Column

Valt links nog te repareren?

Terwijl Lodewijk Asscher in Den Haag aan het bewijzen was dat de PvdA opkomt voor de onderklasse, schreef Rosanne Hertzberger in NRC dat ‘politiek links’ zich is gaan richten op cultuurproblemen. Genderneutrale wc’s en de bestorming van standbeelden. „Volstrekt irrelevant”, vond Hertzberger. „Kan links niet gewoon zijn werk doen?”

De linkse politici die ik sprak, knikten instemmend – altijd even masochistisch. Een van hen is Ruud Grondel, GroenLinkser van het eerste uur, politicoloog en wethouder sociale zaken in Diemen. „Inspirerend”, noemt hij de column.

Als ik iets over links wil weten, ga ik liefst naar Diemen. Daar voert een zelfverzekerd stadsbestuur een onversneden rood programma uit. Van de zes grootste partijen in de gemeenteraad is er ééntje niet links, de VVD. In deze piepkleine verzorgingsstaat op acht minuten fietsen van Amsterdam komen de meesters en juffen wonen die op Amsterdamse scholen werken, maar de Amsterdamse huizen niet kunnen betalen. Of de medewerkers uit de Amsterdamse gezondheidszorg die onderaan de piramide van Maslow bungelen, zoals Grondel zegt: volledig in beslag genomen door primaire behoeften. Collega-wethouder Lex Scholten (Wonen, PvdA) bekijkt de woningmarkt niet als een projectontwikkelaar, maar houdt de grondprijzen voor sociale woningbouw laag.

Als het woord ‘solidariteit’ valt, hoor ik de kassa rinkelen

Op straat zegt een Diemenaar tegen Grondel: „Als het woord ‘solidariteit’ valt, hoor ik de kassa rinkelen.” Daarom, antwoordt de wethouder, is hij tegen de marktwerking en voor terugkeer van overheidssubsidies. „Dan kun je tegen een instelling zeggen: als je niet deugt, kan ik van je af.”

In Diemen wordt de decentralisatie van de jeugd- en de ouderenzorg niet als een bezuiniging gezien, maar als een ideaal. „Als de weduwe Jansen gillend over straat rent, zijn de buren niet in paniek”, zegt Grondel. „Men zegt: de weduwe Jansen heeft het weer moeilijk. Zij wordt herkend.” Grondel noemt dat het collectieve geheugen van de gemeenschap. Hij zweert bij de optimale schaal van 30.000. Dan hebben de bewoners nog het gevoel dat ze de wethouder kunnen aanspreken.

Een geleide gemeenschap, want niet alle bewoners kunnen voor zichzelf opkomen. Onlangs sprak Grondel een langdurig bijstandsgerechtigde die had gefraudeerd. Hij werd flink gekort, maar niet te drastisch, want dan zou hij in de schuldhulpverlening komen. Zijn zoontje kon blijven voetballen.

Horen we daar de kassa van de solidariteit weer rinkelen? Wíllen kiezers wel dat politiek links weer gewoon zijn werk gaat doen? Grondels GroenLinks kreeg er bij de Kamerverkiezingen in Diemen tussen 2012 en 2017 ruim 1.860 stemmen bij. Maar SP en PvdA hielden van hun in totaal 5.251 stemmen uit 2012, er dit jaar nog maar 2.440 over.

Jutta Chorus (j.chorus@nrc.nl) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.