Ajax wordt kampioen - volgens deze statistieken althans

Vrijdagavond begint de eredivisie. Websites FiveThirtyEight en Euro Club Index wagen zich aan de hand van statistiek aan een voorspelling.

Foto Olaf Kraak/ANP

Je kunt in de overgebleven drab van je koffie gluren, tarotkaarten trekken, hopen op een visioen of naar Ronald Waterreus luisteren. Maar vaak helpen die bovennatuurlijke methodes niet om een juiste voetbalvoorspelling te maken. Wat moet je dan wel doen om een zo groot mogelijke kans te maken je voetbalpoultje te winnen van de eredivisie die vrijdagavond begint? Statistiek erbij pakken bijvoorbeeld.

Ze deden het al voor de grote Europese competities, maar dit jaar is ook onder meer de eredivisie erbij gekomen. Blog FiveThirtyEight voorspelt nu voor in totaal 24 competities de einduitslag. De site staat bekend om zijn statistische politieke analyses, bijvoorbeeld rond de Amerikaanse presidentsverkiezingen vorig jaar, maar waagt zich ook aan sport. De Euro Club Index kijkt al wat langer naar de Nederlandse competitie en maakt ook een ranglijst van alle Europese clubs.

Over wie kampioen wordt zijn beide het eens. Amsterdam kan het Museumplein vast klaarmaken, want Ajax maakt het meeste kans om de landstitel te halen: bij FiveThirtyEight 43 procent, in de Euro Club Index 39 procent. Ook over de nummers twee en drie kennen ze weinig twijfel, dat worden PSV en Feyenoord.

De voorspellingen van FiveThirtyEight en de Euro Club Index. Klik om het plaatje te vergroten.

Screenshot voorspelling FiveThirtyEight
Screenshot voorspelling Euro Club Index

De volgorde van de teams in de subtop differentieert lichtjes, maar niet heel veel. Over wie moeten strijden tegen degradatie, bestaat de meeste onenigheid tussen de twee statistici. Volgens FiveThirtyEight zullen Willem II en promovendus VVV zich in de play-offs moeten zien te handhaven, de Euro Club Index denkt dat Excelsior en NAC dat zullen zijn. Slecht nieuws voor Rotterdam: na dit seizoen spelen er nog maximaal twee clubs uit de stad in de eredivisie. Sparta degradeert direct volgens beide sites.

Lees ook dit interview met Pieter Zwart (24), data-analist bij Voetbal International

Verwacht aantal goals

Er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden, zo ook bij statistieken om voetbaluitslagen te voorspellen. De manier waarop FiveThirtyEight en de Euro Club Index te werk gaan, verschilt aardig.

FiveThirtyEight houdt rekening met vier factoren. Allereerst kijkt de site naar hoeveel goals een team scoort. Daarnaast maakt het een statistiek voor aangepaste goals. Daarin wordt bijvoorbeeld rekening gehouden met doelpunten die laat in de wedstrijd worden gescoord als een team al voor staat. Een goal telt dan minder zwaar mee.

Davinson Sanchez scoort tegen Nice, dat Ajax uitschakelde in de voorronde van de Champions League. Het seizoen eindigt wel goed voor Ajax. Volgens de statistieken worden ze kampioen. Foto Olaf Kraak/ANP

Vervolgens wordt ook berekend hoeveel een team gescoord zou moeten hebben op basis van het aantal en soort schoten dat het in een wedstrijd heeft afgeleverd en op basis van andere acties zoals passes en onderscheppingen. Die vier berekeningen monden uit in een offensieve en defensieve score voor een ploeg.

Aan de hand daarvan wordt dan de kans berekend dat de ene ploeg van de andere wint in een onderling duel. Door dat voor alle wedstrijden door te berekenen, ontstaat een voorspelling van de complete competitie.

Korreltje zout

De Euro Club Index werkt alleen met uitslagen van wedstrijden. Elk team krijgt een ECI-score op basis van gespeelde wedstrijden in het verleden in nationale en internationale competities. Recente wedstrijden wegen zwaarder mee.

De voorspelling van een willekeurige wedstrijd gebeurt door de ECI-score te combineren met of er een uit- of thuiswedstrijd wordt gespeeld. Zo wordt de kans op winst per wedstrijd berekend, en ook weer doorberekend om de uiteindelijke ranglijst te voorspellen.

Beide sites maken na elke gespeelde wedstrijd een update van hun voorspelling. De kans op competitiewinst kan aan het einde van een seizoen dan ook nogal verschillen met die aan het begin.

De kans dat Feyenoord-supporters een kampioenstattoo konden laten zetten was volgens de Euro Club Index vorig seizoen maar 5,7 procent. Foto Marco de Swart/ANP

Zo dacht de Euro Club Index bij de start van vorig seizoen dat PSV de 24ste landstitel binnen zou slepen, met een kans van liefst 53 procent. Latere kampioen Feyenoord maakte maar 5,7 procent kans.

Je moet dus wel oppassen met de waarde die je aan de statistieken hecht. Uiteindelijk geldt in het voetbal: geen cijfers, maar daden.