SPD’ers boos op Schröders flirt met Rusland

De Duitse oud-bondskanselier Gerhard Schröder wordt toezichthouder bij het Russische olie- en gasbedrijf Rosneft. De SPD-top is not amused, zo vlak voor de Bondsdagverkiezingen.

Vladimir Poetin samen met toenmalig bondskanselier Gerhard Schröder in het Konstantinovsky Paleis, 7 oktober 2005. Foto Rodionov Vladimir/RIA Novasti

Bijna vijf weken voor de Bondsdagverkiezingen heeft oud-bondskanselier Schröder (SPD) zijn eigen partij in een lastig parket gebracht. Van links tot rechts zwelt de kritiek aan op zijn verwachte benoeming in de raad van toezicht van Rosneft, het grootste olie- en gasconcern van Rusland. De kritiek richt zich ook op SPD-leider Schulz, vanwege de halfslachtige manier waarop hij zich van Schröder heeft gedistantieerd.

Al jaren heeft Schröder (73), die regeerde van 1998 tot 2005, een uitstekende relatie met de Russische president Poetin. Hij noemde hem in 2004 een loepzuivere democraat. Kort voor het eind van zijn kanselierschap tekende Schröder het contract voor de aanleg van de Nordstream-pijpleiding, die Russisch gas via de Oostzee direct naar Duitsland transporteert. Al snel werd hij daarna lid van de raad van commissarissen van Nordstream, waarvan een meerderheid van de aandelen in handen is van het Russische Gazprom.

Sanctielijst

De Russische staat heeft ook de meerderheid van de aandelen van Rosneft in handen en het bedrijf staat sinds de Russische annexatie van de Krim op de sanctielijst van de Europese Unie. Het energieconcern is een belangrijk politiek instrument voor president Poetin. Het dankt zijn dominante positie aan de ontmanteling van het Yukos-concern van Michail Chodorkovski, waarvan Rosneft grote delen heeft ingelijfd.

Met zijn aanstelling bij Rosneft, schrijft de conservatieve Frankfurter Allgemeine Zeitung, maakt oud-kanselier Schröder zich nóg meer tot lobbyist van Moskou. Boulevardkrant Bild noemt het aanvaarden van de post „on-patriottisch”. En de linkse taz verwijt Schröder „een onvoorstelbaar gebrek aan principes”, dat de SPD scherp zou moeten veroordelen.

SPD-leider Schulz zou nu liefst in het nieuws komen met kritiek op bondskanselier Merkel (CDU), zijn rivaal bij de verkiezingen. Maar de kwestie-Schröder overschaduwt die pogingen. En dat terwijl de SPD er maar niet in slaagt om de grote achterstand op de christendemocraten in de peilingen (23 tegen 39 procent) in te lopen.

Drie ton

Op zijn Facebook-pagina verklaarde Schulz dat de kwestie een privé-aangelegenheid van Schröder is. Wel voegde hij eraan toe dat hij zelf „na mijn kanselierschap” niet voor het particuliere bedrijfsleven zal gaan werken. Maar het probleem is niet dat Schröder actief is in het particuliere bedrijfsleven, bracht Cem Özdemir, leider van de Groenen, daar tegenin, probleem is „de verbinding met de Russische staatseconomie”. Voor de functie zou Schröder zo’n 300.000 euro betaald krijgen.

Schröder is altijd een politieke straatvechter geweest, en ook nu ging hij in de tegenaanval. Alle media-aandacht voor de benoeming, die op 29 september (vijf dagen na de verkiezingen) geformaliseerd moet worden, zou onderdeel zijn van de Duitse verkiezingscampagne, klaagde hij. Hij suggereerde dat de media bondskanselier Merkel (die hem in 2005 nipt versloeg) een handje willen helpen. Waarop krantencommentaren weer tegenwierpen dat Schröder zich nu kennelijk bedient van het soort samenzweringstheorieën dat men kent uit Rusland.