Cultuur

Interview

Foto Rien Zilvold

‘Vroeger gingen we met de caravan, maar mijn vrouw komt het trapje niet meer op’

Rigoletto

De veelal internationale bemanningsleden van de Rigoletto doen er alles aan om hun bejaarde gasten te laten genieten. Van de ochtendgymnastiek tot de bonte avond. „Bitterballetje erbij, blokje kaas en genieten. Dat is vakantie.”

Het is halftwaalf als de eerste passagier kloek haar rollator op de oploopbrug plaatst van de Rigoletto. Een driedeks cruiseschip dat over de Nederlandse en Belgische rivieren vaart. Terwijl binnen nog snel de bloemen op tafel worden gezet en het meisje naast de traplift haar kleding gladstrijkt, verwelkomt hotelmanager Aloys Hoogveld de gasten: „Wat fijn dat u er bent. Hee, u herken ik van vorig jaar, toch? U mag uw rollator even bij de andere zetten.” Het inschepen is begonnen.

In de lounge speelt pianist Miroslav Danis (64) achter zijn keyboard Que sera, sera van Doris Day. In de toon hoor je de gelaten vrolijkheid die meekomt met een leven lang spelen op het water. „Ik heb het conservatorium gedaan in Tjechoslowakije, daarna speelde ik voor het Maleisische Philharmonisch Orkest, maar de jazz trok.” Vrijwel alle grote zeeën is Danis overgevaren.

De cruisemaatschappij, SijFa Cruises, richt zich op vitale 65-plussers. Maar dit keer bewegen vooral tachtigplussers zich naar de lounge voor een welkomswoord en een kopje soep. Teun Sijbrands knikt lachend naar ze. Hij is eigenaar van de rederij: „Wij willen mensen de tijd van hun leven bezorgen. Soms levert dat problemen op. Gasten vinden hun eten soms zo lekker dat ze hun dieet negeren en naar het ziekenhuis moeten. Gelukkig is de medicatie veel beter geworden.”

Griesmeelpap met vruchtensaus

Voor 120 senioren koken is intensief, vertelt de Hongaarse chef Balint Galambosi (37). De smaak van de Nederlanders vond hij moeilijk te vangen, maar nu begrijpt hij het: de nasi zonder scherpe kruiden, het stoofvlees, de griesmeelpap met vruchtensaus. „Ik pas de recepten aan naar de diëten: zoutloos, glutenvrij en ouderdomssuiker.”

Galabosi komt net als veel bemanningsleden niet uit Nederland. Sijbrands: „Nederlanders vinden dit werk te zwaar en willen niet zo lang weg van familie.” Dus heb je vaak internationale bemanningsleden. „Die vinden hard werken niet erg en verdienen hier meer dan thuis.”

Aniko Radosova is de receptioniste die ’s ochtends ook gymles geeft aan de fitsten en de kwieksten. „In Slowakije heb ik politicologie gestudeerd en rechten, maar de kosten waren zo hoog dat ik een jaartje ging varen om te sparen. Dat was in 2011.” Ze heeft inmiddels een relatie met chef Galabosi met wie ze ook een hut deelt (vrijwel alle bemanningsleden delen hun hut van iets minder dan drie bij vier meter).

Net als de rest van de bemanning werkt ze hard. Soms zitten er lange dagen bij, wat in deze bijzondere branche geen uitzondering is. Haar salaris? „Ongeveer 1.300 per maand netto”, zegt Radosova. In de praktijk valt het bedrag hoger uit. Medewerkers krijgen ongeveer 150 euro per persoon aan fooi op een cruise van zeven dagen. Bovendien krijgen ze kost en inwoning en worden hun overuren gecompenseerd doordat er in de winter niet gevaren wordt, maar het salaris doorloopt. „Balint en ik gaan van het geld dat we gespaard hebben een huis kopen in Slowakije”, vertelt Radosova. „Over een tijdje willen we graag een kind.”

Natuurlijk, er zitten ook mopperkonten bij, maar iedereen heeft een geschiedenis en als je die leert kennen

Bingo en servetten vouwen

In de lounge zitten alle gasten inmiddels aan een kir royal. „Dit is onze tiende cruise,” vertelt meneer Lammerting uit Bilthoven. „Vroeger gingen we met de caravan, maar zij kan het trapje niet meer op.” Hij wijst even naar zijn vrouw. „Sindsdien varen we. We zijn al drie keer de Rijn op en af geweest, een keer over de Donau en nu dus naar België. Als je moeilijk ter been bent is dit een prachtige oplossing. Je gaat zitten en ziet alles aan je voorbijkomen. En je wordt zo goed verzorgd.”

„Dat zorgen is fijn om te doen,” vertelt aanspreekpunt en excursieleider Bert Peters (67). „Ik weet nog dat er een gast was met Parkinson, die hielp ik elke dag even met aankleden. Hij kon niet meer praten, maar de glimlach die hij me schonk… Kijk, ik krijg er weer tranen van in mijn ogen. Natuurlijk, er zitten ook mopperkonten bij, maar iedereen heeft een geschiedenis en als je die leert kennen, begrijp je ze opeens en kun je ze helpen om een hoop pret te maken.”

Terwijl de passagiers over de Haringvliet staren en de traplift op volle toeren draait van zonnedek en terug, speelt Danis voor de derde keer Het kleine café aan de haven. Hij drukt even op het watje in zijn oren. „Een ontsteking”, zegt hij. De behandeling zal nog even moeten wachten. „Dat heb je met varen.” Bij ernstige klachten gaat het personeel naar een arts in de eerstvolgende haven, of gaan ze een tijdje terug naar huis.

Als hij het allemaal over mocht doen, zegt de pianist, zou hij het helemaal anders doen. „De jazz heeft mij niks gebracht. Maar dit is een goede boot hoor. Op andere schepen moest ik ook alle koffers naar binnen zeulen en het restaurant schoonmaken. Hier hoef ik alleen de lichte koffers te dragen en af en toe een lapje over de bar te halen.”

Hotelmanager Hoogveld prijst de bingo aan. „We maken er echt iets van voor onze gasten. We houden een workshop servetten vouwen en aan het eind van de week doen we een bonte avond. Dan voeren we ook de Spaghetti catastrofe op. Een van ons speelt een dronken Italiaanse kelner die alles laat vallen. Dat wordt altijd zeer goed ontvangen. Bitterballetje erbij, blokje kaas met een vlaggetje en genieten. Dat is vakantie.”