Nu nog op basisschool ’t Anker, maar straks wonen ze in Armenië

Lily en Howick

Al wil een Kamermeerderheid het kinderpardon verruimen, Lily en Howick moeten naar Armenië. Amersfoort hoopt nog op staatssecretaris Dijkhoff.

Defence for Children voert actie tegen de uitzetting van Howick (12) en Lili (11) naar Armenie. De rechter heeft besloten dat de kinderen samen met hun moeder uitgezet mogen worden. Foto Alexander Schippers/ANP

„Lily en Howick moeten blijven”, scanderen enkele kinderen zondagavond aan het hoofd van een stoet door hartje Amersfoort, die enkele honderden deelnemers telt. De optocht vertrekt vanaf ’t Anker, de school waar Lily (11) en Howick (12) al vanaf groep drie en vier naartoe gaan. De kinderen, geboren in Rusland, zijn al negen jaar in Nederland, maar dreigen maandag samen met hun moeder het land te worden uitgezet. Naar Armenië, een land waar ze nog nooit zijn geweest. Het kinderpardon dat hun moeder had aangevraagd, is afgewezen. Nu wordt een laatste keer, met hartjesbalonnen in de lucht en tranen in de ogen, een emotionele oproep gedaan aan demissionair staatssecretaris Dijkhoff (asielzaken, VVD): „Ze horen hier, laat ze blijven!”

Lily en Howick hebben pech dat de formatie in Den Haag zo lang duurt. Over de voorwaarden voor het kinderpardon wordt heel verschillend gedacht door de onderhandelende partijen. D66 en ChristenUnie willen soepeler voorwaarden, VVD en CDA hechten aan hun afschrikpolitiek: regels zijn regels.

De meerderheid van de Tweede Kamer, inclusief D66, stemde in februari dit jaar op initiatief van Joël Voordewind van de ChristenUnie al voor een motie om de maatregel te versoepelen. Maar Dijkhoff verwees het onderwerp door naar de kabinetsformatie. Volgens de staatssecretaris zou een versoepelde regeling uitgeprocedeerde gezinnen stimuleren om zich vijf jaar verborgen te houden voor de overheid, om daarna te claimen dat hun kind ‘geworteld’ is. Ook het CDA vreest voor zo’n aanzuigende werking.

Meewerken aan vertrek

Afwijzing van een beroep op de kinderpardonregeling is nu eerder regel dan uitzondering. In 2016 zijn minder dan tien van de 270 aanvragen ingewilligd, blijkt uit de Rapportage Vreemdelingenketen Rijksoverheid. De meeste afwijzingen gebeuren omdat iemand voor zijn dertiende nog geen asielaanvraag heeft gedaan, omdat iemand zijn identiteit of nationaliteit niet kan aantonen of omdat iemand niet actief meewerkt aan eigen vertrek.

Dit laatste geldt ook voor de moeder van Lily en Howick. Zij heeft niet voldoende meegewerkt aan haar eigen terugkeer, zegt de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Zo heeft ze volgens de dienst meermaals nadrukkelijk duidelijk gemaakt dat ze niet wil terugkeren, en ze heeft geen aanvragen voor een laissez-passer – een tijdelijk reisdocument – ingevuld. Ook heeft ze zich niet ingeschreven bij de Internationale Organisatie voor Migratie, een organisatie die zich inzet voor vrijwillige terugkeer en integratie van migranten.

Foto Alexander Schippers/ANP
Foto Alexander Schippers/ANP
Foto Alexander Schippers/ANP

„Er wordt altijd erg snel gezegd dat er niet wordt meegewerkt”, zegt de advocaat van het gezin van Lily en Howick.

Kinderrechtenorganisatie Defence for Children vindt dat de kinderen en hun moeder niet uitgezet mogen worden zolang het onderwerp controversieel is en er misschien nog over gediscussieerd wordt aan de onderhandelingstafel van de formatie. De organisatie is daarom vrijdag, samen met klasgenootjes van Lily en Howick, met een bus naar Den Haag getrokken om er te demonstreren bij de Tweede Kamer. De kinderen droegen oranje T-shirts met de tekst „Vergeet mij niet”. Ze overhandigden ook een brandbrief. Bovendien is er een petitie begonnen om Lily en Howick in het land te houden. Deze werd ruim negenduizend keer ondertekend. De ‘hartenstoet’ in het centrum van Amersfoort, op zondag, is de laatste symbolische actie.

Speelkameraadje

Of het ook wat uithaalt? De vriendjes en vriendinnetjes van Lily en Howick hebben de hoop een beetje verloren. Maar ze willen er alles aan gedaan hebben om hun vrienden hier te houden. Fien (11) wil haar speelkameraadje Lily niet kwijt, die haar altijd trucjes leerde op het klimrek. En Menno (12) zou graag nog met Howick blijven voetballen op het speelplein. „We hopen toch dat Dijkhoff misschien vanavond nog denkt: ze mogen niet vertrekken”, zegt Sofia, een ander vriendinnetje van Lily. Daarmee doelt ze op de mogelijkheid die Dijkhoff heeft om een uitzetting stop te zetten.

Moeder Armina werd afgelopen dinsdagmorgen al naar het detentiecentrum in Zeist gebracht, in afwachting voor de uitwijzing op maandag. De kinderen waren op dat moment niet thuis, zegt Martin Vegter, juridisch adviseur van Defence for Children. „Waar zij op dit moment verblijven, weten we niet.”