Meer Amerikaanse troepen naar Afghanistan, maar heeft het zin?

Militaire interventie VS

President Trump wil meer troepen naar Afghanistan sturen in plaats van zich terug te trekken, zoals hij eerder had bepleit. Vier vragen over de situatie in Afghanistan.

Foto Omar Sobhani/Reuters

President Trump wil bij nader inzien meer troepen naar Afghanistan sturen in plaats van zich terug te trekken, zoals hij eerder had bepleit. Hij denkt hiermee het conflict met de Talibaan een voor de Amerikanen gunstige wending te kunnen geven. Maar de geschiedenis leert dat buitenlandse militaire interventies in Afghanistan zich langdurig voortslepen en dat het met het vorderen van de tijd steeds lastiger wordt je doel te bereiken. Het Rode Leger van de Sovjet-Unie, dat in 1989 na bijna tien jaar bezetting een smadelijke aftocht blies uit Afghanistan, kan hierover meepraten.

  1. Zijn die vierduizend Amerikaanse militairen die nu naar Afghanistan worden gestuurd en al die miljarden dollars aan hulp dan vergeefse moeite?

  2. Voor die stelling valt iets te zeggen. Sinds eind 2001, toen de Talibaan werden verdreven uit de hoofdstad Kabul, hebben de Verenigde Staten alles bijeen vele tienduizenden militairen naar Afghanistan gestuurd en de cumulatieve kosten aan Amerikaanse militaire en civiele hulp belopen een bedrag van tussen de 2.000 en 3.000 miljard dollar. Het is inmiddels ook de langste oorlog uit de Amerikaanse militaire geschiedenis. Zo’n 2.400 Amerikaanse militairen overleefden hun missie niet, ruim 20.000 raakten gewond. En het einde is nog volstrekt niet in zicht. De door de VS en andere NAVO-landen gesteunde regering van president Ashraf Ghani oogt ook nu nog bijzonder wankel en heeft de grootste moeite zich staande te houden tegen de weer oprukkende Talibaan. Zonder buitenlandse steun zou het bewind dit vermoedelijk snel instorten.

    President Donald Trump heeft maandag tijdens een persconferentie bekendgemaakt dat Amerikaanse militairen blijven “vechten om te winnen”.
  3. Is er dan niets met al die hulp bereikt?

  4. In 2001 waren de Talibaan heer en meester in Afghanistan, daar heeft de Amerikaanse interventie een einde aan gemaakt. Ook is voorkomen dat Afghanistan opnieuw een broedplaats kon worden voor terroristen zoals die van Al-Qaeda van Osama bin Laden. Een herhaling van de grootschalige aanslagen van 11 september 2001 in New York en Washington, die vanuit Afghanistan waren geïnspireerd, is uitgebleven.

    De infrastructuur in Afghanistan is bovendien aanzienlijk verbeterd. Dat geldt ook voor het onderwijs en – anders dan onder de Talibaan – hebben vooral in de steden miljoenen meisjes hiervan geprofiteerd. Ook de medische zorg is veel beter geworden. Juist ook vrouwen hebben daarbij baat gehad. Er worden bovendien met enige regelmaat verkiezingen gehouden, die min of meer democratisch verlopen.

  5. Hoe liggen de militaire krachtsverhoudingen nu?

  6. In een officieel rapport voor het Amerikaanse Congres werd in februari van dit jaar gemeld dat de Afghaanse regering slechts zo’n 60 procent van het Afghaanse grondgebied controleert. De rest is in handen van de Talibaan of er wordt om gestreden. Sindsdien is het regeringsareaal verder geslonken door nieuw terreinverlies in het zuiden, waar de Talibaan vanouds het sterkst zijn.

    Eerder dit jaar werd al bekend dat de regering-Trump plannen had voor een ‘mini-surge’ in Afghanistan. Het plan vormt een breuk met het beleid van oud-president Obama.

    Het Afghaanse regeringsleger heeft te kampen met verontrustend hoge verliezen (vorig jaar alleen al 6.800 doden) en massale desertie. Regelmatig wordt zelfs het zwaar beveiligde centrum van Kabul opgeschrikt door bloedige aanslagen. Anderzijds zijn de Talibaan er nog niet in geslaagd enige grotere stad langere tijd in te nemen.

  7. Wat is de rol van die vierduizend extra militairen uit de VS?

  8. De nieuwe troepen zullen zich naar verwachting vooral met training van hun Afghaanse collega’s bezighouden. De hoop is dat het Afghaanse leger dan, zo nodig met Amerikaanse luchtsteun, de Talibaan beter kan weerstaan. De Amerikaanse generaal John Nicholson, bevelhebber van de Amerikaanse en internationale troepenmacht stelde dat „het betekent dat de Talibaan militair niet kunnen winnen”. Tegelijk berust president Trumps aankondiging dat hij wil vechten „om te overwinnen” op een illusie. Wanneer de zogeheten ‘surge’ van president Obama uit 2010, toen 100.000 Amerikaanse militairen in Afghanistan zaten al niet tot een overwinning leidden, zullen de vierduizend nieuwe militairen en hun 8.400 nog overgebleven collega’s al helemaal niet kunnen.

Kijk hier de volledige toespraak terug: