Stroomuitval is onvermijdelijk

Hoe overleef je een ramp? Preppers bereiden zich voor op het ergste. Deel 2: Wat kan er eigenlijk gebeuren?

Illustratie Lynne Brouwer

Waarvoor zijn preppers bang? Daan van Sloten, oprichtster van de Facebook-groep Preppers United: „Mensen zien ons vaak als angsthazen, maar we gaan juist uit van het positieve. Bij een ramp vormen de preppers een stabiel element in de samenleving, want we zijn voorbereid.”

Maar voorbereid waarop dan? Op welke ramp? Het antwoord wisselt per prepper. Van Sloten denkt onder meer aan „een burgeroorlog nu het steeds slechter gaat tussen extreem-rechts en de buitenlanders. Dan wil ik met mijn vriend stevig in mijn huisje zitten met de deur dicht. Ik hoef dan even niet naar de winkel, die is toch al geplunderd en ik heb eten genoeg.”

Nander Knobben (26) prept voor een universeel rampscenario. Daarom werkt hij nu „aan een brede overlevingsbasis”. „Onafhankelijkheid is voor mij het kernwoord.” Rond zijn woning tussen de weilanden bij Almelo heeft Knobben kippen, een moestuin en werkt hij aan een permacultuur: een gebalanceerd ecosysteem van eetbare en vruchtdragende wilde en teeltplanten. Zijn webshop prepz.nl verkoopt naast noodpakketten, aggregaten, walkietalkies en gasmaskers bijvoorbeeld ook zaden: altijd nuttig, ramp of geen ramp.

Zelfvoorzienendheid

Psycholoog en prepper Jeroen Klaassen (32) ziet instorting van de economie als grootste gevaar. „Hoogstwaarschijnlijk krijgen we een grondige herwaardering van bezit. De kloof tussen rijk en arm was nog nooit zo groot. We zullen een tijd terug moeten naar zelfvoorzienendheid, ruilhandel en zonnestroom.” Als het zover is, zal blijken dat haast niemand zich heeft voorbereid: er valt weinig te ruilen, haast niemand heeft zaaigoed in huis of zelfs een waterfilter.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu publiceerde het Nationaal Veiligheidsprofiel 2016, met de potentiële rampen en dreigingen die onze samenleving kunnen ontwrichten. Bij een presentatie hekelde Klaassen het ontbreken van verwachtingsmanagement. „De overheid communiceert niet naar de burgers dat ze bij een calamiteit zelfredzaam moeten zijn. Kijk je als burger op crisis.nl, dan denk je: de gevaren vallen wel mee, Nederland heeft het goed voor elkaar.”

Het meest gegeven antwoord op de vraag wat er kan fout gaan is stroomuitval. Dan vallen ook de pompen van de watervoorziening uit, de pompen van de benzinestations, de geldautomaten, en uiteraard heel internet en alle mobiele telefoons.

Lees ook het eerste verhaal in deze productie over preppers: Voor maanden aan noedels

Stroom

„Geen stroom, geen water, geen warmte. Moet je zien hoe snel de mensen gek worden”, zegt Almar Tolsma van prepper-webshop.nl. „Als we geen stroom meer hebben, is binnen drie maanden de helft van de bevolking dood”, voorziet Bas van schuilkelder.com, een adviessite voor wie bij gevaar ondergronds hoopt te overleven.

Maar waarom zou de stroom landelijk en langdurig uitvallen? Bas: „Een kernbom die een paar kilometer boven de grond ontploft zorgt voor een elektromagnetische puls die alle elektronische apparatuur opblaast, inclusief transformatoren van energienetwerken.” Een anonieme prepper die bij de elektriciteitsvoorziening werkt, vreest vooral een terroristische aanslag. „Dat kan op een stroomdistributiecentrum zijn, dan ligt een hele provincie plat. Of het kan met een cyberaanval op een centrale. Het zou goed kunnen dat de software van de aanvallers daar nu al sluimerend aanwezig is.”