Column

Het politieke links is kapot

De linkerkant van het politieke spectrum is kapot. Niet zo’n beetje ook. Ze worden gegijzeld door puristen die zich bezighouden met taalzuiveringen en het bestormen van standbeelden.

Laat ik dat illustreren met een aantal voorbeelden uit het nieuws waarover niet werd gedebatteerd deze zomer. We beginnen met het economisch nieuws van deze week. Hoogconjunctuur in Nederland, maar mensen in loondienst gaan er nauwelijks iets op vooruit. De lonen staan bijna stil. Sterker nog, er is zo weinig zekerheid en zoveel flexwerk dat een hele generatie het lastig vindt om een hypotheek te krijgen. Maar goed, die hypotheek maakt ook eigenlijk helemaal niets meer uit omdat op de huizenmarkt in de grotere steden bijna alleen nog mensen terecht kunnen die een hele grote zak cash op tafel kunnen leggen. Parkeerruimte bij basisscholen in de stad is daarom essentieel. De juf van uw kinderen kan het zich namelijk niet veroorloven om in uw straat te wonen.

In de ouderenzorg zijn er ondertussen zo’n tienduizend vacatures die nauwelijks te vullen zijn omdat Nederlanders gek genoeg geen gestoorde werkdruk accepteren voor een hongerloontje. De werkgevers rekruteren uit armoede nu maar een groep nauwelijks Nederlands-sprekende statushouders om aan het bed te zitten en de hand vast te houden van onze dementerende grootouders. Of ze trekken nog een blik verpleegkundigen uit Roemenië en Polen open.

Laat ik het zo zeggen: er zijn urgentere kwesties in dit land dan een standbeeld van Michiel de Ruyter, genderneutrale toiletten of “dames en heren”. Toch lijkt grootstedelijk hoogopgeleid intellectueel Nederland voornamelijk met dat soort randzaken bezig.

Exemplarisch was de veeg uit de pan die een Haagse wijkagent deze week kreeg toen hij zijn volgers op Twitter vroeg om bij verdachte situaties (“onderbuikgevoel”) de politie te waarschuwen. Dat werd door de moraalpolitie als ‘fout’ beoordeeld. Onderbuikgevoel zou namelijk racistisch zijn. Zijn taal moest nodig gezuiverd worden van onwenselijke elementen. Terwijl die wijkagent gewoon zijn werk deed.

Als je het druppellek uit het Catshuis moet geloven, zijn ze ook daar vooral met de collectieve identiteitscrisis bezig. Wat is de status van ons volkslied? Moeten we juridisch meer dan twee ouders gaan erkennen? En hoelang mogen wetenschappers embryo’s laten doorgroeien in een petrischaaltje? Stuk voor stuk onderwerpen die echt volstrekt irrelevant zijn voor Nederlandse arbeiders met een flexcontract en een loon dat nauwelijks stijgt.

Normaal gezien is het een uitermate zwak argument om te zeggen dat we ons concentreren op de verkeerde zaken. Iedereen kan mij als simpel weerwoord bieden dat we in plaats van “of of” het tegelijkertijd én over inkomenspolitiek moeten hebben én over identiteitspolitiek. Maar ik kijk om me heen en realiseer me dat er eigenlijk nauwelijks meer iemand in het publieke debat zich hierover bekommert, op Hugo Borst na. En Asscher, met zijn vijf zetels. Wie neemt het voor deze mensen op? Waarom moet ik dit schrijven? Kan links niet gewoon zijn werk doen?

Ander probleem is dat het als gewone Nederlander bijna onmogelijk wordt om je te mengen in het publieke debat als je het nieuwe links-elitair academische dialect niet eigen hebt gemaakt en de nieuwe etiketten niet kent. Zie wat er met de wijkagent gebeurde. Probeer anno 2017 nog maar eens te klagen, bijvoorbeeld op Twitter, over het feit dat gastarbeiders jou uit de arbeidsmarkt prijzen. Momenteel is hoogopgeleid Nederland eigenhandig de kloof met laagopgeleid Nederland aan het uitdiepen, door in hoog tempo elk normaal gesprek onmogelijk te maken. Elk derde woord wordt als micro-agressie bestempeld. Bij “dames en heren” ga je al direct in de fout.

Steve Bannon, de rechterhand van Trump, gaf deze week per ongeluk een interview aan een journalist. Exemplarisch voor de slapstickachtige optredens van de Witte Huis-staf wist hij naar eigen zeggen niet dat hij “on the record” sprak. Maar wat hij zei was heel inzichtelijk over de huidige politieke verhoudingen. Hij zei dat hij het liefst zag dat de Democraten het elke dag over racisme zouden hebben. Want “zolang links zich concentreert op ras en identiteit en wij op economisch nationalisme, verslaan we ze”.

Hij heeft hartstikke gelijk. Het enige dat ik eraan wil toevoegen is dat we die linkerkant van het politieke spectrum nog eens ontzettend gaan missen als ze nog veel langer weg blijven.

Rosanne Hertzberger is microbioloog.