Met Neymar kan PSG nog groter dromen

Neymar

Dankzij de miljoenen van suikerooms uit Qatar kon Paris Saint-Germain een speler kopen wiens aanzien afstraalt op dat van Frankrijk. De club verkocht al tienduizenden shirts met zijn naam erop: Neymar Jr. Een geschenk voor fans en club.

Parijs is nog met vakantie deze week. Bakkers zijn dicht, straten uitgestorven. Maar terwijl de plaatselijke voetbalclub andere jaren in augustus voor een halfleeg stadion speelde, was het Parc des Princes zondag tot de nok toe gevuld. Niemand wilde het eerste thuisoptreden van de nieuwste aanwinst missen.

En het werd een thuisdebuut om van te dromen:

De komst van Neymar da Silva Santos Júnior (25) was hét transfernieuws van deze zomer. PSG, sinds 2011 in handen van het Qatarese staatsfonds Qatar Sports Investments (QSI), telde een recordbedrag van 222 miljoen euro neer om hem bij Barcelona los te weken. Met tekengeld, salarissen en commissies schatten kenners het totale prijskaartje op een half miljard.

Daarbij lijkt het niet te blijven. PSG heeft ook zijn zinnen gezet op de jonge Franse spits Kylian Mbappé (18). AS Monaco zou bereid zijn hem naar de concurrentie te laten vertrekken. Verwachte opbrengst: 180 miljoen euro, na Neymar de duurste speler ooit.

„Toen ik hoorde dat Neymar zou komen, dacht ik echt dat het een grap was”, erkent een supporter zondagavond buiten het stadion, lurkend aan een blikje bier. Overal om hem heen dragen mensen de blauw-rode PSG-shirtjes met nummer 10 en ‘Neymar Jr.’ op de rug. Anders dan Britten of Spanjaarden waren de Fransen nooit zo van de voetbalshirts. Maar in drie weken tijd zijn er van dit exemplaar tienduizenden verkocht. „Natuurlijk, we hadden hier eerder Zlatan Ibrahimovic, ook een wereldster”, zegt de 43-jarige François. „ Maar die kwam toch min of meer aan het eind van zijn carrière. Neymar en Mbappé kunnen nog jaren mee.”

Kranten zijn lyrisch

Ook kranten zijn lyrisch. In zijn eerste wedstrijd uit tegen het nietige Bretonse Guingamp (0-3) was Neymar vorige week met een doelpunt en een assist al doorslaggevend. Zondag tegen Toulouse (6-2) speelde hij „onvergetelijk”, kopte L’Équipe. Het spel van PSG ondergaat door Neymars acties „een ware revolutie”. Sinds zijn komst scoorde de club negen keer. „De nummer 10 maakte er drie, verzorgde drie beslissende passes en stond aan de basis van twee andere doelpunten”, concludeert L’Équipe. „Als Neymar zo doorgaat, dan eindigt hij nog eens bij Barcelona”, grapte een journalist op Twitter.

Het tekent de verbazing: Neymar in Parijs is de wereld op zijn kop. PSG, opgericht in 1970, is een relatief jonge club in een stad waar voetbal nooit zo’n enorme rol gespeeld heeft. Ondanks een trits landskampioenschappen en winst in de Europacup II in 1996 straalde de ster van PSG zelden over de landsgrenzen.

Toen ik hoorde dat Neymar zou komen, dacht ik echt dat het een grap was

Tot 2011 kwam PSG internationaal eigenlijk vooral in het nieuws door hoogoplopende raciaal getinte supportersrellen. Witte rechts-extremisten van de Boulogne-tribune stonden daarbij tegenover door de club gesubsidieerde meer gekleurde supportersgroepen op de Auteuil-tribune aan de andere kant van het stadion. François, die niet met zijn volledige naam in de krant wil omdat hij zich in die dagen naar eigen zeggen niet onbetuigd liet, zegt dat hij destijds met „een knoop in de maag” naar wedstrijden ging. „Het ging meer om politiek dan voetbal.”

Parijs heeft maar één club

Dat juist deze middelmatige club met skinheads in de voorhoede in 2010 door Qatar werd benaderd lijkt vreemd, maar is het niet. „Qatar had de ambitie om in 2022 het WK te organiseren en wilde snel sportief succes boeken. Dat was nu eenmaal het makkelijkst te halen in Frankrijk”, analyseert voetbaleconoom Bastien Drut. PSG was kneedbaar. „Van de grote voetballanden was Frankrijk het enige waar in de competitie nog geen absolute mastodont regeerde.” In Parijs, een stad met internationale allure, is in tegenstelling tot veel andere grote voetbalhoofdsteden maar één club. „Met zo’n 200 miljoen euro aan investeringen konden ze zonder veel moeite een echte kampioen creëren”, zegt Drut.

