Lezers geven 10 miljard uit om Nederland te verbeteren

Lezersreacties Vorige week gaven zeven opiniemakers 10 miljard uit om Nederland te verbeteren. Vandaag is het woord aan de lezer.

Scheelt ook toeslagen

Basisinkomen

Het gaat erg goed met de economie, maar dat geldt niet voor uitkeringsgerechtigden, werklozen, flexwerkers, zzp’ers en gepensioneerden. Ongeveer de helft van de bevolking profiteert niet. De regering zal die ongelijkheid wel wat repareren door de toeslagen nog gecompliceerder te maken. Een eenverdiener in een huurhuis met twee kinderen verandert van baan. 31.000 € ipv 20.000 €. Van 11.000 € bruto houdt dit gezin netto slechts 500 € over. Bijna iedereen tussen minimum en modaal kijkt tegen een hoog belastingtarief aan. Hard werken loont niet. Mijn suggestie: een basisinkomen en alle toeslagen afschaffen. Volgens Maurice de Hond vindt 51 % dat een goed idee. Met een basisinkomen van 600 euro voor 18+, 300 euro voor kinderen en 65+. Met woontoeslag per adres kunnen alle toeslagen ook huur- en zorgtoeslag alsmede de hypotheekrente worden afgeschaft. Met een basisinkomen van 600 euro voor 18+, 300 euro voor kinderen en 650 euro woontoeslag per adres kunnen alle toeslagen worden afgeschaft, ook de huur- en zorgtoeslag alsmede de hypotheekrenteaftrek. Een alleenstaande start met 1.250 en een stel met 1.850 euro. Dit is 40 miljard duurder dan nu. Die 10 miljard helpt om dit gat te dichten.


voorzitter Vereniging Basisinkomen

Minder rente én schuld

Aflossen

Wij houden onze burgers steeds voor dat geld lenen geld kost. Maar deze evidente waarheid schijnt niet te gelden voor de staat. We balanceren zo dat de staatsschuld net onder de 60 procent blijft, het maximum dat mag volgens het stabiliteitspact. Mijn voorkeur zou het hebben als we die staatschuld nou eens wat lager maken. Dat is pas een ‘diepteinvestering’. Dan betalen we tot in lengte van jaren minder rente op die schuld, en dat betekent dat we ook in lengte van jaren geld overhouden voor allerlei andere overheidsuitgaven. Nu weet ik uiteraard dat de staat momenteel vrijwel gratis geld kan lenen, maar ik weet ook dat zulks wel een keer gaat veranderen. Als een huishouden met een jaarlijks inkomen van 50.000 euro een schuld heeft van 30.000 (uitgezonderd hypotheekschulden) sturen we er schuldhulpverleners op af. Waar blijven de schuldhulpverleners voor onze staatshuishouding?

Begin met Nederland

Klimaatinvestering

Niet één persoon zegt iets over de klimaatverandering. Deze verandering is desastreus, maar gevaarlijker is het totaal buiten het zicht blijven van dit onderwerp. Het bnp geeft aan dat ons land een betrekkelijke economische grootmacht is, dus kan Nederland een rol van betekenis spelen. Ook het adagium ‘Verbeter de wereld, begin bij jezelf’ is misschien niet zo slecht. Het blijft eng dat we zelfs in denkbeeldige plannen geen plaats hebben ingeruimd voor de bestrijding van onze grootste bedreiging.

Kennis is onze export

Beter onderwijs

De laatste tijd is er veel te doen omtrent de salarisachterstand van leerkrachten. Natuurlijk moeten die salarissen verbeteren. Maar het extra geld dat besteed gaat worden in onderwijs, mag niet alleen naar salarissen gaan. Kwaliteit van onderwijs zou voorop moeten staan. Dat bereik je niet door salarisverhoging. Hoe breng je dat onderwijs wel op een hoger peil? Voor een gedeelte door de verkleining van de groepen. Ook kun je investeren in de opleiding van leerkrachten. Breng dat niveau omhoog, stel eisen aan bijscholing en nascholing. Door leerkrachten handelingsbekwamer te maken verg je veel van ze en daar hoort natuurlijk wel een passend salaris bij. Als handelingsverlegenheid wegsmelt, komt daar professionaliteit voor in de plaats. En dat kost geld, veel geld. Investering van miljarden in het onderwijs rendeert. Laten we met elkaar beseffen dat kennis ons grootste exportproduct is! In de komende jaren investeren in onderwijs zet Nederland nog stabieler op de kaart.

NRC vroeg aan zeven opiniemakers en columnisten: wat zou u doen met tien miljard?

Appeltje voor de dorst

Buffer

Laten we nu eens verstandig zijn. Ons land zit met een enorme schuldenberg. Is het dan wel slim om als we volgend jaar geld overhouden dit meteen weer uit te geven? Als er straks weer een crisis komt, moet de overheid een buffer hebben om de economie te steunen. Zo’n buffer was er bij de vorige crisis niet. Toen moest worden teruggevallen op verlaging van de rente door monetaire financiering. Die lage rente heeft weliswaar de economie geholpen, maar ook geleid tot vergroting van de schuldenlast. De economie loopt nu goed. Extra uitgaven van de overheid zijn dus nu niet nodig, en zelfs gevaarlijk. Want ze kunnen nu leiden tot ongewenste inflatie en te snelle stijging van de rente. Bedrijven en particulieren die veel schulden hebben gemaakt zullen dan echt in de problemen komen. Bovendien zijn er in de komende jaren ook nog structurele hervormingen nodig. Waar dat precies nodig zal zijn is nu nog niet te overzien. Laten we dus afwachten hoe dit zich ontwikkelt en nu nog geen specifieke bestemmingen voor het geld aanwijzen.

Voor elk kind een thuis

Jeugdzorg

Laten we een mooie plek zoeken waar een instelling komt voor kinderen zonder thuis, die alleen op de wereld zijn. Waar elk kind de zorg krijgt die nodig is vanuit de crisissituatie waar het vandaan komt. Noem het ‘Tweede Jeugd’ waar kinderen zich weer kind kunnen voelen en beginnen aan een nieuwe tijd. Jeugdzorg Nederland heeft lange wachtlijsten voor deze kinderen. Kinderen kunnen nergens iets aan doen, ze zijn onschuldig en onwetend. Als daar een extra centje van 10 miljard heen gaat komt er een stabielere generatie aan. Thuiskomen in tuinen met eettafels onder de appelbomen, waar iemand op je wacht.

Zweeftrein tussen grote steden

Openbaar vervoer

Tien miljard zou als eerste in een Deltaplan voor mobiliteit in combinatie met milieu kunnen worden besteed, aan een (in ieder geval) de eerste tien jaar gratis elektrische OV-driehoekverbinding tussen de vier grote steden in de Randstad: Utrecht, Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Zodat elke acht minuten een elektromagnetische zweeftrein of hoge snelheidstrein vertrekt uit elk genoemde stad en die er vervolgens ook tien minuten over doet om in de volgende stad te komen.

Instappen op dezelfde manier als bij een achtbaan in een pretpark: de passagiers staan in rijen klaar en voor elke rij stopt een deuropening van de trein. Dus geen duwers met witte handschoenen zoals in Japan. Einde files en gelijk een flinke bijdrage aan de afspraken in Parijs. Sleutelwoorden zijn gratis en snelheid!