Dat vliegticket is niet zo goedkoop als het lijkt

Vakantiegeld Na uren zoeken die goedkope vliegtickets gevonden? Juich niet te vroeg, want er kunnen nog tientallen euro’s ‘extra kosten’ bijkomen. 7 tips om je daartegen te wapenen.

Foto Getty Images / Beeldbewerking nrc

Je gaat op reis en betaalt voor: de ruimbagage (iets te zwaar, dus extra duur), servicekosten (had je maar thuis moeten inchecken), eten en drinken (een flesje water kost aan boord zo 3 euro). Voordat je vakantie begonnen is, ben je al veel meer kwijt dan je dacht. Sommige kosten zijn te voorkomen, sommige in te calculeren en weer andere kan je in sommige gevallen vergoed krijgen. Maar luchtvaartmaatschappijen maken je het niet makkelijk.

  1. Dat ticket is niet zo goedkoop als het lijkt

    Tickets worden, zeker bij prijsvechters, steeds goedkoper. Zo biedt Ryanair vanaf september enkeltjes naar Londen, Bologna en Barcelona aan voor 15 euro. Andere bijbehorende kosten worden daarentegen steeds hoger. Reisblog tix.nl berekende in april dat vliegtuigmaatschappijen de tarieven voor ruimbagage afgelopen jaar verder hebben verhoogd, sommige zelfs met 30 procent.

    Dat maakt de daadwerkelijke prijs een stuk minder doorzichtig. Het enkeltje Londen bij Ryanair wordt met ruimbagage al 15 tot 20 euro duurder. Neem je een iets te zware of te grote koffer mee, dan volgt nog een toeslag van 50 euro.

    Een retourtje Athene bij KLM wordt ook 50 euro duurder als je een koffer in de ruimbagage wil hebben; een koffer van maximaal 32 kilo kost zelfs 105 euro extra. Op intercontinentale vluchten is de ruimbagage overigens nog wel gratis bij KLM.

    Op bagagekosten.nl vind je een overzicht van wat vliegtuigmaatschappijen rekenen voor ruimbagage. Ook op cheaptickets.nl kan je ook zien wat extra ruimbagage kost per maatschappij.

  2. ‘Servicekosten’ voor een printje of het inchecken aan de balie

    Verbaasd over de paar euro servicekosten voor een theater- of concertkaartje? Wat dan te denken van wat vliegtuigmaatschappijen rekenen voor het printen van een ticket of het inchecken aan de balie? Ryanair rekent voor inchecken op het vliegveld 50 euro servicekosten. Bij Wow Air je koffer inchecken bij de incheckbalie? Kost je 57,37 euro.

    Check dus thuis in. Let ook op of je op je smartphone een elektronische instapkaart kan krijgen, dat kan op de meeste vluchten van bijvoorbeeld KLM en easyJet, en zorg er anders voor dat je alles uitgeprint hebt.

  3. Vanaf een vertraging van drie uur heb je al recht op vergoeding

    Op het forum van reisgraag.nl klaagde ene Dirk in april over zijn Transavia-vlucht van Amsterdam naar Parijs. Hij zou om 9.30 uur vliegen, maar hoorde op de luchthaven dat het vliegtuig pas om 13.00 uur zou vertrekken. „Ben je dus bijna een dag kwijt die je moet doorbrengen op Schiphol”, schrijft hij. Als vergoeding kreeg hij alleen een kopje koffie. „Schandalig! De volgende keer de trein!”

    Als hij ook 3,5 uur later aankwam had hij recht op wel wat meer compensatie. Sinds 2004 zijn er heldere Europese regels over je rechten bij vertraging, maar veel mensen kennen die niet precies – slechts 10 procent van de reizigers, bleek in 2013 uit onderzoek van de Europese Commissie.

    Bij een vertraging van drie uur of meer op een vlucht over een afstand tot 1.500 kilometer heb je recht op een vergoeding van 250 euro. Die vergoeding loopt op voor langere vluchten. Voor vertraging van vluchten langer dan 1.500 kilometer binnen de Europese Unie kan je recht hebben op 400 euro vergoeding – net als bij een vertraging van een vlucht buiten de EU tot 3.500 kilometer. Voor alle overige vluchten loopt het bedrag op tot 600 euro. Deze compensatie kan je alleen krijgen als je vlucht daadwerkelijk meer dan drie uur later aankomt. En er zijn uitzonderingen als de vlucht vertraagd is door buitengewone omstandigheden (het weer kan zo’n omstandigheid zijn).

