KLM wacht een grimmig najaar

Luchtvaart-cao’s

Het grondpersoneel van KLM wordt ziek van de hoge werkdruk, blijkt uit een onderzoek van FNV. Het cabinepersoneel is kwaad en de piloten stellen eisen.

Werknemers van KLM delen flyers uit op Schiphol bij een eerdere actie. Foto ANP / Robin van Lonkhuijsen

Hoge werkdruk bij KLM-werknemers op Schiphol zet hun gezondheid en veiligheid onder druk. De druk om sneller en goedkoper te werken leidt tot veel onvrede en een hoog ziekteverzuim.

Dat blijkt uit een onderzoek dat FNV Luchtvaart vrijdag heeft gepubliceerd. De vakbond ondervroeg 1.024 werknemers van verschillende afdelingen: passage, bagage, vracht, platform en technische dienst. Van de respondenten ervaart 63 procent veel druk onder werktijd en te weinig hersteltijd daarbuiten. Het grondpersoneel van KLM omvat in totaal ruim 14.000 mensen.

Door bezuinigingen van de laatste jaren moeten KLM’ers meer doen met minder mensen. Sinds 2006 steeg het aantal reizigerskilometers met 50 procent, het aantal werknemers is sinds 2009 gedaald. Werknemers die uit dienst gaan worden veelal vervangen door uitzendkrachten.

Cao-onderhandelingen

De FNV wil dat KLM de onderbezetting aanpakt, meer vaste krachten aanneemt, zorgt voor voldoende pauzes en betere afspraken maakt met uitzendbureaus over roosters. Op termijn moet er meer worden geïnvesteerd in materieel en opleidingen.

De scherpe bedrijfsvoering van KLM komt volgens de FNV voort uit „doorgeschoten marktwerking” en de „race naar de bodem” in de luchtvaart. Lage ticketprijzen zetten alle werkgevers onder druk. Daarom roept de bond Schiphol en de politiek op om in te grijpen: maatschappijen die staatssteun ontvangen of zich niet aan het Nederlandse arbeidsrecht houden moeten van Schiphol worden geweerd. Bedoeld zijn KLM-concurrenten uit de Golfregio en budgetmaatschappijen.

De FNV wil de eisen aan KLM inzetten bij de onderhandelingen voor een nieuwe cao voor het grondpersoneel. De huidige cao loopt eind dit jaar af. Voor 5 september wil de bond een formele reactie van KLM.

Ook ontevreden cabinepersoneel en piloten

Ook bij de twee andere cao’s, voor het cabinepersoneel en de piloten, dreigt een confrontatie tussen bonden en KLM-directie.

De twee bonden voor het cabinepersoneel, VNC en FNV Cabine, zijn ontstemd over de aarzeling van KLM om het schrappen van één cabin attendant op 40 procent van de lange vluchten terug te draaien. Deze omstreden maatregel zou worden geannuleerd als er deze zomer voldoende voortgang in de moeizame cao-onderhandelingen zou zijn.

Volgens de bonden is die voortgang er, volgens KLM niet. De bonden eisen dat KLM uiterlijk 1 september toezegt dat de maatregel per 1 oktober volledig wordt teruggedraaid.

VNC-voorzitter Annette Groeneveld vindt dat KLM de maatregel gebruikt als „chantagemiddel”. Groeneveld: „Het gaat KLM om iets anders. Ze willen dat we op de vluchten buiten Europa met één in plaats van twee leidinggevenden gaan vliegen, en dat die ene die overblijft minder gaat verdienen. Zo’n ingrijpende hervorming is niet te verdedigen nu KLM uitstekend presteert. De kans op actie in het najaar is zeer reëel.”

Ook bij de piloten beginnen over een paar maanden moeizame onderhandelingen over een nieuwe cao. De huidige driejarige cao, tot eind dit jaar, is volgens pilotenbond VNV een ‘inlever-cao’, waarmee de piloten KLM tegemoet zijn gekomen. Het ligt voor de hand dat de VNV, nu KLM er financieel veel beter voor staat, met een forse salariseis zal komen.

Eerst moet KLM echter nog een belofte uit de huidige cao inlossen. Als tegenprestatie zegde KLM de piloten aandelen en een commissaris bij Air France-KLM toe. De aandelen zijn deels uitgekeerd, de commissaris is er nog niet. Dat moet volgens de VNV gebeuren bij de buitengewone aandeelhoudersvergadering van Air France-KLM op 4 september. Daar worden ook twee commissarissen namens de nieuwe financiers Delta en China Eastern benoemd. De VNV zet KLM-topman Pieter Elbers onder druk om de cao-belofte in te lossen.

KLM kon de laatste twee jaar kosten besparen dankzij akkoorden met de bonden. Bij partner Air France lukte dat niet. Nu KLM goed presteert, willen de bonden niet langer bezuinigen, maar de directie wil door op de ingeslagen weg. KLM wacht een grimmig najaar.

Lees ook het interview met Air France-KLM-topman Janaillac: Nee, het vertrouwen is nog niet hersteld