Een hels kabaal en heel veel bloed op de Rambla

Uren na de aanslag in het centrum van Barcelona maakte angst plaats voor berusting.

Foto Reuters

Ver na middernacht staart de Zwitserse Melany Grasser nog steeds verdwaasd voor zich uit. Ze loopt net als vele duizenden anderen verloren door de binnenstad van Barcelona in afwachting van het moment dat ze haar spullen mag halen. Dertien mensen kwamen om het leven en ruim honderd mensen raakten gewond bij een aanslag met een busje op de drukke winkelstraat Rambla in het centrum van de stad. De terreurdaad werd al snel door IS opgeëist.

Grasser weet niet dat op hetzelfde moment in het Catalaanse Cambrils een nieuw bloedbad wordt voorkomen als de politie 120 kilometer ten zuiden van Barcelona vijf terroristen uitschakelt. De angst heeft in de Catalaanse hoofdstad bij de Zwitserse toerist dan al plaatsgemaakt voor berusting. „Ik had op dit moment al thuis in Zwitserland moeten zitten. Alles is anders gelopen. We kunnen niets anders doen dan wachten tot ons hotel aan de Rambla weer open gaat. Dan pakken we onze koffers en gaan we zo snel mogelijk weg uit Barcelona. Eén ding is zeker. Deze vakantie vergeten we nooit meer.”

Paniek

Om vijf uur in de middag dacht Grasser dat haar laatste uur geslagen had toen ze in een koffiebar aan de Rambla op het punt stond een laatste drankje te bestellen. Opeens barstte een hels kabaal los en was er overal paniek in de tent. „Ik had direct door dat er iets grondig mis was”, vertelt de Zwitserse met bibberende stem. „Mensen renden alle kanten op. Anderen schreeuwden. Ik dacht eerst dat een auto verongelukt was. Al snel zag ik het enorme bloedbad buiten. Je kent de verschrikkelijke verhalen van de televisie, maar je gaat ervan uit dat je het zelf toch nooit mee zal maken. Ik ben nog steeds in shock.”

Op het moment dat een chauffeur met witte bestelwagen als wapen al zigzaggend de Rambla op reed was de Nederlandse Tessa Gorissen samen met een vriendin in de metro op weg naar Plaza Cataluyna. Maar het station vlakbij de rampplek haalde ze niet. „Het alarm ging af en er werd van alles in het Spaans omgeroepen. Via mijn mobiele telefoon zag ik al snel dat een auto op een massa was ingereden. Toen we boven de grond kwamen was heel snel duidelijk dat er doden waren gevallen. Overal reden ambulances. Een helikopter vloog boven de stad. We zijn gelijk naar het station gegaan om de trein terug naar Blanes te pakken. Weg uit Barcelona.”

Door de terroristische aanslag veranderde de Catalaanse hoofdstad in een macaber decor van ambulances en blauwe zwaailichten. Veel toeristen hadden juist vanwege de onzekere situatie in andere landen voor het ‘veilige’ Spanje gekozen. Het Zuid-Europese land stevende dit jaar af op een record van meer dan 84 miljoen toeristen. Met deze dodenrit en de verijdelde aanslag in Cambrils krijgt Spanje een nieuwe mentale dreun te verwerken.

Sinds donderdag zal Barcelona tot het rijtje van steden als Madrid, Londen, Parijs, Brussel, Stockholm, Nice en Berlijn gaan behoren met een gedenkteken voor slachtoffers van een terroristische aanslag. De gedachten gingen in Barcelona terug naar 19 juni 1987 toen bij een aanslag van de ETA op een supermarkt 21 doden vielen.

ETA

Spanje leek lang buiten schot te blijven bij de recente reeks terroristische aanslagen in Europa. Op 11 maart 2004 lieten 192 mensen het leven nadat een groep daders bommen had laten ontploffen in verschillende treinen bij Madrid. Die aanslagen van Atocha werden vooral gezien als een vergelding voor de Spaanse deelname aan de oorlog tegen Irak.

Spanje, decennia achtereen in de greep van ETA-aanslagen, verlegde na de aanslag in Madrid de aandacht naar terreurdreiging door jihadisten. Met de mogelijkheid van een nieuwe aanslag werd de voorbije dertien jaar voortdurend rekening gehouden.

Spanje trekt bij de bestrijding van jihadisme nauwgezet op met bondgenoot en buurland Marokko. Beide landen wisselden de afgelopen jaren informatie uit en rolden gezamenlijk verschillende terreurcellen op. Zo zouden verschillende aanslagen verijdeld zijn. In 2015 zouden elf personen zijn gearresteerd die terreur wilden zaaien in Barcelona. Vorige maand werden vier jihadisten opgepakt die op Mallorca slachtoffers wilden maken. Volgens verschillende Spaanse media zou de Amerikaanse inlichtingendienst CIA twee maanden geleden Spanje hebben gewaarschuwd voor aanslagen in de Catalaanse hoofdstad.

Tweede aanslag

Barcelona was donderdagavond nog niet van de schok bekomen, toen midden in de nacht een tweede aanslag dreigde in het Catalaanse plaatsje Cambrils. Terwijl in Barcelona toeristen nog verweesd over straat liepen, reed in de provincie Tarragona om 1 uur ‘s nachts een Audi A3 op verschillende personen in. Daarbij raakten zes mensen gewond van wie twee ernstig. De daders stuitten daarna op de politie die door snel in te grijpen een nieuw bloedbad met onschuldige dodelijke slachtoffers wist te voorkomen. Vier terroristen overleefden het niet en een ander raakte zwaar gewond. De daders zouden bomgordels hebben gedragen. Er wordt nog onderzocht of daar daadwerkelijk explosieven in zaten.

Intussen zou de chauffeur op de Rambla nog altijd op de vlucht zijn. Twee andere verdachten konden wel worden vastgezet. Aan een rustige, onbezonnen zomer in Catalonië is op brute wijze een einde gekomen.