Column

Genderneutraal, heel normaal

Zap
In het BBC-programma ‘No More Boys and Girls’ probeert een dokter de grenzen tussen jongens en meisjes op te heffen.

Javid Abdelmoneim in 'No More Boys and Girls: can our kids go gender free?' (BBC)

In No More Boys and Girls (BBC 2) voert tv-dokter Javid Abdelmoneim een genderneutrale wc in op een basisschool. De kinderen protesteren, maar willen wel massaal gaan kijken hoe de wc eruit ziet. Hetzelfde als altijd, natuurlijk. Alleen het deurbordje is veranderd. Een jongen vraagt of de hardroze wc-deuren blauw geschilderd mogen worden.

Genderneutrale wc’s, voetbal voor vrouwen, en het prille taboe op vrouwonvriendelijke taal; in de gelijke behandeling van mannen en vrouwen, en alles daartussenin, worden wat vorderingen gemaakt. De BBC neemt een grote stap in het tweedelige realityprogramma No More Boys and Girls: can our kids go gender free?. Hierin onderwerpt Abdelmoneim een schoolklas van zevenjarigen op het Isle of Wight aan een experiment. Hij probeert de grenzen tussen jongens en meisjes op te heffen.

Abdelmoneim doet eerst wat onderzoekjes, waaruit blijkt dat de klas jongens beter en slimmer vindt. De meisjes hebben een lager zelfbeeld en schatten hun eigen prestaties te laag in. Abdelmoneim vindt dit ernstig omdat de meisjes daardoor later veel minder kansen krijgen in het leven. Los hiervan worden de kinderen door het keurslijf van de seksen al vroeg belemmerd in hun mogelijkheden. Misschien zit tussen de jongens wel een fantastische balletdanser en tussen de meisjes een groot wiskundige, maar komt dit er niet uit.

De strikte indeling in meisjes en jongens blijkt in allerlei onschuldig ogende details te zitten. De meester noemt de jongens ‘lad’ en de meisjes ‘love’. De meisjes krijgen als speelgoed prinsessenjurken, Barbie’s en andere roze spullen die gericht zijn op schoonheid en huiselijkheid. De jongens krijgen auto’s, Lego en wapens.

Dat is omdat ze dat zelf zo graag willen, zegt de moeder. Nee, zegt Abdelmoneim streng, dat is omdat ze leren dat het zo hoort. Omdat veel mensen denken dat de genderverschillen aangeboren zijn, gaat Abdelmoneim langs bij een neuroloog, die stelt dat de hersenen van de jongens en meisjes nagenoeg hetzelfde zijn. Maar hersens zijn van klei, zegt zij. Als je veel met Lego of met poppen speelt, gaan de hersenen zich daar naar vormen. Dat zou verklaren waarom de meisjes meer moeite hebben met een tangrampuzzel dan de jongens. Oefenen maakt het verschil; niet de hersens.

Kleding is ook bepalend. Abdelmoneim neemt een meisjesshirt met de tekst ‘Forever Beautiful’ en laat er shirts bijmaken met slogans die de consequenties hiervan uitdrukken, van ‘Looks are everything’ tot ‘Made to be underpaid’. De olijke shirttekst voor jongens ‘Here Comes Trouble’ krijgt als dreigende opvolger: ‘Bottled up & Ready to Burst’.

Na aanvankelijk verzet gaan de kinderen braaf mee in het experiment. De pay-off komt op een dagje naar het strand, waar de kinderen kunnen kiezen tussen een picknick of een kampvuur maken. De klas verdeelt zich redelijk gemixt, hoewel een paar voetbaljongens al snel genoeg krijgen van de picknick, mede omdat het een „meidending” zou zijn. Een van de stoere jongens pleit later weer wel voor gemengd voetballen. Als de jongens tegen de meisjes zouden spelen, zo redeneert hij, zouden de jongens met 12-0 winnen, en dat is saai.

Abdelmoneim is populair bij de kinderen, en heeft natuurlijk gezag. Ik vermoed dat de BBC deze voorzitter van de Britse Artsen Zonder Grenzen vaker gaat inhuren. Zijn mooie, frisse gezicht en stralende lach maakt zijn controversiële boodschap acceptabeler voor de kijkers. Hoewel sommige politici en andere Britten boos zijn over het programma. Ze vinden het ideologisch kindermisbruik.