‘Geen fysieke grens tussen Ierland en Noord-Ierland na Brexit’

Dat staat te lezen in een document met de Britse insteek bij de Brexit-onderhandelingen. Installatie van fysieke grenzen ligt gevoelig in beide landen.

Brexit-minister David Davis. Foto Daniel Leal-Olivas/AFP

De Britse regering stuurt niet aan op de installatie van controleposten op de grens tussen Ierland en Noord-Ierland. Dat valt volgens persbureau Reuters te lezen in een document dat woensdag zal worden gepubliceerd. Door de kwestie nu al aan te kaarten, hoopt premier Theresa May een van de lastigste Brexit-vraagstukken op te lossen zodat ze zich volledig kan concentreren op twee andere kwesties: de financiële rekening voor het verlaten van de Europese Unie en de rechten van EU-burgers in het VK.

Dagelijks passeren zo’n 30.000 mensen de grens tussen Ierland, dat geen onderdeel is van het VK, en Noord-Ierland, dat dat wel is, zonder dat daarvoor fysieke controleposten zijn neergezet. Als het aan de Brexit-onderhandelaars ligt, blijft dat zo. Dat schrijven ze in een document met daarin de eigen doelen bij de Brexit. Het intact houden van het vrije verkeer van goederen en personen tussen de twee buurlanden is een van die plannen, aldus Reuters.

Gevoelig

De EU-onderhandelaars hebben gezegd dat er eerst duidelijkheid moet komen op onder meer dit punt vooraleer er gepraat kan worden over een toekomstige handelsrelatie met de EU. De kwestie ligt om meerdere redenen moeilijk. Allereerst zijn er de gevoeligheden tussen Noord-Ierland en Ierland. Na de Ierse burgeroorlog werd het land in de jaren 20 van de vorige eeuw opgedeeld in twee stukken. In Noord-Ierland woedde echter een strijd tussen een protestantse meerderheid en een katholieke minderheid die vond dat het land bij Ierland hoorde.

Dit leidde tot decennia aan geweld met onder meer bloedige aanslagen door de Irish Republican Army (IRA). Pas na het sluiten van de Goede Vrijdag-akkoorden in de jaren 90 werd het rustiger in Noord-Ierland. “Beide kanten moeten nu flexibliteit tonen waar het aankomt op de grenspostkwestie in Noord-Ierland”, schrijft de Britse regering nu.

Er liggen nu twee opties op tafel: helemaal geen fysieke posten of minimale grensmarkeringen met gestroomlijnde controles. Het helemaal intact houden van open grenzen zou namelijk tot een situatie kunnen leiden waarin EU-burgers Ierland gebruiken om het VK binnen te komen, zonder aan de grens te worden doorgelicht. Dat scenario ligt gevoelig voor de Britse regering.