Onrust Kenia nadat oppositie uitslag verkiezing betwist

Presidentsverkiezingen Volgens de Keniaanse oppositie is er ingebroken in het kiessysteem. De kiescommissie belooft een onderzoek.

Een onafhankelijke commissie opent een bak met stembiljetten. Foto Luis Tato/AFP

De Keniaanse oppositie heeft de voorlopige uitslag van de presidentsverkiezingen, waarbij de zittende president Uhuru Kenyatta ver voorligt, woensdag van de hand gewezen. „Deze verkiezingen zijn een ramp”, zei oppositieleider Raila Odinga, „ze zijn een aanslag op onze democratie. Dit is fraude”. Na deze uitspraken braken er in verscheidene delen van het land relletjes uit.

Naar aanleiding van de tussentijdse uitslag braken rellen uit in Kisumu, een stad waar Odinga erg populair is. Volgens ooggetuigen zouden demonstranten wegen hebben geblokkeerd en branden hebben aangestoken.

Odinga en zijn running mate Kalonzo Musyoka riepen op tot kalmte maar Odinga zei: „Ik heb geen controle over de massa’s”. Vrijwel direct daarna begonnen jongeren in de hoofdstad Nairobi en in Kisumu, bolwerk van Odinga, met stenen te gooien en reageerde de politie met traangas. Bij de onlusten kwamen naar verluidt twee mensen om. In Nairobi was opmerkelijk veel paramilitiare politie op de been en bleven de meeste inwoners angstvallig thuis.

De oppositie overhandigde de media een dossier waarin per minuut werd geregistreerd hoe de inbraak in het kiessysteem zou hebben plaatsgehad. Het antwoord op een vraag hoe de oppositie aan deze informatie was gekomen, bleef Odinga schuldig. „Jullie weten wat er kan gebeuren met ICT-experts dus onze bron moet anoniem blijven”, verwees hij naar de moord vorige week op ICT-expert Chris Musando.

Integriteit en vertrouwen tussen wedijverende politici valt niet te digitaliseren. Juist de Keniaanse oppositie die nu de regering ervan beschuldigt het computersysteem van de Kiescommissie te hebben gehackt, drong aan op de introductie van dit systeem. Bij verkiezingen in 2016 in Zambia en enkele jaren geleden in Ghana werkte het systeem niet goed. Pas bij de Ghanese verkiezingen vorig jaar bleek het goed te functioneren.

De corruptie in Kenia is hoog, de kloof tussen arm en rijk diep, net als het wantrouwen tussen verschillende stammen. Voor de verkiezingen begonnen, was de vrees voor onrust al groot.

Of het Keniaanse stemsysteem daadwerkelijk zo is gehackt als de oppositie claimt, is lastig vast te stellen. Wel zijn in het verleden vaker zware beveiligingsgebreken in stemcomputers aan het licht gekomen. In Nederland werden stemcomputers om die reden in 2009 afgeschaft. Wafula Chebukati, het hoofd van de Keniaanse kiescommissie, kon gisteren niet categorisch uitsluiten dat er in haar systeem was ingebroken en beloofde een onderzoek.

Eind vorige maand kwamen hackers bijeen op een conferentie in Las Vegas. Bij een test waren binnen korte tijd de hackers het systeem binnengedrongen en hadden het gecorrumpeerd. Als dit is gebeurd bij de Keniaanse gang naar de stembus werd het de hackers mogelijk makkelijker gemaakt door de moord eind vorige maand op Chris Musando, de ICT-expert van de Kiescommissie. Volgens de politie werd hij gemarteld. Mogelijk hebben zijn moordenaars hem voor zijn dood informatie ontfutseld die de inbraak gemakkelijker voor hen maakte.