Richard Spencer: Vol van Hitler maar geen straatvechter

m/v in het nieuws

De ‘winnaar’ van een dag rellen is Richard Spencer, naar eigen zeggen het brein achter de alt-right-beweging.

Richard Spencer zaterdag in Charlottesville Foto Chip Somodevilla/AFP

Dat er afgelopen weekend bloed vloeide in Charlottesville, zal Richard Spencer, leider van de extreem-rechtse alt-right-beweging, geen slapeloze nachten bezorgen. Zijn droom om van de Verenigde Staten een volledig witte natie te maken, kan immers alleen met harde strijd worden verwezenlijkt. „Voor ons is het veroveren of sterven”, houdt hij zijn aanhangers voor bij toespraken.

Van zijn sympathie voor het Derde Rijk maakt hij intussen geen geheim. „Heil Trump! Heil ons volk! Heil de overwinning!”, riep hij bij voorbeeld vorige herfst op een bijeenkomst na de verkiezing van Donald Trump tot president van de Verenigde Staten. Waarna veel van zijn aanhangers juichend de Hitlergroet brachten.

Zie hier het fragment:

De ster van de 39-jarige Spencer is – parallel met de opkomst van Trump – de laatste jaren razendsnel gestegen. Hij wordt door velen gezien als de man die de losse groepjes rechtse extremisten aaneen wist te smeden tot een invloedrijke beweging die de door Spencer verachte neoconservatieven inmiddels naar de kroon steekt.

Anders dan veel van zijn aanhangers is Spencer geen ordinaire straatvechter. Hij kleedt zich vaak in dure pakken en draagt dito horloges. Wel doet zijn haarstijl aan die van Hitler denken. Spencer groeide op in een welgesteld milieu in Dallas, Texas, waarin radicale opvattingen als hij later ontwikkelde taboe waren. Zijn vader is oogarts, zijn moeder afkomstig uit een rijke familie van katoenproducenten.

Spencer is hoog opgeleid. Hij studeerde Engels aan de Universiteit van Virginia en voltooide een tweede opleiding aan de Universiteit van Chicago. Bij Duke University verdiepte hij zich ten slotte in de intellectuele geschiedenis van Europa. Maar een dissertatie rondde hij niet af omdat hij een baan kreeg bij The American Conservative, een conservatief tijdschrift. De traditionele conservatieve opvattingen hiervan waren hem echter veel te gematigd en na een conflict werd hij ontslagen. Daarop begon hij in 2009 zijn eigen Radix Journal en begon hij de alt-right-beweging. Hij was degene die met deze term op de proppen kwam. Weer twee jaar later, in 2011, richtte hij naar goed Amerikaans gebruik ook zijn eigen denktank op, het National Policy Institute.

Spencer voelt zich vooral aangetrokken tot de ideeën van Duitse filosofen, onder meer die van Friedrich Nietzsche en de omstreden Carl Schmitt, die lange tijd werd gezien als een nazifilosoof maar de laatste tijd op meer bijval kan rekenen, ook in meer liberale kring. Hij bracht zelf enige tijd door in Beieren.

Gehuwd met Russin

Voor Spencer is het vanzelfsprekend dat de VS een blanke, christelijke natie horen te zijn. Voor joden, moslims en anders gekleurden is daarin in principe geen plaats.

In principe dan. Erg nauw neemt Spencer het persoonlijk niet altijd met zijn ideeën. Zo had hij enige tijd een vriendin van Aziatische afkomst, en huwde hij een Russin, met wie hij een dochtertje heeft, al leeft hij inmiddels gescheiden van hen. Ook tolereert hij in zijn nabijheid de curieuze aanwezigheid van de vroegere reality-tv-ster Tila Tequila, een vrouw van Aziatische afkomst die verrukt is van het nationaal-socialisme en beweert de reïncarnatie te zijn van Adolf Hitler. „Er zijn altijd uitzonderingen, denk ik”, zei Spencer vorige herfst lachend tegen The Washington Post, toen de krant hem aan zijn pleidooi voor witte suprematie herinnerde. „Ik ben een genereuze kerel.”

Hoewel Spencer grif erkent dat hij voor zijn opkomst veel heeft te danken aan Trump, vindt hij de president veel te wankelmoedig. „Hij is voor vele aanhangers een icoon maar hij hoort er niet echt bij”, zei Spencer vorig jaar tegen NRC. „Hij heeft zich niet echt ingelezen, hij zegt soms tegenstrijdige dingen.” Amerika is kortom nog lang niet waar Spencer het land wil hebben.


Correctie: in een eerdere versie van dit stuk stond dat het de droom van Richard Spencer is om ‘de Verenigde Staten
weer een volledig witte natie te maken’. Het gebruik van het woord ‘weer’ is hier niet correct: de VS zijn nooit volledig wit geweest.