Europese Commissie stelt besluit over overname Monsanto uit

Het Duitse Bayer wil de Amerikaanse zaadveredelaar overnemen, maar de Europese Commissie wil eerst nog dieper onderzoek doen naar de effecten van de deal.

Demonstranten verzamelen zich voor de Europese Commissie om te demonstreren tegen de overname van Monsanto door Bayer Foto Reuters/Yves Herman

De overname van de Amerikaanse zaadveredelaar Monsanto door chemieconcern Bayer is voorlopig uitgesteld. Het Europese Commissie geeft nog geen goedkeuring voor de fusie en wil eerst een onderzoek instellen alvorens te besluiten. De mededingingswaakhond is bang dat Bayer na overname een te groot deel van de markt voor pesticiden en zaden in handen heeft.

De overnamedeal ter waarde van 66 miljard dollar (56 miljard euro) werd al in 2016 gesloten maar voordat deze definitief plaatsvindt moeten verschillende mededingingsautoriteiten nog hun zegen geven. Eén van die partijen, EU-commissaris voor mededinging Margrethe Vestager wil nu echter eerst een diepgaand onderzoek instellen.

Eerste bevindingen van een verkennende studie wijzen namelijk uit dat de transactie kan leiden tot hogere prijzen en verminderde keuze voor de markt. Ook zou het innovatie afremmen als één partij een groot deel van de markt in handen heeft.

“We moeten zeker stellen dat er echte concurrentie is, zodat boeren toegang hebben tot innovatieve producten, betere kwaliteit en producten kunnen kopen tegen concurrerende prijzen”, zegt Vestager nu. Dit diepgaand onderzoek moet de komende maanden worden verricht, aangezien de Europese Commissie tot 8 januari 2018 heeft om een definitief besluit te nemen over toestemming voor de overname.

Reeks grote deals in agrochemische industrie

De overname van Monsato is de laatste in een serie van drie grote deals in de agrochemische industrie. Door de fusie ontstaat er een chemiereus met een omzet van 60 miljard euro en 139.000 werknemers over de hele wereld. Het zou daarmee het grootste zaden- en bestrijdingsmiddelenbedrijf ter wereld worden.

De overname door Bayer is omstreden. Het Amerikaanse Monsanto heeft een slechte naam, onder meer door de ontwikkeling van genetisch gemodificeerde gewassen (ggg’s). Resistentie voor verschillende vormen van antibiotica uit ggg’s kan door bacteriën in het menselijk lichaam worden overgenomen. Ook zou de deal zou Bayer teveel geld kosten. Om de overname toch rond te krijgen, leent het chemiebedrijf miljarden euro´s en geeft het obligaties uit.

Bovendien vrezen critici dat er een te grote machtsconcentratie bij één bedrijf komt te liggen. Dit kan nadelige gevolgen hebben voor de markt: één partij kan grote invloed uitoefenen op de prijs van de producten die het maakt. Bovendien kan het innovatie afremmen omdat het bedrijf toch al een groot deel van de markt in handen heeft. Eerder deed de Europese Commissie al soortgelijk onderzoek naar de fusie van Dow Chemical en Dupont, ook vanwege zorgen over het gebrek aan concurrentie.

Biodiversiteit

Naast economische bezwaren klonken ook vanuit de klimaathoek kritische geluiden. Zo zou Bayer door de overname te groot worden. „Megabedrijf Bayer” bepaalt straks „praktisch in zijn eentje wat er groeit op onze akkers en op onze borden ligt”, schreef de Britse Europarlementariër Molly Scott Cato (de Groenen) in 2016 in haar petitie tegen de overname. Groene lobbyclubs hadden daarnaast zorgen over het effect op de biodiversiteit.