Bij gebrek aan een eigen internationale topploeg werd PSG zo het nationale elftal van Qatar

Het clublogo kreeg een net iets forsere Eiffeltoren en ‘Paris’ werd groter dan ‘Saint-Germain’. Het Parc des Princes werd op kosten van Qatar voor 75 miljoen euro verbouwd om sjieke viploges te bouwen en de Parijse elite (oud-president Nicolas Sarkozy voorop) werd uitgenodigd om bij de wedstrijden op de tribunes plaats te nemen om het troebele verleden te doen te vergeten. Onder het clubmotto ‘rêvons plus grand’ (laten we groter dromen) werden marketing en branding ter hand genomen en gingen de ticketprijzen omhoog. „Bij gebrek aan een eigen internationale topploeg werd PSG zo het nationale elftal van Qatar”, zegt Drut.

Als tegenprestatie zou Sarkozy Qatar hebben beloofd te helpen het WK binnen te slepen. „Hij zal ongetwijfeld Afrikaanse landen hebben gevraagd om voor Qatar te stemmen”, zegt Qatar-kenner Georges Malbrunot daarover. In het boek Qatar: les secrets du coffre-fort beschrijft hij de innige relatie tussen Frankrijk en de golfstaat. Los van alle economische investeringen zou Qatar volgens Malbrunot, die zelf ooit gegijzeld is gehouden in Irak, geregeld losgeld hebben betaald aan terreurgroepen om Franse gijzelaars in het Midden-Oosten vrij te krijgen. „Qatar heeft Frankrijk grote diensten bewezen.”

Mislukt seizoen

Met een jaaromzet (in 2016) van 542 miljoen euro behoort PSG nu tot de rijkste voetbalclubs van Europa. Maar na vier landskampioenschappen (2013 tot 2016) onder Qatarees bewind kwam de ploeg op Europees niveau niet verder dan kwartfinales. Afgelopen maart werd in een toch al mislukt seizoen jammerlijk met 6-1 van Barcelona verloren. Terwijl sommige Franse kranten speculeerden dat dat wel eens het eind van de Qatarese geldkraan zou kunnen zijn, laat de aankoop van Neymar volgens Drut zien dat het golfstaatje nog altijd vertrouwen heeft in de club en zijn vooruitgeschoven bestuurder, ex-QSI-chef Nasser al-Khelaifi.

„De tijd begint te dringen”, zegt Drut. „Over iets meer dan vier jaar is dat WK en Qatar zoekt nog altijd die Europese uitstraling voor zijn geloofwaardigheid als voetballand.”

Geopolitiek komt de investering ook niet slecht uit. Terwijl onder andere Saoedi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten Qatar wegens vermeende steun aan terroristen proberen te isoleren, maakt Qatar naar die landen met Neymar „een lange neus”, meent Malbrunot. „Het laat zien dat het de voetbalambities op geen enkele manier heeft laten varen en nog altijd genoeg geld heeft om te investeren. Het is business as usual.”

Het laat zien dat het de voetbalambities op geen enkele manier heeft laten varen en nog altijd genoeg geld heeft om te investeren

PSG-supporters vinden het allemaal best. Zij scandeerden bij de presentatie van Neymar eerder deze maand „Nasser, Nasser”, om de Qatarese clubbaas te bedanken. Ook de politiek is content. President Emmanuel Macron noemde de komst van Neymar „goed nieuws […] voor de attractiviteit” van Frankrijk en de minister voor Begrotingen zei zich „te verheugen” op de te verwachten belastinginkomsten. Om de komst van Neymar te vieren, schitterde de Eiffeltoren blauw en rood (op kosten van PSG, overigens).

Tv-rechten beter verkocht door Neymar

Ook de Franse bond is, ondanks de terugkerende vraag of PSG zich met de enorme investeringen wel aan de Europese regels voor financieel fairplay houdt, tevreden. „De Ligue 1 behoort nu tot de grote Europese competities”, jubelde directeur Didier Quillot van de Franse eredivisie in Le Figaro. Tot zijn eigen verbazing werd op de Braziliaanse tv de programmering aangepast om Neymars debuut in het ‘Stade de Roudourou’ van Guingamp (18.000 plaatsen) live uit te zenden. Het klasseverschil is groot in de Franse competitie. „Maar Neymar kan ervoor zorgen dat de tv-rechten beter internationaal verkocht worden”, zegt Drut. De bond verwacht dat ‘nieuwe’ voetballanden als China en India nu ook Frans voetbal gaan volgen. „Daar profiteren ook kleinere clubs van, en dat kan het spel vooruit helpen”, beaamt Drut.

PSG-boetiek

Ondertussen draait de ‘Neymarketing’ op volle toeren. Aan de Champs-Élysées, bij de PSG-boetiek, staan nog steeds lange rijen van mensen die voor 140 euro het nieuwe shirtje willen bemachtigen. Redouane Ghazoui (41) kocht er net een voor zijn zoontje. Al vijftien jaar heeft hij een seizoenkaart voor het Parc des Princes. En ja, de sfeer is wel een beetje veranderd. „Er wordt niet meer zo overtuigend gezongen”, zegt hij. Maar zorgen over de club heeft hij niet. „Een overwinning is nooit te koop”, zegt hij. „Het draait om voetbal, niet om geld.”