File? Vertraagde trein? Deze oefening helpt je erdoorheen

Deze zomer bespreekt NRC-redacteur methodes om beter te werken. Vandaag: minimeditatie.

Illustratie Stella Smienk

Het enige stoplicht op de route naar mijn werk staat op oranje. Ik zet kracht op mijn trappers. Over een paar minuten begint een vergadering waar ik écht op tijd moet zijn. Oh nee, rood! Kan ik nog snel voor de auto’s langs? Toch maar stoppen. De tikker telt af. Nog 38 seconden tot groen. Een eeuwigheid.

Iedereen staat wel eens vast. In de file. In een vertraagde trein. Voor een stoplicht. Terwijl het lichaam stilstaat, schiet de geest alle kanten op. Is er nog een uitweg om op tijd te komen? Moet ik laten weten dat ik later ben?

In zo’n situatie cirkelen er bij mij al snel giftige gedachten door mijn hoofd. „Had ik maar niet zo lang moeten snoozen!” „Ik vertrek ook altijd te laat.” Of ik richt mijn furie op anderen. „Wil iedereen die zich op mijn traject bevindt nu meteen in rook opgaan!”

Herkenbaar? Natuurlijk weten we dat dit soort gedachten geen enkele zin hebben. Want tenzij je telekinetische krachten hebt, is er nog nooit een stoplicht op groen gesprongen door het intens te wensen.

Tenzij je telekinetische krachten hebt, is er nog nooit een stoplicht op groen gesprongen door het intens te wensen

Toch worden we regelmatig gekaapt door ons brein. En dat is minder onschuldig dan het lijkt. Want hoe nutteloos ook, deze gedachten hebben wel degelijk een effect. Onze ademhaling wordt oppervlakkig, onze schouders verkrampen, ons lijf wordt overspoeld door adrenaline. Niet gezond.

Gelukkig is er een manier om binnen een paar seconden los te breken uit zo’n hersengroef. Het is een trucje dat je altijd en overal kunt toepassen. Het enige wat je nodig hebt zijn je longen. En een gedachte of emotie die je in beweging wilt brengen.

Nu loop ik het gevaar dat jullie me gaan zien als een zweverige yogachick die havermout met gojibessen eet en ten minste één kledingstuk bezit met een print van het universum erop.

Dat klopt ook. Maar ik zweer het, dit is voor iedereen nuttig. Voor je weet doe je het de hele dag door. Dit zijn de stappen:

1. Bemerk een gedachte of emotie die jou in de weg zit. Om bij het voorbeeld te blijven: je bent gestresst omdat je te laat komt.

2. Adem diep in en denk tegelijkertijd aan al die mensen die hetzelfde ervaren als jij. In Nederland, in Europa, de wereld. Spreek voor jezelf uit dat je de stress van al die mensen op je neemt. Voel het groeien en groeien, tot in je vingers en je tenen.

3. Als je nu nog geen hartaanval hebt gekregen van alle samengebalde spanning, adem dan langzaam uit en bedenk wat je voor al die gehaaste mensen zou willen. Bijvoorbeeld de rust om hun schouders te ontspannen. Even te genieten van de bloeiende bloemen.

4. Observeer wat dit doet met je eigen gevoel van stress.

Boeddhisten hebben deze meditatie, Tonglen, ontwikkeld voor een duizendmaal diepzinniger doel dan het dealen met een rood stoplicht: met bewustwording sterven. Maar het wordt ook gebruikt voor de pijntjes van het dagelijks bestaan. Of het nu gaat om een gebroken hart of een conflict met een collega. Het helpt ons om helder te krijgen wat we ervaren, te zien hoe menselijk dat is en te streven naar het wegnemen van lijden. Voor onszelf en voor anderen. Ik zeg: Om.

Meditatie on the go? Deel tips je tips hieronder. Voor meer columns van Ykje Vriesinga, zie nrc.nl/watwerkt