De oppositie in Venezuela vreest compleet te worden uitgeschakeld

Bewind president Maduro

De oppositie zet oude twisten opzij, maar blijft terrein verliezen onder Maduro. De heksenjacht op de oppositie wordt heviger.

Een anti-regeringsdemonstrant toont kogelhulzen tijdens een protest op zes augustus in Valencia, de derde stad van Venezuela. Foto RONALDO SCHEMID/AFP

Als parlementslid Angel Alvarado van oppositiepartij Primero Justicia probeert het ‘palacio legislativo’ te betreden, het paleis in Caracas waar het congres van Venezuela zetelt, moet hij zich een weg banen door aanhangers van president Maduro die hem uitschelden, duwen en zelfs op hem spugen. „Het is levensgevaarlijk voor ons als gekozen parlementariërs om onze werkplek te bereiken. De veiligheidsmensen bij de ingang die ons moeten beschermen, kijken vanaf een afstand toe”, schetst Alvarado de situatie vanuit Caracas.

Is hij eenmaal zonder kleerscheuren op het terrein dan loopt hij sinds deze week ook de pas geïnstalleerde leden van de Asamblea Nacional Constituyente (ANC) tegen het lijf. Deze omstreden Grondwetgevende Vergadering, gekozen op initiatief van de autocratische president Nicolas Maduro, heeft meer macht dan het parlement en zal onder meer de nieuwe Venezolaanse grondwet gaan schrijven. „Zij hangen een totaal andere ideologie aan, ze zijn instrumenten van de president om zijn macht te totaliseren. Maar wat kunnen we doen? Je moet elkaar respecteren, maar van binnen schreeuw ik het uit”, zegt de parlementariër bitter.

Lees meer over de situatie in het land: Venezuela stevent af op dictatuur

Alvarado maakt met de partij Primero Justicia, waar oppositieleider Henrique Capriles de oprichter van is, deel uit van de ‘Tafel van Democratische Eenheid’. In dit samenwerkingsverband, in het Spaans afgekort tot MUD, zijn zo’n twintig oppositiepartijen vertegenwoordigd. De Venezolaanse oppositie is ideologisch te verdelen in rechtse, centrum-rechtse en centrum-linkse partijen. „De verdeeldheid binnen de oppositie is er altijd geweest en dat heeft de groep vaak zwak gemaakt. Er was geen eenduidige strategie, partijen bestreden elkaar in het nemen van beslissingen, of het al dan niet aangaan van een dialoog met de regering. Sinds kort is er een meer gezamenlijke strategie, maar zelfs nu, in het heetst van de strijd tegen de regering Maduro, zijn er nog meningsverschillen”, zegt Eugenio Martinez, een Venezolaanse verkiezingsspecialist en politiek analist.

Lees ook een profiel van Nicolás Maduro, die druk bezig is om van Venezuela een totalitaire staat te maken. Het land raakt steeds verder geïsoleerd.

Geen vertrouwen in Kiesraad

Hij doelt op het recente meningsverschil van deze week binnen de oppositiepartijen over het al dan niet meedoen met de regionale verkiezingen in december. In de verschillende staten staan dan gouverneursverkiezingen op de agenda. Deze verkiezingen zouden vorig jaar al plaatsvinden maar werden door de regering Maduro steeds opgeschoven. Sommige oppositiepartijen wilden deze verkiezingen boycotten, omdat er geen vertrouwen is in de Nationaal Kiesraad (CNE) en er op voorhand al sprake zou zijn van fraude. Die bleek er achteraf ook te zijn bij de uitslag van de verkiezing van 30 juli over de omstreden Grondwetgevende Vergadering.

Andere oppositiepartijen waren van mening dat het juist wel belangrijk is mee te doen, om te laten zien dat Maduro niet alles naar zich toe kan trekken. Donderdag besloot de MUD alsnog wél mee te doen met de regionale verkiezingen. Maar of die überhaupt doorgaan is nog maar de vraag. De nieuwe Grondwetgevende Vergadering is begonnen met een ware heksenjacht op oppositieleden. Zo werden de afgelopen dagen al vijf oppositionele burgemeesters tot gevangenisstraffen door het Hooggerechtshof veroordeeld omdat ze de massaprotesten in hun gebieden niet hadden voorkomen. Sinds april zijn bij massademonstraties minstens 120 doden gevallen.

Lees ook wat de rol is van het leger in Venezuela: Kan president Maduro op steun van Venezolaanse leger rekenen?

Het zijn deze protesten waar de oppositiepartijen en wanhopige Venezolanen de afgelopen maanden hun verzet mee toonden, uit pure frustratie, want verder zitten ze volkomen klem in hun strijd tegen Maduro: sinds 2015, toen de oppositiepartijen de parlementsverkiezingen wonnen, doet de president er alles aan om ze uit te schakelen. „Toen we destijds wonnen, leefden we in een kortstondige euforie. Al snel begon Maduro alle instituties naar zich toe te trekken en zijn aanhangers op cruciale posten te plaatsen. Hij wil ons uiteindelijk helemaal uitschakelen”, zegt Alvarado.

Volgens politiek analist Martinez staat ruim de helft van de Venezolanen achter de oppositie, nog zo’n 20 procent steunt Maduro en minstens 30 procent van de Venezolanen voelt zich door niemand vertegenwoordigd. „Ondanks de crisis, waarin ruim tachtig procent van de Venezolanen in armoede leeft en steeds meer mensen honger lijden, is er nog een behoorlijk percentage neutraal”, zegt hij. „Er zijn ex-chavista’s, voormalige aanhangers van Maduro’s voorganger Hugo Chavez, die wel af willen van deze regering, maar ook de oppositie niet vertrouwen.”

Beter af met de oppositie?

„Ik wil af van Maduro, ik heb niet te eten, ben radeloos en diep teleurgesteld”, zegt Lourdes Velasquez, een conciërge op een middelbare school in een telefonische reactie . „Maar zijn we beter af met de oppositie? Chavez was er voor de volksklasse. De oppositieleden weten niet wat armoede is, ze komen uit rijke families en vertegenwoordigen hen.”

Parlementariër Alvarado bestrijdt dit. „De middenklasse en elite bestrijken slechts 15 procent van dit land. Ik ben gekozen als volksvertegenwoordiger van de grootste sloppenwijk in ons land, Petare. Daar wonen honderdduizenden straatarme bewoners, voor hen vecht ik. Eerst moet Maduro weg, dan moeten we de armoede en honger bestrijden en ons land weer opbouwen.”

Lees ook: Het verbond van Zuid-Amerikaanse landen schorste Venezuela als lid, uit zorgen over de democratische situatie in het land.