Hoe kon het dat ze elkaar niet zagen?

Aanvaring torpedobootjager

De aanvaring tussen twee schepen bij de Straat van Singapore roept vragen op over goed zeemanschap op drukke vaaroutes.

De torpedobootjager USS John S. McCain na de aanvaring met een olietanker. Foto Ahmad Masood/Reuters

Het metersbrede gat laat duidelijk zien waar de boeg van de olietanker de Amerikaanse torpedobootjager doorboord heeft. Een buitenstaander zal zich met recht afvragen hoe het mogelijk is dat niemand op de twee schepen de botsing had zien aankomen. Uren na het ongeluk waren maandagavond nog altijd tien bemanningsleden vermist. Vijf mensen raakten gewond, van wie vier met een helikopter naar een ziekenhuis in Singapore moesten worden overgebracht.

De aanvaring vond maandagochtend plaats om 05.24 uur lokale tijd ten oosten van de Straat van Singapore. De USS John S. McCain was voor een routinestop onderweg naar de haven van de kleine stadstaat toen het geramd werd door een Liberiaanse olietanker.

In een verklaring van de Amerikaanse Zevende Vloot, waar het schip deel van uitmaakt, wordt gesproken van „aanzienlijke schade”. Meerdere scheepsruimtes liepen vol met water. Wel kon het schip op eigen kracht doorvaren naar een marinebasis in Singapore. Op de Liberiaanse olietanker vielen geen gewonden. Het schip vervoerde op het moment van de botsing 12.000 ton stookolie, maar is niet gaan lekken.

Het is de tweede keer in enkele maanden dat een torpedobootjager betrokken raakt bij een botsing, en het is de vierde aanvaring van een Amerikaans schip in Aziatische wateren dit jaar. In juni botste de USS Fitzgerald, een zusterschip van de USS John S. McCain, met een Filippijns containerschip. Bij die aanvaring kwamen zeven bemanningsleden om het leven. Vorige week besloot een krijgsraad dat er grove fouten waren gemaakt door leidinggevenden. Meerdere hoge officieren werden uit hun functie gezet.

„Deze trend eist daadkrachtige actie”, zei admiraal John Richardson, de bevelhebber van de Amerikaanse zeestrijdkrachten, in een reactie op het meest recente incident. Hij kondigde een wereldwijde operationele pauze aan. Experts gaan de oorzaken van de aanvaringen onderzoeken.

Ook komt er een onderzoek naar de botsing van de John S. McCain. De schade aan de bakboordzijde van het schip suggereert dat de torpedobootjager volgens het zeerecht voorrang had moeten krijgen. Tegelijkertijd is de olietanker aanzienlijk groter en zwaarder, en daarom minder wendbaar.

Het blijft in dergelijke situaties een kwestie van goed zeemanschap: een aanvaring moet altijd voorkomen worden. De USS John S. McCain is uitgerust met de nieuwste computer- en radartechnologie en had de tanker van verre moeten zien aankomen. De meest voor de hand liggende verklaringen voor het ongeluk is dan ook dat iemand heeft zitten slapen of dat de torpedobootjager te laat besloot om uit te wijken.

De Straat van Singapore en de aangrenzende Straat van Malakka maken deel uit van de drukkere zeewegen op aarde en vormen een belangrijk knooppunt van routes tussen de Indische en de Stille Oceaan, en een flessenhals voor de zeehandel tussen grote Aziatische economieën zoals India, China en Japan. Jaarlijks varen tienduizenden commerciële schepen dicht langs Singapore.

Donald Trump heeft op Twitter zijn medeleven betuigd met de slachtoffers. Ook senator John McCain, zoon en kleinzoon van de twee admiraals naar wie het schip vernoemd is, reageerde op het incident: „We gedenken de bemanning vanavond in onze gebeden.”