Het begint allemaal met een gasexplosie

Aanslagen in Catalonië Een aanslag op de drukste plek van Barcelona en enkele uren later ook op de promenade van badplaats Cambrils. Wat gebeurde er in Spanje?

Politieagenten staan een gewonde bij. nadat een busje voetgangers heeft aangereden op de Rambla in Barcelona. Foto EPA/David Armengou

Spanje is donderdag getroffen door twee aanslagen. Wat gebeurde er precies en wanneer? Een reconstructie van de belangrijkste gebeurtenissen.

Woensdag - 23:00 Alcanar

In de nacht van woensdag op donderdag vindt in de Spaanse plaats Alcanar, 200 kilometer ten zuiden van Barcelona, een explosie plaats. Daarbij komt een persoon om het leven en raken zeven mensen gewond. De aanslag wordt veroorzaakt door een ontploffing van flessen met propaan en butaan die het huis volledig verwoesten. De klap is tot op kilometers afstand te horen.

De verdenking bestaat nu dat van de gasflessen bommen gemaakt werden, bedoeld om in de busjes te laden waarmee later op voetgangers ingereden zou worden.

Volg het laatste nieuws over de aanslagen in Spanje via ons liveblog.

Donderdag - 16:50 La Rambla, Barcelona

Op de drukke winkelstraat La Rambla in het centrum van Barcelona rijdt een busje zigzaggend en met hoge snelheid in op de mensenmenigte. Tenminste honderd mensen raken gewond. Ooggetuigen horen geschreeuw en knallen, en zien mensen die geraakt zijn door de lucht vliegen. Er breekt paniek uit, toeristen vluchten winkels en horeca-etablissementen binnen, die de rolluiken sluiten. Het witte Fiat-busje komt uiteindelijk ter hoogte van het mozaïek van Miró tegen een krantenkiosk tot stilstand. De chauffeur springt eruit en vlucht weg. Dertien mensen worden gedood.

Naast het voertuig waarmee de aanslag werd gepleegd, wordt een busje aangetroffen waarmee de aanslagplegers zouden hebben willen vluchten. Onder de gewonden zijn drie Nederlanders, zij bevinden zich in een ziekenhuis en zijn buiten levensgevaar, zo meldde het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. De Rambla, een voetgangersgebied van bijna 1,5 kilometer lang is een van de meest emblematische en drukke trekpleisters van Spanje. In het hoogseizoen lopen er zo’n 300.000 mensen over de boulevard.

Studio NRC

Donderdag - 17:00 Oude stad Barcelona

De politie begint een klopjacht. Metro- en treinstations in de stad worden afgesloten. Die voert ook langs de drukbezochte Boquería-markt waar aan eetstalletjes kan worden gegeten en gedronken. Volgens getuigen klinken er schoten. Ze zien agenten met getrokken wapens de smalle straatjes grenzend aan de Rambla uitkammen.

Regionale media melden kort na de aanslag lang dat de daders zich verschanst zouden hebben in een Turks restaurant waarbij ze ook mensen in gijzeling zouden houden. Hiervan blijkt later geen enkele sprake te zijn.

De politie verzoekt mensen weg te blijven en geen beelden te delen van de klopjacht op de daders. Rond zeven uur spreekt de Spaanse politie van een terroristische aanslag, het nationale antiterreurprotocol treedt in werking. Ook premier Mariano Rajoy bevestigt via Twitter dat er sprake is van een terreuraanslag.

Lees ook: De Spanjaard is geoefend in veerkracht, over de dag na de aanslag.

Donderdag - 19:24 Sant Just Desvern

In een industriële voorstad van Barcelona rijdt een man in een ander busje in op een controlepunt van de politie. Hij overlijdt aan zijn verwondingen. Eerst meldt de politie dat hij zou zijn doodgeschoten, later dat hij omkwam door messteken. De gebeurtenis zou niets te maken hebben gehad met de aanslag, maakte de politie later bekend.

