Uhuru Kenyatta herkozen, voor Odinga valt het doek

PresidentsVerkiezingen Kenia

De verkiezingsuitslag bevestigt het beeld van Kenia als tweestromenland. Tribale loyaliteiten bepalen de keuze van de kiezer.

De verkiezingen in Kenia zijn gewonnen door zittend president Uhuru Kenyatta. Hij kreeg 54,3 procent van de stemmen, oppositiekandidaat Raila Odinga kreeg 44,7 procent.

De oppositie weigert Kenyatta’s zege te erkennen, maar stapt niet naar de rechter om die overwinning aan te vechten, omdat ze geen vertrouwen heeft in de rechtspraak. „De verkiezingen waren een schertsvertoning. Maar iedere keer bij gestolen verkiezingen hebben Kenianen zich verzet”, zei oppositiewoordvoerder James Orengo vrijdagavond.

De uitslag van de verkiezingen toont een tribaal gespleten natie. De Kikuyu’s en Kalenjins stemden als één blok op hun favoriete presidentskandidaat Kenyatta en zijn running mate William Ruto. De Luo’s en andere stammen op oppositiekandidaat Odinga. „De tirannie van de cijfers”, noemen analisten de numerieke omvang van de stammen zoals die iedere keer sinds de introductie van het meerpartijenstelsel in 1991 weer wordt gereflecteerd in de verkiezingsuitslag.

Voor Raila Odinga (72) lijkt het doek gevallen. Vier keer deed hij tevergeefs een gooi naar het presidentschap. Jarenlang leidde hij de roep voor hervormingen en daarom zat hij enkele jaren gevangen. Hij heeft geen opvolger.

Zijn rivaal Uhuru Kenyatta (55) (Uhuru betekent vrijheid in Kiswahili) werd geboren in 1961, het jaar van de onafhankelijkheid. Zijn familie stoomde hem klaar om president te worden. Zijn familie is de rijkste van Kenia en de grootse grondbezitter. De Kikuyu’s zijn numeriek de grootste stam, levend in het centrum van het land rond de hoofdstad Nairobi. Kenyatta’s stam blinkt uit door ondernemingszin en heeft economisch altijd een hoofdrol gespeeld. Sinds de onafhankelijkheid zijn er drie presidenten van de Kikuyu’s geweest en één van de Kalenjins. Elke keer wanneer Odinga verliest, voelen de Luo’s zich buitengesloten van de macht.

Behalve de president werden ook gouverneurs gekozen. Daarbij kregen enkele vermeend corrupte politici een meerderheid. In Nairobi werd Mike Sonko tot gouverneur gekozen: deze populistische politicus en vermeend drugsdealer is razend populair bij de armen. In de regio Kirinyaga werd voormalig minister Anne Waiguru gekozen, die onder Uhuru Kenyatta bij een corruptieschandaal betrokken raakte waarbij miljoenen dollars waren verdwenen. In Meru is Kiraitu Murungi tot gouverneur gekozen. Hij werd genoemd in het ‘Anglo Leasing’-schandaal van begin deze eeuw, waarbij naar verluidt ruim een half miljard dollar verdween.

Kenia is na deze verkiezingen een tweepartijenstaat: de regerende Jubilee-partij versus de National Super Alliance (NASA) van de oppositie. Pogingen van onafhankelijke kandidaten om deze verstikkende greep van de twee grote partijen en dus van de grootste stammen te doorbreken, mislukten. Politici als Robert Ochola, die het in Nairobi opnam voor de armen en Bonafice Mwangi, die met satirische acties de politieke klasse voor schut zette, verloren beiden van Jubilee.