Recensie

Opera van Salieri in de Friese natuur van bijzondere klasse

Opera op locatie

In het Friese natuurgebied bij Nijetrijne speelt De Wereld op d’r Kop, een opera buffa van bijzondere klasse in een rijke Nederlandse vertaling.

Il Mondo alla Rovescia door Opera Nijetrijne. Foto Wil Werner

Hij zou het genie Mozart vergiftigd hebben uit jaloezie, de ‘middelmatige’ Weense componist Antonio Salieri (1750-1825). De film Amadeus (1984) heeft hem gedemoniseerd. Daarom is het voor elke muziekliefhebber van grote waarde in het Friese natuurgebied bij Nijetrijne Salieri’s opera Il Mondo alla Rovescia (1795) te bezoeken, vertaald als De Wereld op d’r Kop. Onder muzikale leiding van Vaughan Schlepp ontvouwt zich een opera buffa van bijzondere klasse in de openlucht. Salieri’s muziek kan zich meten met Mozart qua virtuositeit, speelsheid en met enkele indringende passages in mineur. Dirigent Schlepp is zo inventief enkele Mozart-aria’s in de partituur te verweven, zodat de toeschouwer beide grootmeesters te horen krijgt. Bij Opera Nijetrijne geldt nog een bijzonderheid: het gezelschap brengt sinds 2001 komische opera’s in vertaling. Alice Zwolschen hertaalt het libretto van Carlo Goldoni vol taalrijkdom en treffende vondsten; ze bewijst ermee dat Nederlands een ideale zangtaal kan zijn.In het operaverhaal, geregisseerd door Nynke van den Bergh, is sprake van de omgekeerde wereld. Op een fictief eiland hebben de vrouwen alle macht. Hier brouwt een manus van alles, Amaranto, liefdesdranken in schelle kleuren. Op de sfeervolle locatie lopen de reageerbuizen door de bomen en langs het water. In deze entourage verlopen de liefdesverwikkelingen even opwindend als chaotisch. Waar vrouwen het initiatief nemen, raken mannen het spoor bijster. Sopraan Nicole Fiselier daagt de mannen uit zich écht mannelijk te gedragen, soms vergeefs. Een shakespeareaanse vrouwenrol-als-man vertolkt bariton Pieter Hendriks. Als hij zingt: „Ik heb een soort vermogen,/ om te goochelen met noten”, dan impliceert dat tovenarij met sekse. Eigenlijk gaat Il Mondo... over identiteit. Het mooie is dat dankzij deze opera Salieri zijn identiteit als groot componist heeft teruggekregen.