Donderdag - 19:38 Vic

Een tweede busje wordt aangetroffen in de het stadje Vic, 70 kilometer ten noorden van Barcelona. Volgens de politie zou het busje zijn ingezet als vluchtauto bij de aanslag op de Rambla, maar precieze informatie ontbreekt nog.

Donderdag - 21:22

IS-nieuwskanaal Amaq plaats op berichtenapp Telegram, populair onder terreurgroepen, een bericht waarin IS de verantwoordelijkheid voor de aanslag opeist. „De uitvoerders van de aanslag in Barcelona waren soldaten van Islamitische Staat”, zo luidt het bericht. Volgens nieuwszender Al Jazeera zou de aanslag beantwoorden aan een oproep door IS om aanslagen te plegen in landen die met de Verenigde Staten deelnemen aan de strijd tegen IS in Irak en Syrië. Of de aanslag daadwerkelijk door Islamitische Staat is beraamd, is nog onduidelijk, mogelijk handelden de daders ‘in naam van IS’.

Donderdag - 21:40 Alcanar en Ripoll

De Spaanse politie twittert dat twee personen zijn aangehouden in de Spaanse plaatsen Alcanar en Ripoll ten zuidwesten en ten noorden van Barcelona. Een van hen zou geboren zijn in Marokko, de ander in de Spaanse exclave Melilla. Een van de twee, een man van 28, zou zich vrijwillig bij de politie hebben gemeld, nadat hij had gemerkt dat zijn foto was verspreid. Hij zegt niets met de aanslag te maken te hebben, zijn paspoort zou zijn gestolen en zonder zijn medeweten door zijn jongere broer, een van de vermoedelijke daders, zijn gebruikt.

Vrijdag - 01:15 Cambrils

Terwijl Barcelona nog in shock in verkeert, rijdt in de badplaats Cambrils, 100 kilometer ten zuiden van Barcelona, een Audi A3 met terroristen in op een groep personen. Daarbij raken vijf mensen gewond van wie een ernstig, zo meldt de politie later. Kort voor twee uur stuiten de daders, die bomgordels dragen, op de politie. Vier aanslagplegers worden doodgeschoten, een vijfde weet te ontkomen. Hij wordt later gearresteerd en bezwijkt aan zijn schotwonden.

Uren na de aanslag in het centrum van Barcelona maakte angst plaats voor berusting.

Vrijdag - 08:59 Ripoll

De Spaanse politie maakt via Twitter bekend een derde persoon te hebben gearresteerd in het plaatsje Ripoll, zo’n 25 kilometer ten zuiden van de Franse grens. Een uur later maakt de politie bekend dat de bomgordels van de daders bij de in de kiem gesmoorde aanslag in Cambrils, nepexplosieven bevatten.

Vrijdag - 10:37 Barcelona

Spaanse media melden dat de politie zoekt naar Moussa Oukabir, de vermoedelijke bestuurder van het witte Fiat-busje. Deze hoofdverdachte zou 17 jaar oud zijn en de broer van de man die eerder in Ripoll werd gearresteerd. Het busje dat in Vic werd gevonden, zou eveneens op naam van deze hoofdverdachte zijn gehuurd. Sommige Spaanse media melden dat de terreurcel in totaal uit acht tot twaalf personen zou hebben bestaan.

Vrijdag - 12:00 Barcelona

Op het centrale plein Placa de Cataluña bij de Rambla in Barcelona zal een minuut stilte in acht worden genomen om de slachtoffers van de aanslag te herdenken. Dat maakte de burgemeester van Barcelona, Ada Colau, vrijdagochtend via Twitter bekend. Landelijk zijn drie dagen van nationale rouw afgekondigd. Kopstukken van het Spaanse kabinet, onder wie Rajoy, zijn in de Catalaanse hoofdstad om de regionale en lokale bestuurders bij te staan.

Spanje gold als waarschijnlijk doelwit voor terreur. Dat er in dertien jaar geen aanslag plaatsvond, is te danken aan goed getrainde antiterreurdiensten.