Aanklager Ortega ontvlucht Venezuela

Venezuela

Hooggeplaatste critici en politieke vluchtelingen nemen steeds vaker de vluchtroute via Aruba en Curaçao.

Oud-hoofdaanklager Luisa Ortega zit met beveiligers op een motorfiets na een bezoek aan haar kantoor, kort nadat ze op 5 augustus uit haar functie is gezet. Foto Marcelino Ueslei/Reuters

Ze werd al tijden met de dood bedreigd en zelfs fysiek aangevallen. Haar paspoort was ingenomen, haar bankrekeningen bevroren en twee weken geleden werd ze uit haar ambt gezet.

Dit weekend sloeg de Venezolaanse hoofdaanklager Luisa Ortega Díaz (59), een van de prominentste tegenstanders van de autoritaire Venezolaanse president Nicolás Maduro, uit vrees voor haar leven op dramatische wijze op de vlucht naar Colombia.

Haar vlucht lijkt welhaast een filmscript. Volgens televisienetwerk Univision reed Ortega vrijdag in het holst van de nacht, samen met haar man en parlementslid Germán Ferrer, naar de noordkust van Venezuela. Daar stapten ze op een speedboot richting Aruba – dat nog geen veertig kilometer gelegen is van Venezuela. Vanaf Aruba vlogen de oud-hoofdaanklager en haar echtgenoot met een privévliegtuigje naar Colombia, waar ze de autoriteiten om bescherming vroegen.

Lees ook: Per boot naar een beter leven in Curaçao, over Venezolaanse bootvluchtelingen

Of het paar officieel asiel heeft aangevraagd, was zondag nog onduidelijk. Colombia heeft als buurland van Venezuela al duizenden Venezolaanse vluchtelingen opgevangen en is kritisch op de Venezolaanse president Maduro en zijn autoritaire manier van regeren.

Ortega en haar man waren tot voor kort nog fanatieke bondgenoten van de socialistische president Maduro en diens voorganger Hugo Chávez. Onder Ortega werden in 2014 talloze politieke tegenstanders van de regering Maduro tot zware gevangenisstraffen veroordeeld. Maar vanaf maart begon ze zich tegen het linkse regime te keren. De druppel was de door Maduro geïnitieerde grondwetgevende vergadering, de zogeheten constituyente, die belast is met het herschrijven van de Grondwet en het verder aan banden leggen van het parlement.

Na de oprichting van deze omstreden grondwetgevende vergadering werden Ortega en haar man het eerste doelwit van ‘zuiveringsacties’ van de regering.

Venezolanen protesteren massaal tegen het regime van Maduro, dat heeft gezorgd voor honger en mega-inflatie. Maar hij houdt met geweld vast aan zijn macht.

Drijfveer

Donderdag vaardigde het door de regering gecontroleerde Hooggerechtshof een arrestatiebevel uit tegen parlementslid Ferrer. Hij wordt verdacht van het verduisteren van overheidsgeld en zou aan het hoofd staan van een netwerk dat geld wegsluist naar het buitenland. Volgens voormalig hoofdaanklager Ortega is de kritiek van het voorheen zo regeringsgezinde koppel op de grondwetgevende vergadering en Maduro’s regime de drijfveer voor de heksenjacht.

Bovendien ziet Maduro Ortega als bedreiging omdat ze bewijs heeft tegen hem en zijn regering over het aannemen van bijna 100 miljoen dollar (85 miljoen euro) aan steekpenningen van een Braziliaans constructiebedrijf. Deze steekpenningen zijn onderdeel van het in Brazilië zo omvangrijke corruptieschandaal ‘Operatie Wasstraat’ waarbij, zo blijkt, ook steeds meer andere Latijns Amerikaanse landen en hun leiders betrokken zijn.

Ortega is niet de eerste die Venezuela per boot ontvlucht. Sinds de economische en politieke crisis in Venezuela steeds dramatischer vormen aanneemt, vluchten steeds meer Venezolanen met bootjes naar de eilanden van het Nederlandse koninkrijk Aruba en Curaçao.

Naast ‘gewone’ vluchtelingen maken hooggeplaatste critici en politieke vluchtelingen steeds vaker gebruik van de vluchtroute, zo vertelt de Venezolaanse politiek analist Oswaldo Ramírez. „Het is gevaarlijk, maar met een speedboot ben je het snelst het land uit en vanuit Aruba bereik je per privévliegtuigje makkelijk Miami of Colombia. Venezuela heeft van veel politieke tegenstanders de paspoorten ingenomen en hen wordt toegang tot luchthavens ontzegd”, vertelt Ramírez per Skype vanuit Caracas.

Afgelopen vrijdag trok de grondwetgevende vergadering per decreet nog meer macht naar zich toe door zich de bevoegdheid te geven om wetten goed te keuren en het door de oppositie gedomineerde parlement verder buitenspel te zetten.

Ook zal binnenkort de onschendbaarheid die parlementariërs nu nog genieten, worden aangepakt. Delcy Rodríguez, voorzitter van de grondwetgevende vergadering, ontkent dat het parlement daarmee de facto ontbonden zou zijn. „Maar we zullen het parlement wel een historisch lesje leren”, zei ze vrijdag scherp.

Volgens Ramírez wordt in Venezuela een dictatuur geïnstalleerd in een modern jasje. „Niet via een staatsgreep of met wapens, maar via de inname van instituties en gemanipuleerde verkiezingen. Nu Luisa Ortega weg is, beheerst de regering vrijwel alles, en dat is levensgevaarlijk” .