Lees dit stuk, zegt uw iPhone. Hoe maakt Apple die selectie?

Apple News

Staat een artikel in het nieuwsoverzicht van Apple, dan krijgt het vanzelf veel lezers. Maar hoe het artikel in dat overzicht belandde, blijft geheim.

Apple-baas Craig Federighi presenteert Apple News in juni 2015 Foto AFP

Een factcheck over de bewering dat naast je mobiel slapen slecht is voor je hersenen (‘ongefundeerd’). Een reconstructie over de eerste grote gasbeving in Groningen. Elk van deze NRC-artikelen bereikte vorige week opvallend veel digitale lezers. De reden: de artikelen werden aangeraden in Apple News, het nieuwsoverzicht van het techbedrijf dat sinds eind vorig jaar op Nederlandse iPhones verschijnt.

Ook andere Nederlandse mediabedrijven merken hoe belangrijk de suggesties van Apple zijn voor het verkeer naar hun websites. Zo schreef website The Post Online vorig jaar dat het een aantal grote bezoekerspieken te danken had aan de suggesties van Apple.

Apple News trakteert de ruim vier miljoen Nederlandse iPhone- en iPadbezitters iedere dag op een constant veranderend nieuwsoverzicht. In het zogeheten berichtencentrum (bereikbaar met een swipe naar rechts vanuit het beginscherm) toont deze ‘widget’ (een blokje dat automatisch in het berichtencentrum van de telefoon of tablet verschijnt) de koppen van vier artikelen uit verschillende media. Een soort dagelijkse krant op je telefoon – met een enorm bereik, maar een ondoorzichtige werkwijze.

Best bewaarde geheim

Hoe Apple News precies werkt, is een van de best bewaarde geheimen van het techbedrijf uit Cupertino. We weten niet wie of wat bepaalt welke artikelen in Apples nieuwstopvier belanden. En op basis waarvan.

Dat is vreemd, zegt Marcel Broersma, hoogleraar journalistieke cultuur en media in Groningen. „Apple News heeft grote invloed op de meningsvorming van burgers over de hele wereld – en daar is weinig controle op.”

Apple News heeft grote invloed op de meningsvorming van burgers over de hele wereld – en daar is weinig controle op

Op informatieverzoeken van NRC reageert Apple niet. Ook andere journalisten, in binnen- en buitenland, die achter de werking van Apple News proberen te komen stuiten op Apples stilzwijgen.

Het weinige dat we weten over de Nederlandse variant van Apple News is gebaseerd op observaties van buitenaf. Op basis van intern onderzoek van NRC lijken factoren als reacties op sociale media, leestijd en het aantal lezers een rol te spelen: hoe meer likes, retweets, leesminuten en lezers, hoe groter de kans dat een stuk in Apple News verschijnt.

Tegelijk verandert Apples selectiemethode regelmatig. Tot het begin van dit jaar stonden ook Belgische titels in de widget. En een deel van het overzicht bestond bovendien uit ‘clickbait’: opvallende, vaak extreme koppen van sites als The Post Online en de Vlaamse tabloid Het Laatste Nieuws. Dat is nu anders, maar behalve in Cupertino weet niemand of dat het gevolg is van menselijk ingrijpen of een aanpassing van het algoritme.

Van Apple-diensten als de iTunes-store en Apple Music is bekend dat ze gebruik maken van menselijke curatie. Dat geldt ook voor de Engelstalige nieuwsapp, die uitgebreider is dan de Nederlandse versie.

Apple News plaatste in 2015 vacatureadvertenties voor redacteuren en trok afgelopen mei verslaggever Lauren Kern van The New York Times Magazine aan als hoofdredacteur. Dat journalistiek talent is niet aangenomen om nieuwsverhalen te maken, zegt Rasmus Kleis Nielsen, directeur van het Reuters Instituut voor media-onderzoek aan Oxford. De journalisten worden ingezet voor de seléctie van nieuws. „De sterke positie van Apple News is gebaseerd op het feit dat ze een enorme hoeveelheid content kunnen verspreiden zonder zelf voor de productiekosten op te draaien.”

Die strategie, afgekeken van bijvoorbeeld Facebook en Google, botst regelmatig met de belangen van uitgevers. Het Britse dagblad The Guardian stapte in april van dit jaar uit de Britse versie van Apple News. Deze uitgebreide versie toont volledige artikelen in de nieuwsapp, maar The Guardian wilde zijn artikelen niet langer in een andere omgeving dan de eigen website aanbieden. Het is niet bekend of deze uitgebreide versie van Apple News ook naar Nederland komt.

In een eerdere versie van dit artikel stond dat Apple vijf nieuwskoppen toont in de News-widget. Dat zijn er vier.