    Informeer dus bij de luchtvaartmaatschappij altijd wat de oorzaak van de vertraging is.

  4. Een technisch mankement is geen buitengewone omstandigheid

    Extreme weersomstandigheden, een medische noodlanding of terroristische dreiging: als je vlucht hierdoor vertraagd is hoeft de vliegtuigmaatschappij niet te compenseren. Stakingen op de luchthaven, bijvoorbeeld van het grondpersoneel, gelden ook als iets waaraan de vliegtuigmaatschappij geen schuld heeft.

    De meestgenoemde oorzaak van vertraging is volgens claimbureau Vlucht-vertraagd.nl een defect aan het vliegtuig. En dat is geen buitengewone omstandigheid. Dat hebben we mede te danken aan de rechtszaak die Corina van der Lans aanspande tegen KLM. In 2009 zou zij om 9.30 uur met KLM van Quito, Ecuador, naar Amsterdam vliegen. Maar door een technisch mankement aan het toestel had ze een vertraging van 29 uur. Ze eiste van KLM een vergoeding van 600 euro. KLM weigerde, maar het Europese Hof van Justitie bepaalde dat een technisch mankement niet als buitengewone omstandigheid kan gelden.

  5. Vanaf twee uur vertraging heb je recht op enige verzorging

    Je zit al meer dan twee uur in het vliegtuig te wachten om op te stijgen. Het ongeduld groeit en je krijgt ook dorst. Aangezien een flesje water aan boord al gauw 3 euro kost, is het mooi meegenomen dat de vliegtuigmaatschappij je een gratis drankje moet aanbieden.

    Eigenlijk zou je al vanaf een vertraging van meer dan twee uur een hapje of een drankje mogen verwachten, volgens de Europese regels. Waar je precies op mag rekenen hangt af van de vertraging. Als je besluit zelf iets te kopen kan je dat declareren. Mits het binnen de perken is natuurlijk, dus geen doos Toblerone.

    Er is ook hier wel weer een uitzondering. Als het verstrekken van eten en drinken aan de passagiers voor nog meer vertraging zal zorgen mogen luchtvaartmaatschappijen dit weigeren.

  6. De algemene voorwaarden vertellen niet alles

    De algemene voorwaarden van luchtvaartmaatschappijen zijn niet de prettigste boekwerken om te lezen, en ze vertellen je ook niet al je rechten. In de algemene voorwaarden van TUI fly staat bijvoorbeeld dat je bij een vertraging van vijf uur of meer recht heb op restitutie, maar in dezelfde paragraaf staat niets over de vergoeding die je na drie uur mag claimen. Op de site van easyJet staat dat je een voucher voor eten en drinken krijgt als de vlucht met meer dan drie uur vertraagd is, maar eigenlijk mag je al na twee uur rekenen op iets te eten en drinken.

    Je vindt al je rechten beter via rechtenvanvliegtuigpassagiers.nl of de site van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

  7. Je hebt recht op een vergoeding, en nu?

    Je kan na een vertraagde vlucht een claim indienen bij de luchtvaartmaatschapij. De EU heeft een standaardformulier opgesteld dat makkelijk in te vullen is (ga naar rechtenvanvliegtuigpassagiers.nl). Maar in sommige gevallen maakt de eenzame consument weinig indruk op de grote maatschappijen.

    In dat geval kan je een klacht indienen bij de Inspectie Leefomgeving en Transport. Deze overheidsinstelling controleert of je recht hebt op een vergoeding. Als dat zo is, moet je vervolgens nog wel zelf een klacht indienen tegen de luchtvaartmaatschappij, dat doet de ILT niet.

    Eventueel kan je ook de hulp inschakelen van één van de vele claimbedrijven, maar bedenk wel: die zijn niet goedkoop. Ze rekenen vaak tussen de 15 tot 30 procent van het claimbedrag dat je krijgt. En sommige van deze bedrijven vragen nogal wat informatie van je. Het is dus wellicht wijs om eerst zelf een poging te wagen.