Reisgegevens honderden studenten doorgespeeld

DUO gebruikte de informatie om studenten op te sporen die fraudeerden met de basisbeurs door een fout adres op te geven.

Foto Valerie Kuypers/ANP

De reisgegevens van honderden studenten zijn de afgelopen jaren doorgespeeld aan het ministerie van Onderwijs. Dat zegt een woordvoerder van Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) tegen NRC.

Dat gegevens werden gedeeld met de onderwijsinstantie is al langer bekend. Daarmee spoorde DUO studenten op die niet hun juiste woonadres hadden opgegeven en daarmee fraudeerden met de basisbeurs. Ze schreven zich in als ‘uitwonend’ terwijl ze bijvoorbeeld nog bij hun ouders woonden, waardoor ze meer studiefinanciering ontvingen.

Het gaat om de informatie van in totaal 377 studenten vanaf augustus 2015 tot mei 2017. Hoeveel daarvan ook de regels bleken te overtreden, is niet bekend. Volgens DUO was de methode vooral een aanvullend middel: het zou alleen gebruikt zijn als er al serieuze aanwijzingen waren dat iemand fraudeerde.

Het bedrijf achter de ov-chipkaart, Translink, bevestigde eerder na berichtgeving van de Volkskrant dat het minstens de informatie van tientallen studenten heeft gedeeld met DUO. Een woordvoerder van Translink zegt dat het bedrijf “liever geen gegevens deelt” maar dat het daartoe volgens de Algemeen wet bestuursrecht gedwongen werd. Het bedrijf archiveert reisgegevens alleen tijdelijk.

Een uitspraak van de rechtbank in Den Haag maakte in mei een einde aan de opsporingsmethode van DUO. Een student die betrapt was op fraude was naar de rechter gestapt omdat de aanpak een schending zou zijn van de privacy. Hij werd in het gelijk gesteld. De student hoefde geen geld terug te betalen en kreeg geen boete.

Hoger beroep

Sinds de uitspraak van de rechter ziet de overheidsdienst vooralsnog af van de opsporingsmethode. DUO is tegen het oordeel in hoger beroep gegaan.
De dienst zou alleen gegevens opvragen van studenten met een risicoprofiel en de methode zou het algemeen belang dienen.

Na eerdere controles in 2013 bleek dat minstens 3.300 studenten frauderen met hun woonadres. Het is niet bekend bij hoeveel studenten DUO het reisgedrag heeft onderzocht.