Een relatief complex terreurcomplot

Vermoedelijke daders

Over de identiteit van de terroristen is vooralsnog weinig bekend. Een onschuldige man werd abusievelijk als een van hen aangewezen.

Hoewel de Spaanse politie dit nog niet direct kon bevestigen, wijst alles erop dat de aanslagen in Barcelona en in Cambrils het werk zijn van islamitische extremisten. Ook premier Mariano Rajoy sprak van „een jihadistische aanval”.

Het terreurnetwerk Islamitische Staat (IS) eiste donderdag de verantwoordelijkheid op. De acties zouden een vergelding zijn voor de training die enige honderden Spaanse militairen geven aan het Iraakse leger. In hoeverre IS direct betrokken was bij de aanslagen is onzeker. IS, militair grotendeels verslagen in Irak en Syrië, claimt soms aanslagen die feitelijk het werk waren van individuen en waar het netwerk part noch deel aan had.

Zowel in Barcelona als later in Cambrils reed een auto in op de menigte, een methode waarvan jihadisten elders in Europa zich het afgelopen jaar veel hebben bediend. De vijf bewapende daders in Cambrils, die werden doodgeschoten, beschikten volgens de politie bovendien over ‘bomgordels’, een ander kenmerk van jihadisten. De gordels bleken later overigens geen explosieven te bevatten.

Over de identiteit van de daders is nog weinig bekend. Wel verspreidde de politie een foto van de man, die de auto zou hebben gehuurd en wiens papieren in de auto werden gevonden. Deze Driss Oukabir verklaarde na arrestatie echter niets met de aanslag te maken te hebben en dat zijn papieren zijn gestolen, mogelijk door zijn 17-jarige broer. Deze Moussa Oukabir zou de chauffeur zijn geweest van de aanslag op de Rambla. De politie meldde dat een van de andere arrestanten uit Marokko kwam en dat de ander een Spanjaard uit de Spaanse exclave Melilla in Marokko was.

De beide aanslagen in Catalonië wijken in hun complexiteit af van recente aanslagen elders in Europa. Ze hangen volgens de politie met elkaar samen en er lijken ten minste acht personen bij betrokken te zijn geweest. De vijf doodgeschoten mannen in Cambrils, de nog altijd voortvluchtige bestuurder van de bestelwagen in Barcelona (de politie gaat ervan uit dat hij alleen was) en twee mannen die naderhand werden gearresteerd in de plaatsen Ripoll en Alcanar.

Ook een explosie op woensdagavond in Alcanar hangt waarschijnlijk met de aanslagen samen. Een persoon kwam daarbij om. Volgens de politie werden in het pand explosieven vervaardigd uit gasflessen, mogelijk om als bommen te dienen in de terreurwagens.