Oxfam: verschrikkingen voor migranten in Libië

Italië wil dat migranten die op zee worden opgepikt, worden teruggebracht naar Libië. Een rapport stelt echter dat ze daar worden mishandeld, gemarteld en verkracht.

Een werknemer van de Libische kustwacht staat op een boot tijdens een reddingsactie van 147 immigranten. Foto Taha Jawashi/AFP

Migranten en vluchtelingen die naar Europa willen via Libië worden daar vaak mishandeld en gemarteld, constateert de hulporganisatie Oxfam. Daarom zouden de EU-landen niet langer moeten proberen te voorkomen dat deze mensen Libië verlaten.

In een woensdagmorgen verschenen rapport staat dat veel mensen die vanuit andere Afrikaanse landen in Libië zijn gekomen, daar worden gemarteld en worden gedwongen tot slavenarbeid. Veel vrouwen worden seksueel misbruikt.

Het rapport komt op een moment dat de EU-landen, Italië voorop, door samenwerking met Libische autoriteiten de stroom bootmigranten naar Italië willen afremmen. Italië heeft in ruil voor beloofde investeringen in het zuiden van Libië beloftes gekregen dat mensensmokkelaars die daar mensen het land in willen brengen, zullen worden tegengehouden. Vorige week heeft Rome besloten een marine-eenheid naar Libië te sturen om in samenwerking met de Libische kustwacht mensen te ontmoedigen de zee op te gaan. Mensen die moeten worden gered uit niet-zeewaardige rubberboten zullen weer worden teruggebracht naar Libië.

Mensensmokkelaars

In het rapport hebben Oxfam en twee Italiaanse partners de verhalen opgetekend van 158 mensen die via Libië Sicilië hebben bereikt. Driekwart van hen zegt te hebben gezien hoe mensen die met hen reisden, zijn gemarteld of vermoord. Van de 31 vrouwen met wie is gesproken, zeggen er dertig dat ze seksueel zijn misbruikt. Sommigen vertelden dat ze door mensensmokkelaars werden opgesloten in ondergrondse cellen en dat daarna hun familie werd gebeld om losgeld te vragen voor hun vrijlating.

De Italiaanse regering zegt afspraken te hebben gemaakt dat opgepikte bootmigranten die weer worden teruggebracht naar Libië, onder de hoede komen van internationale hulporganisaties, om te voorkomen dat ze weer in handen komen van mensensmokkelaars. Of en hoe dit gebeurt, is nog onduidelijk.
In een toelichting op het rapport schrijft Evelien van Roemburg van Oxfam Novib.

“Deze getuigenissen schetsen een verschrikkelijk beeld van het leven voor vluchtelingen en migranten in Libië. Dit rapport is een regelrechte aanklacht tegen Europa’s pogingen om het onmogelijk te maken voor mensen om te ontsnappen aan martelingen, slavernij en zelfs de dood. Deze mensen zijn gevlucht voor oorlog, vervolging en armoede – maar in Libië komen ze in een nieuwe hel terecht. De Europese Unie moet zich richten op mensen, en garanderen dat er veilige routes zijn om naar Europa te komen met toegang tot eerlijke en transparante toegang tot asiel.”

Volgens de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR komt de overgrote meerderheid van de mensen die dit per boot naar Italië zijn gekomen, uit Afrikaanse landen waarvan de burgers gewoonlijk niet als asielzoeker worden erkend.