Cultuur

Interview

Interview

Arabisch-Israëlisch regisseur Maysaloun Hamoud, met de Arabische naam van haar debuutfilm Bar Bahar op haar arm.

AHMAD GHARABLI

‘De conservatieve Palestijnse cultuur is mijn doelwit’

Interview filmmaakster

Doodsbedreigingen, boycot: de debuutfilm van de Palestijnse Maysaloun Hamoud uit Israël over jonge feministische Palestijnse vrouwen in een conservatieve cultuur deed veel stof opwaaien. Nu draait hij in Amsterdam.

„De Palestijnse vrouwen in mijn film die feesten, drinken en drugs gebruiken bestaan echt in mijn generatie. Alleen niemand sprak erover. Dus dat wilde ik op tafel leggen. Het werd tijd naar binnen te kijken,” zegt Maysaloun Hamoud (35) over haar debuutfilm In Between, die vanaf zaterdag op het World Cinema Festival in Amsterdam te zien is.

Haar film die een grauw beeld schetst van de conservatieve, door mannen gedomineerde, Palestijnse samenleving die de jonge vrouwelijke personages onderdrukt, is omstreden.

Net als het feit dat de Arabisch-Israëlische regisseuse zich als Palestijns identificeert. En dat ze zich als Israëlisch staatsburger tegen het Zionisme keert, wordt haar in Joods Israël niet in dank afgenomen. Maar dat is wat haar betreft een afgedane discussie. Ze ligt er ook niet wakker van de ze voor haar Frans-Israëlische film geld kreeg van het Israëlische ministerie van cultuur. Hamoud: „Ik betaal belasting, waarom zou ik geen recht hebben op subsidie?”

Feminist tegen de mannenmacht

In Between is een Palestijnse film zonder Israëlische soldaten, checkpoints of Palestijnse strijders. Het leidt een Israëlische man ertoe na een vertoning van de film in Tel Aviv op te merken dat de film ‘niet politiek is.’ Die opmerking doet de scherpe filmmaakster opveren: „De film is puur politiek. Misschien niet politiek in de zin dat u verwacht. Maar iedere strijd om macht is politiek. Ik bevecht met deze film als feminist de machtspositie van de man in mijn samenleving.”

Clip van de film In Between/ Bar Bahar. Tekst gaat door na video

Ook de verwijzingen naar de Palestijnse identiteit voldoen volgens de filmmaakster niet aan de verwachtingspatroon, maar zijn er wel degelijk. Hamoud: „Als een van de personages aan een familielid moet uitleggen waar dan zegt ze ‘In Manshiyya, vlak bij de Hassan Beq moskee.’ Alleen een Palestijn zou dat op die manier uitleggen.”

Palestijnse cultuur bijna weggevaagd

Manshiyya was een wijk in de Arabische stad Jaffa die in 1948 door het Israëlische leger werd ingenomen. Op de genoemde moskee na werden alle gebouwen in de wijk verwoest. Palestijnen noemen het verlies in de strijd van 1948 de Naqba (catastrofe). Hamoud: „De hele Palestijnse cultuur die voor 1948 bestond is bijna compleet weggevaagd. Ook het culturele leven. De kranten, de theaters en de bioscopen in Jaffa en Haifa hielden op te bestaan. Ik behoor tot de derde generatie na de Naqba, wij zijn de eersten die in de positie zijn de Palestijnse cultuur nieuw leven in te blazen.”

Hamoud zegt bewust het conservatisme in de Palestijnse samenleving als doelwit te hebben genomen, niet de religie. “Ik wil mensen niet aanvallen op hun geloof en ik wil ook vermijden stereotypen te schetsen. Want ook veel zogenaamd liberale families, of ze nu Moslim of Christenen zijn vallen als het er echt op aan komt terug op traditie.”

De conservatieve Palestijnse samenleving reageerde fel op het werk van Hamoud. Nadat de film begin dit jaar uitkwam in Israël riep de burgemeester van de conservatieve stad Umm al-Fahm zijn bevolking op tot een boycot en Hamoud kreeg doodsbedreigingen. Ze is er vrij laconiek onder.

De agressieve eerste reactie niet het einde was van de discussie in Palestijnse kringen. En niet alleen daar vond de film weerklank, zegt Hamoud: “Ik heb veel reacties gehad van voormalig religieuze Joodse vrouwen uit conservatieve religieuze families. Het meest verrast was ik bij een vertoning twee ultra-orthodoxe stellen aan te treffen op de voorste rij. Ze kwamen na afloop naar me en zeiden het precies zo was als bij hun.”

In Between (Arabisch: Bar Bahar) is op 19, 23 en 25 augustus te zien op het World Cinema Festival in Amsterdam.

Luister: De mixtape met muziek van de soundtrack van In Between, gemaakt door M. G. Saad met bijdragen van onder meer de Palestijnse rapgroep DAM, Yasmin en Zeid Hamdan uit Beiroet en de Israëlische rockgroep Tiny Fingers.