Steinhaus kan de Duitse macho’s in de Bundesliga wel aan

Duits voetbal

De Duitse Bibiana Steinhaus (38) is de eerste vrouwelijke scheidsrechter in de Bundesliga, die komend weekeinde van start gaat.

tijdens het bekerduel tussen Bayern en Chemnitzer FC afgelopen weekeinde. Foto Hannibal Hanschke/Reuters

Voor het geval de macho’s van het Duitse voetbal het niet zouden aankunnen, een vrouw als scheidsrechter in de Bundesliga, kregen ze even een lesje van hun landgenoot Ilkay Gündogan, middenvelder bij Manchester City. Na lang aarzelen had de Duitse voetbalbond DFB in mei besloten dat de ervaren Bibiana Steinhaus dit seizoen wedstrijden mag gaan leiden in de hoogste divisie van het Duitse betaalde voetbal – voor mannen. Maar op sociale media was te merken dat nog niet iedereen daaraan toe was.

„Jullie zijn dus allemaal bang”, schreef Gündogan honend op Twitter, „dat een vrouw het niet net zo goed zal doen als die mannen over wie jullie je iedere week zo opwinden?” En: „Een nieuw hoofdstuk heeft altijd iemand nodig die de moed opbrengt om het te schrijven. Mijn respect heeft u, mevrouw Steinhaus.”

Vooroordelen

Bibiana Steinhaus (38) geniet veel respect. Deze zomer floot ze de finale van de Champions League voor vrouwen en was ze ook een van de scheidsrechters op het EK voor vrouwen. De afgelopen tien jaar heeft ze veel wedstrijden geleid in de Tweede Bundesliga voor mannen.

Maar af en toe loopt ze in de voetbalwereld tegen vooroordelen aan, mannelijke superioriteitsgevoelens of paternalisme. Bekend werd een incident in 2014 met Pep Guardiola, destijds gevierd trainer van Bayern München.

In een wedstrijd tegen Mönchengladbach, waarbij Steinhaus vierde official was, kwam Guardiola in de laatste minuten op haar af om emotioneel voor extra speeltijd te pleiten. Toen hij zijn zin niet kreeg, legde hij zijn arm over haar schouder – die ze resoluut van zich af schoof. Het weerhield de coach er niet van even later opnieuw naar haar toe te komen en nu een hand om haar middel te leggen. Hij had er voor bestraft kunnen worden, maar ging vrijuit.

In de pers werd Guardiola gehekeld om zijn gebrek aan respect en distantie. Steinhaus werd geprezen om de beheerste manier waarop ze had gereageerd.

Franck Ribéry dolt met haar

Deze zaterdag nog werd Steinhaus een streek geleverd door Franck Ribéry van opnieuw Bayern. Tijdens een bekerwedstrijd tegen Chemnitz deed de middenvelder of hij vlak bij de scheidsrechter nog even de bal goed legde voor een vrije trap, maar ondertussen maakte hij stiekem de veter van haar rechter schoen los. Tv-camera’s legden het incident vast. Steinhaus merkte wat er gebeurde, gaf de gebukte speler twee klapjes op zijn rug en maakte haar veter weer vast. Zonder gele of rode kaart te trekken liet ze verder spelen. Later keken de twee elkaar grijnzend aan. Het was „een geintje”, aldus Ribéry.

Steinhaus, van beroep politievrouw, heeft als scheidsrechter eerst een pijlsnelle weg omhoog doorlopen – om vervolgens tien jaar lang in de Tweede Liga te blijven steken. Geen mannelijke collega heeft zo lang moeten wachten voor hij door mocht naar de hoogste klasse.

Vorig jaar eindigde Steinhaus bij het interne beoordelingssysteem van de voetbalbond al bovenaan de geheime ranglijst van scheidsrechters in de Tweede Bundesliga. Maar de bond durfde het nog niet aan haar de gehoopte promotie te geven. Het leverde de DFB veel kritiek op.

Zelf had Steinhaus al bijna de hoop opgegeven dat het er nog van zou komen. Haar eerste wedstrijd floot ze toen ze zestien was. Haar vader was ook scheidsrechter. Ze bleek een talent, en jaar na jaar kwam ze een klasse hoger. Toen ze twintig was leidde ze al wedstrijden in de Bundesliga voor vrouwen. In het zelfde jaar begon ze in een regionale afdeling wedstrijden voor mannen te fluiten. In de loop der jaren heeft ze heel wat commentaar naar haar hoofd gekregen. Van „Wat doet die paardenstaart hier?” tot „Uitkleden!”

Bibiana Steinhaus tijdens het bekerduel tussen Bayern en Chemnitzer FC afgelopen weekeinde. Links Franck Ribéry. Foto Hendrik Schmidt / DPA/HH

Pioniersrol

Over haar pioniersrol is Steinhaus nuchter. Ik wil niet als vrouw beoordeeld worden, zegt ze. „Ik heb nooit de bedoeling gehad een voorbeeld voor emancipatie te zijn”, zei ze dit voorjaar in de Süddeutsche Zeitung. „Ik doe gewoon waar ik van houd.”

Inmiddels werkt ze niet meer full time bij de binnendienst van de politie in Nedersaksen. Ze traint meer, het zwaartepunt in haar leven is nu voetbal. „Thuis natuurlijk ook”, zei ze onlangs op een persconferentie – haar partner is de voormalige Britse topscheidsrechter Howard Webb.

Dat het tempo en de intensiteit in de Bundesliga hoger liggen dan bij de wedstrijden die ze tot nu toe leidde, daarvan is ze zich bewust, zegt ze. In het kolkende stadion van Borussia Dortmund alleen staan is toch wat anders dan een wedstrijd in de Tweede Liga fluiten.

Maar als politieagent heeft ze bij de rellen rond de G8 in Heiligendamm, in 2007, oog-in-oog gestaan met de autonome relschoppers van het Zwarte Blok, bracht een krant onlangs in herinnering.

Bang is Bibiana Steinhaus niet. Met enige zelfspot zei ze tegen de Süddeutsche: „Ik heb tijd genoeg gehad me hierop voor te bereiden.”