‘Weg met de herenfiets: minder ongelukken’

Pleidooi tegen herenfiets

Twee organisaties pleiten ervoor dat ook mannen op een damesfiets of unisexmodel gaan rijden. Het zou veiliger zijn. Klopt dit ook?

Herenfietsen met een stang zouden „een 19de-eeuws idee” zijn. Foto iStock

De herenfiets siert al meer dan honderd jaar het straatbeeld, maar als het aan Veilig Verkeer Nederland (VVN) en jongerenorganisatie TeamAlert ligt, komt daar een eind aan. De berijders van een herenrijwiel lopen meer gevaar dan mensen die op een damesmodel fietsen. Dus: iedereen aan de damesfiets of een unisexmodel (met lage instap).

De organisaties pleiten ervoor om de fiets met hoge stang af te schaffen om het aantal gewonden bij fietsongelukken terug te dringen. Vaders met jonge kinderen en senioren zouden het meeste risico lopen, stelt VVN.

  1. Wat is precies het probleem met de herenfiets?

    Op een herenfiets zit men anders dan op een damesfiets. Op een herentweewieler raakt een fietser zwaarder gewond bij een ongeluk dan op een fiets zonder stang, zegt VVN. Het hoofd raakt, door de hoge en voorovergebogen zithouding, als eerste de grond. Bij de damesvariant is dat de heup of een schouder.

    Daarnaast is het moeilijker om op en af te stappen. Vooral voor senioren is dat een probleem. Die belanden bovengemiddeld vaak op de eerstehulpafdeling door opstapproblemen.

    VVN wees woensdag in De Telegraaf ook op een rapport van VeiligheidNL waaruit zou blijken dat mannelijke fietsers vaker in het ziekenhuis belanden. Echter, de verhouding mannen en vrouwen is nagenoeg gelijk: 51 procent tegen 49 procent. Daarbij moet worden aangetekend dat mannen vaker wielrennen, zo blijkt uit CBS-cijfers.

  2. Waar baseren VVN en TeamAlert zich op?

    VVN doet de uitspraken op basis van onderzoek met crashtests van het VTI, het Zweedse nationale onderzoeksinstituut op het gebied van verkeer en transport. Daaruit is gebleken dat herenfietsen gevaarlijker zijn dan fietsen met een lage instap.

    Op de site van het VTI staat dat het onderzoek bedoeld was om de impact van de zithoogte op het hoofdletsel te testen.

    Er werden veertig crashtests gedaan met vier soorten fietsen. Heren-, dames-, lig- en elektrische fietsen werden met 15 en 25 km/u gecrasht om te kijken hoe een daarop gevestigde pop ter aarde viel bij het ongeluk. Het VTI testte zowel een zijwaartse aanrijding als een plotselinge stop.

    Ook werd er een test uit stilstand gedaan: hoe valt een dummy bij het ‘opstappen’? Uit die test bleek inderdaad dat de fiets met de lage instap het iets beter doet dan het herenmodel. „In sommige gevallen was het vrouwenmodel veiliger.”

    Maar, het VTI meldt ook dat dit de eerste keer is dat het fietsongelukken op deze manier testte. Het wilde weten óf dit een valide testmethode is en hoe deze valt te verbeteren.

  3. Hoe is de verhouding verkochte dames- en herenfietsen nu?

    Ook zonder het advies van de verkeersorganisatie is de damesfiets al jaren bezig aan een opmars. Marktleider Accell Nederland, bekend van onder meer de merken Sparta, Batavus en Koga, noemt in De Telegraaf een verhouding dames-herenfiets van 60 tegen 40 procent. Bij elektrische fietsen is dat 90-10 procent.

  4. Is een stang voor de constructie echt niet meer nodig?

    TeamAlert noemt het idee van de herenfiets achterhaald. „Dat stamt uit de negentiende eeuw, toen deze constructies nog nodig waren om ervoor te zorgen dat de fiets stevig genoeg was. Inmiddels zijn damesfietsen haast net zo stabiel.”

    Dat klopt, schrijft Batavus op zijn eigen site. „In het verleden had het alles met de stijfheid van een frame te maken, maar tegenwoordig hebben ook damesfietsen heel stevige frames, hoewel sommige mannen blijven zweren bij een herenframe.”