‘Alles is blijkbaar de schuld van de Hollanders’

Fipronil in België

Twee Belgische ministers verdedigden zich woensdag in het parlement. Vooral Nederland kreeg de schuld.

Kippen op een boerderij in Wortel, vlak bij de Nederlandse grens. Foto François Lenoir/Reuters

Wie wist er nu precies wanneer van de mogelijke aanwezigheid van fipronil in eieren? En waarom verliep de aanpak zo langzaam? „Alles is blijkbaar de schuld van de Hollanders”, zegt commissielid Annick Lambrecht woensdagmiddag. Nederland wist al veel eerder van de fipronil, en als de informatie sneller was doorgegeven, had België ook sneller kunnen werken. Dat is althans de boodschap van minister Denis Ducarme (Landbouw), minister Maggie De Block (Volksgezondheid) en de directeur van voedselagentschap FAVV. De drie moeten zich woensdag verdedigen voor een commissie, speciaal bijeen in vakantietijd om over de fipronilcrisis te debatteren. Met name het FAVV lag afgelopen week, ook in buurlanden, onder vuur vanwege slechte communicatie. Het probleem zou te laat zijn doorgegeven; lang was onduidelijk of eieren nu wel of geen verhoogde waarde vertoonden. Maar volgens directeur Herman Diricks is het FAVV juist „een voorbeeld” voor veel buurlanden.

Lang onduidelijkheid

Na ontdekking van het eerste fipronilgeval startte België volgens een rapport van het FAVV direct een onderzoek. Dat leidde naar de Nederlandse bloedluisbestrijder Chickfriend, maar de Nederlandse tegenhanger van het FAVV, de NVWA, stuurde pas na ruim een maand van verzoeken meer informatie. Mede daardoor duurde het lang voor er duidelijkheid was over de omvang van de besmetting, zeggen de verantwoordelijken woensdag voor de commissie.

En waarom het zo lang duurde voor er duidelijke testuitslagen waren? Opnieuw (deels) door Nederland, zegt het FAVV: België kon zelf niet op fipronil testen en de tests in Nederlandse laboratoria hebben lange tijd in beslag genomen. De NVWA zou bovendien in november al hebben geweten van fipronilgebruik in de pluimveesector en al in maart hield Nederland een pakket met fipronil tegen op Schiphol, zegt het FAVV. Ook andere aantijgingen aan het adres van het FAVV zijn volgens Diricks onterecht. Het was niet vreemd dat de minister pas na anderhalve maand werd geïnformeerd: „We krijgen 910 verdachte meldingen per jaar. Die kunnen we toch niet allemaal melden?” De melding kwam eind juli, toen bleek dat het om grootschalige fraude ging. Ter geruststelling van consumenten verklaart minister De Block dat er geen eieren in de handel terecht zijn gekomen waarop een verhoogde waarde was gemeten.

‘Onbegrijpelijk’

Niet alle commissieleden nemen genoegen met de antwoorden. Commissielid Jean-Marc Nollet verklaart dat het „onbegrijpelijk” blijft dat te hoge waarden zo lang niet aan de EU, de ministers en consumenten gemeld werden. Het is nog altijd niet duidelijk sinds wanneer fipronil al in eieren kon zitten en mogelijk verkocht werd. Ook zou het in mayonaise en andere afgeleide producten kunnen zitten.

Rond vijf uur, als de commissie nog altijd vergadert, laat de NVWA weten wel geïnformeerd te zijn over het gebruik van fipronil, maar in november niet te hebben geweten van fipronil in eieren. „De zaak is niet gesloten, maar de zitting is alvast afgelopen”, concludeert de voorzitter even later. Een nieuwe datum voor een nieuwe samenkomst is er nog niet.