Recensie

Thriller over corruptie en gentrificatie die blijft doorwerken

Drama

De weerspannige Clara weigert haar appartement op te geven, en krijgt daarbij te maken met corruptie en de verschillende lagen van de Braziliaanse klassenmaatschappij. Weinig filmmakers kunnen menselijkheid en vervreemding zo verbeelden als regisseur Kleber Mendonça Filho.

Sonia Braga als muziekcriticus Clara in Aquarius.

Net zoals zijn overweldigende debuut Neighboring Sounds (2012) is Aquarius van de Braziliaanse regisseur Kleber Mendonça Filho een film die nawerkt. Alsof je een kiezel in een diepe vijver gooit, waarin lang nadat de steen is gezonken rimpelingen blijven na-golven. Verstopt in een meditatief elegisch verteld verhaal over de weerspannige oudere muziekcriticus Clara die weigert haar appartement aan de boulevard van Recife op te geven zit een bijna thrillerachtige plot over corruptie, gentrificatie, oude mensen en dingen die weigeren voorbij te gaan.

In tweeëneenhalf uur voert de film je aan de hand van Clara (Sonia Braga uit Kiss of the Spider Woman) door de verschillende lagen van de Braziliaanse (klassen)maatschappij, en laat zien hoe het verleden ons nooit helemaal met rust kan laten. Er zitten sociaal-kritische onderstromen in de film, en diepgevoelde emotionele. Plaatsen, objecten en muziek zijn dragers van het geheugen. Een dressoirkastje dat al sinds mensenheugenis in de familie is, roept in de proloog van de film, als we de jonge Clara leren kennen, een herinnering op bij haar jarige tante aan een wilde vrijpartij. Het behoudt die functie ook als die tante er niet meer is.

Een simpele camerabeweging, een onthoofd kader, een volgepropt beeld volstaan om elke scène een uncanny atmosfeer mee te geven. Niet veel filmmakers verstaan zo de kunst menselijkheid en vervreemding onnadrukkelijk in elk shot te verbeelden.