Soundcloud is gered – voorlopig

Investeerders besluiten Soundcloud nog een laatste kans te geven. Voor het voortbestaan van het bedrijf was deze nieuwe investeringsronde een bepalend moment.

Foto: Andrew Harrer/Bloomberg

Het was vrijdag erop of eronder voor het noodlijdende Soundcloud. Waar het muziekplatform in juni vorig jaar nog op 700 miljoen dollar werd geschat, zou het volgens de Amerikaanse website Axios nu nog slechts 150 miljoen waard zijn.

In een brief aan investeerders vroeg de directie van het platform waar muzikanten hun muziek kunnen delen dinsdag om een kapitaalinjectie van bijna 170 miljoen dollar. Topman Alex Ljung liet er geen misverstand over bestaan: wordt dit afgewezen, dan kan Soundcloud „als bedrijf niet verder gaan”.

Vrijdag bleek dat zijn smeekbede effect heeft gehad. Het exacte bedrag dat Soundcloud van zijn investeerders krijgt, is niet bekendgemaakt, maar Ljung sprak van de „grootste investeringsronde in de geschiedenis”. Er stond niet alleen voor de bedrijfstop veel op het spel, want bij het verdwijnen van Soundcloud zouden miljoenen uren aan unieke podcasts, liedjes, dj-mixes en andere muzikale creaties voor altijd verloren gaan. Hiphop-ster Chance the Rapper, die zijn bekendheid aan Soundcloud te danken heeft, reageerde opgelucht op Twitter: „Soundcloud is here to stay.”

Kweekvijver

Na de lancering in 2008 groeide Soundcloud in enkele jaren uit tot het meest gebruikte platform voor amateurs en semi-professionele artiesten om muziek te uploaden. Het zegt 125 miljoen nummers aan te bieden: van wereldsterren als Rihanna (1,69 miljoen volgers) tot onbekendere artiesten als DJ Panda $tyle (49 volgers). Anno 2017 telt het platform ruim 40 miljoen geregistreerde gebruikers, die per minuut zeker twaalf uur aan nieuwe muziek uploaden.

Door de laagdrempeligheid van het platform kreeg Soundcloud al snel de bijnaam ‘Youtube voor audio’. Op Soundcloud konden gebruikers zich verenigen in groepen en zo hun eigen ‘hoekjes’ vormen, wat het platform erg geschikt maakte voor artiesten met een eigen niche. Voor platenmaatschappijen werd Soundcloud een kweekvijver, waar muzikaal talent al vroeg gescout kon worden. Topartiesten als Kygo, Chance the Rapper en Post Malone werden ontdekt via Soundcloud. Andere grote artiesten gebruiken Soundcloud ter promotie en om nieuwe nummers uit te proberen bij het grote publiek.

Soundcloud biedt sinds maart 2017 ook toegang tot muziek van grote platenmaatschappijen, net als Spotify. Lees ook: Soundcloud probeert het met platenlabels

De eigen muzikale inbreng van de gebruikers is naast de drijvende kracht ook de achilleshiel van het platform. Door de vele onofficiële bootlegs en remixes, waarbij oude nummers door een andere artiest in een nieuw jasje worden gestoken, werd Soundcloud er regelmatig van beschuldigd aan copyrightschending bij te dragen. In 2010 stelde het platform daarom automatische muziekherkenning in: wie een audiofragment uploadt dat door iemand anders is gemaakt, krijgt een melding en kan geblokkeerd worden.

Deze muziekherkenning ging alleen dusdanig grof te werk, dat ook artiesten die unieke muziek plaatsten hun nummers zagen verdwijnen – tot groot ongenoegen van gebruikers. Ook werd het netwerk aan verschillende groepen en subgroepen op het platform dusdanig ingewikkeld om in de lucht te houden, dat Soundcloud in 2016 genoodzaakt was de groepenfunctie op te heffen. Ook dat viel niet in goede aarde.

Stijgende kosten

Toch blijft het grootste probleem van Soundcloud dat er stelselmatig meer geld wordt uitgegeven dan er binnenkomt. De laatste jaren werden miljoenen gespendeerd aan luxe kantoren over de hele wereld, terwijl topman Alex Ljung het leven van een rockster leeft. Het verlies bedroeg in 2015 ruim 50 miljoen dollar. Daarnaast zijn er de almaar stijgende kosten om de muziek van alle gebruikers online te houden, waardoor het voor analisten niet als een verrassing kwam dat Soundcloud de hand moest ophouden bij investeerders.

Hoewel bij vorige investeringsrondes in totaal 230 miljoen dollar werd opgehaald, kon niet worden voorkomen dat Soundcloud in juli alsnog 173 medewerkers moest ontslaan – zo’n 40 procent van het totale personeelsbestand. Bij de kantoren in Londen en San Francisco ging per direct het licht uit. Hoewel Soundcloud duidelijk in nood verkeert, blokkeert topman Ljung overnamepogingen door Twitter en Spotify omdat hij het platform zelfstandig wil houden.

Net als veel andere tech-startups wordt Soundcloud door investeerders gewaardeerd op omzetgroei, terwijl er niet noodzakelijk winst wordt gemaakt. Deze tactiek werkt zolang investeerders vertrouwen houden dat er een goed werkend verdienmodel achter de start-up schuilgaat.

Ook concurrent Spotify is sinds de oprichting niet winstgevend geweest. Maar waar Spotify Premium zo’n 50 miljoen betalende gebruikers heeft, wordt tegenhanger Soundcloud GO als een flop beschouwd. Exacte cijfers worden niet bekendgemaakt, maar ruim een half jaar na de lancering van Soundcloud Go zag het platform zich genoodzaakt een goedkopere variant uit te brengen.

Nu er weer even een financiële adempauze is, is het aan Soundcloud om te laten zien dat het een toekomstbestendig verdienmodel kan bouwen. Dat zal niet langer onder de leiding van Alex Ljung gaan; de geboren Brit wordt vervangen door de van video-deelsite Vimeo overkomende Kerry Trainor. De grootste overwinning was vrijdag voor de muziekliefhebbers en de aspirant-artiesten die, net als Chance the Rapper, ooit hopen door te breken via Soundcloud.