Vastgezogen in slib van Westerschelde

Scheepvaart

Zeeland had maandag een onverwachte attractie: een Chinees containerschip strandde bij Bath. Bij hoogwater kwam het los.

Foto's Merlin Daleman

Maandagavond rond 21.00 uur is de CSCL Jupiter ontsnapt aan het slib van de Westerschelde. Twaalf sleepboten maakten gebruik van hoogwater – 2,72 meter – om het containerschip los te trekken.

Twaalf uur eerder liep de CSCL Jupiter, 366 meter lang en 51 meter breed, aan de grond bij het Zeeuwse dorp Bath. Het Chinese schip was even daarvoor vertrokken uit de haven van Antwerpen en op weg naar Hamburg. Vlak na de Belgisch-Nederlandse grens stokte de reis.

Het gestrande schip lokte maandagmiddag en -avond honderden kijkers naar Bath. De fotogenieke attractie zorgde voor zomerse plaatjes en een verkeerschaos. Een ijsverkoper was al vroeg ter plaatse. Door het water liepen mensen naar het schip. Tot 12.00 uur lag het vaarverkeer van en naar Antwerpen stil, daarna konden alleen schepen met een lengte van onder de 200 meter erlangs.

Het Nauw van Bath is driehonderd meter breed, een stukje rivier waar je geen andere schepen tegen moet komen.

Foto’s Merlin Daleman

Het Havenbedrijf Antwerpen kwam snel met een verklaring voor het vastlopen: een technisch defect in de machinekamer maakte het schip stuurloos. „Het schip liep uit zijn roer”, aldus Annik Dirkx van het Havenbedrijf. Het schip kon daardoor de bocht naar links niet maken en voer recht op Bath af. Dirkx baseert zich op een collega, die het weer hoorde van de twee Nederlandse loodsen die aan boord waren.

Bastiaan Bijvank, manager operaties van het Loodswezen Scheldemonden in Vlissingen, is minder zeker over de toedracht. „Ik wil niet speculeren over de oorzaak, dat moet later maar worden uitgezocht.” Ook bij rederij Cosco Shipping Lines, met een hoofdkantoor in Shanghai en kantoren in Antwerpen, Rotterdam en Hamburg, wil niemand iets kwijt over de mogelijke oorzaak. De rederij, naar omvang nummer vier van de wereld, wil überhaupt niets kwijt.

300 meter breed

Zeker is dat de Westerschelde, die de havens van Vlissingen, Terneuzen, Antwerpen en Gent met de Noordzee verbindt, een moeilijk te bevaren rivier is. De vele bochten zijn lastig te nemen voor de steeds grotere containerschepen. Met een capaciteit van 14.300 standaardcontainers hoort de Jupiter, gebouwd in 2011, niet eens meer bij de echte reuzen. Het grootste containerschip kan nu meer dan 21.000 containers vervoeren.

Foto’s Merlin Daleman

Bijvank, die zelf ook loods is: „Het Nauw van Bath is driehonderd meter breed, een stukje rivier waar je geen andere schepen tegen moet komen.” Belgische en Nederlandse loodsen werken nauw samen op de Westerschelde om de scheepvaart te coördineren. Van alle schepen wordt 72,5 procent geloodst door Belgische loodsen, de rest door Nederlanders.

De Jupiter was wel groot genoeg voor een ‘tijpoort’: een beperkt tijdvak voor vertrek omdat het schip met een diepgang van 13,70 meter alleen bij hoogwater door kan varen. Ruim voor de toegestane limiet van 10.45 uur verliet de Jupiter het Deurganckdok in Antwerpen, en er was voldoende tijd om het hele traject tot aan de Noordzee met genoeg waterstand af te leggen.

Foto’s Merlin Daleman

De economische schade laat zich nog niet schatten, zegt Dirckx van de Antwerpse haven. „Vertraging van containerschepen heeft gevolgen in de hele keten.” Goederen moeten mogelijk in een andere haven dan gepland worden gelost. Door de stremming lagen maandag achttien schepen op zee te wachten, tien schepen konden niet vertrekken uit Antwerpen. Omdat België deze dinsdag Onze-Lieve-Vrouwe-Hemelvaart viert, was het maandag relatief rustig.

De schade aan de Jupiter valt mee, denkt Bijvank. „De bodem bestaat daar uit zand en slib, dat is gunstig voor de scheepsromp. Maar ja, het heeft wel een zuigende werking.”