Column

De asielzoeker als probleemoplosser

‘Een van mijn vele talenten’, zegt de dichter en zelfbenoemd Asielzoeker des Vaderlands Rodaan al Galidi in een gedicht, ‘is dat ik van halve oplossingen / hele oplossingen kan maken / en problemen vermaak / tot halve problemen’. Het tekent zijn bescheidenheid. Volgens een recente, opmerkelijke bijdrage aan het debat over het vluchtelingenvraagstuk is hij zelf, die als asielzoeker als probleem wordt beschouwd, in feite de oplossing.

Afgelopen maandag schreven oud-premier Ruud Lubbers en emigratiedeskundige Paul van Seters in deze krant dat vluchtelingen van grote waarde kunnen zijn voor onze maatschappij. Zij zijn het antwoord op het probleem van de vergrijzing. De auteurs pleiten voor ruimhartige opname van migranten, niet zozeer op humanitaire gronden, maar uit eigenbelang op de lange termijn.

Een soortgelijk pleidooi was een paar weken geleden in Italië in het nieuws. Tito Boeri, de directeur van het Italiaanse pensioenfonds, betoogde dat Italië immigranten nodig heeft om de pensioenvoorzieningen ondanks de vergrijzing in stand te houden. De migranten die in Europa aankomen, zijn steeds jonger. Tegenwoordig is 35 procent onder de 25 jaar. De sociale premies die zij afdragen, bedragen voor Italië 72,6 miljard euro tussen nu en 2040. Zelfs als je daar de kosten voor integratie van aftrekt, is de nettowinst op lange termijn astronomisch. Het bedrag valt zelfs nog hoger uit wanneer je meerekent dat immigranten een lagere levensverwachting hebben en zelf korter van een pensioen zullen genieten. Op de arbeidsmarkt hebben de migranten een voorsprong vanwege hun flexibiliteit en mobiliteit. Wanneer de grenzen worden gesloten en de toevoer van immigranten wordt gestopt, stort het pensioenstelsel onherroepelijk in.

Wat nodig is in het vluchtelingendebat, is een omslag in het denken zoals die heeft plaatsgevonden met betrekking tot het vraagstuk van onze energievoorziening. Eerst hadden we een probleem. De fossiele brandstoffen begonnen op te raken en we beseften dat het klimaat veranderde. Alternatieve energiebronnen waren te duur, zeker op korte termijn. Maar op een gegeven moment zijn we het probleem gaan beschouwen als een oplossing. Investeren in wind- en zonne-energie is op korte termijn kostbaar, maar levert op lange termijn veel op. De altruïstische motieven om de planeet te redden, werden versterkt door ouderwets eigenbelang. De energietransitie is big business.

Het beleid om vluchtelingen tegen te houden, faalt van alle kanten. Het is de hoogste tijd om dat in te zien en om het beleid te veranderen. Er zijn tal van ethische, altruïstische motieven om vluchtelingen ruimhartig op te nemen in plaats van ze tegen te houden. Die kan ik allemaal opnoemen en die zijn allemaal geldig. Maar voor dat beleid kan alleen draagvlak en enthousiasme worden gevonden als het wordt gepaard aan ordinair eigenbelang. De vergrijzing is geen exclusief Italiaans probleem, maar bron van grote zorg in heel Europa. De pensioenen, medische zorg en de hele welvaartsstaat worden onhoudbaar zonder substantiële aanwas van een actieve beroepsbevolking die sociale premies afdraagt. Immigratie kan daarin voorzien. Op korte termijn is dat kostbaar, maar in de toekomst een potentiële goudmijn. De vluchtelingen zijn geen probleem, maar de oplossing.