Sifan Hassan werd vernederd op 1.500 meter

Sifan Hassan eindigt onverwacht als vijfde op de 1.500 meter van het WK atletiek.

Sifan Hassan keek verdwaasd om zich heen, luisterde naar de vraag die ze niet hoorde en vertrok spoorslags. „Ik weet het niet”, was het enige wat ze kon uitbrengen, nadat de atlete vijfde was geworden op de 1.500 meter. Vijfde, op haar afstand, dat maakte Hassan tot een ontgoocheld mens, die even niet wist wat ze op deze aardbol te zoeken heeft. Geen wereldtitel, terwijl ze in aanloop naar de WK die afstand had gedomineerd. Het sportleven kan onbarmhartig zijn.

Tot een dertigtal meters voor de finish liep Hassan nog voorop, met naast zich de Keniaanse olympisch kampioen Faith Chepngetich Kipyegon, die getraind wordt door de Nederlander Bram Som. Er ontspon zich een fascinerend gevecht om de wereldtitel, waarin Hassan zichzelf opblies en Kipyegon vrij baan gaf. De Keniaanse hapte eveneens naar haar laatste adem, maar had net dat beetje meer inhoud om wél wereldkampioen te worden.

Deceptie

Alsof ze nog niet genoeg was vernederd door haar grote rivale, werd Hassan op de valreep ook nog gepasseerd door de Amerikaanse Jennifer Simpson (zilver), de Zuid-Afrikaanse Caster Semenya (brons) en de Britse Laura Muir. Vijfde. Wat moet ze met een vijfde plaats? Dat is niks, heeft geen waarde. Hassan had net zo goed niet naar Londen kunnen gaan. Wat een afgang, wat een deceptie.

Analyserend rest de vraag of Hassan wel zo slim heeft gelopen. Had gebrek aan wedstrijdgogme haar opnieuw opgebroken? Het leek erop, want ze nam een ronde voor het einde de leiding, voerde het tempo moordend hoog op en schonk haar concurrenten een fijne slipstream. Waar haar voorheen werd verweten te voorzichtig te zijn, had ze in Londen, indachtig het dwingende advies van haar nieuwe trainer Alberto Salazar, het initiatief genomen. Maar kwam Hassan niet te vroeg op kop? De vraag stellen is hem beantwoorden. Wederom gaf ze er blijk van onder grote druk de wedstrijd niet te kunnen ‘lezen’. Als het er daadwerkelijk om spant is Hassan gewoon niet slim/sterk genoeg.

Goed onder Hoedt

Mathematisch blijkt Hassan haar overstap naar Salazar nog geen vooruitgang op te leveren. Ze zou zoveel beter zijn geworden, zegt ze zelf en zeggen veel kenners. Maar onder haar Nederlandse trainer en ontdekker Honoré Hoedt liep ze haar persoonlijk en nationaal record van 3.56,05 minuten. Onder Hoedt werd ze Europees kampioen veldlopen. Onder Hoedt werd ze zowel Europees kampioen in- als outdoor. Onder Hoedt werd ze wereldkampioen indoor. Onder Hoedt won ze twee jaar terug brons op de WK in Beijing. Onder Hoedt ging het, gemeten naar de resultaten, gewoon goed.

En onder Salazar? Ja, Hassan loopt goed, wint Diamond-Leaguewedstrijden en glorieerde op de Fanny Blankers-Koen Games in Hengelo, maar miste maandagavond in Londen op onthutsende wijze de wereldtitel. Natuurlijk, ze wordt nog maar tien maanden begeleid door Salazar, maar de voortekenen wijzen niet op een significante progressie.

Mateloos storen

Dat zal Hoedt deugd doen. In zekere zin, want de Arnhemse looptrainer, die Hassan als ongepolijst talent ontdekte bij een veldloop in Soest, stoort zich mateloos aan de brede opvatting dat Hassan plotseling een betere loopster is geworden. Hoezo beter, repliceert Hoedt in Londen. „Zij werd in 2016 toch niet zo maar wereldindoorkampioen? En als ze in aanloop naar de Olympische Spelen bij een recreatieve wandeling in de Verenigde Staten niet haar hamstring had gescheurd zou ze in Rio de Janeiro goud hebben gewonnen, daar ben ik van overtuigd.”

Hoedt is niet rancuneus, zegt hij. Geenszins, want iedere atleet heeft het recht een andere trainer te zoeken. En Hassan en hij zijn in goed overleg uit elkaar gegaan. Maar kom bij hem niet aan met de bewering dat Salazar haar plotseling tot een superatleet heeft geboetseerd. Daarmee wordt zijn vakmanschap in twijfel getrokken. „Het grote verschil is geld”, zegt Hoedt. „Salazar en zijn loopgroep worden betaald door Nike. Als Sifan en de Atletiekunie bereid zouden zijn geweest mij ook te betalen, had ik haar de aandacht kunnen geven die ze nu in Oregon krijgt.”

Betere loopstijl

Hoedt voelt zich nog steeds betrokken bij Hassan, zoals blijkt uit een bericht dat hij op de dag van de 1.500-meterfinale op Facebook plaatste. Daarin schreef de Arnhemse looptrainer te hopen „dat Sifan de gouden plak ophaalt, die in Rio de Janeiro in feite voor haar klaar lag”.

Hassan mag dit jaar niet significant harder zijn gaan lopen, haar loopstijl is wel sterk verbeterd. Volgens de atlete een gevolg van Salazars vaststelling dat er een verschil in paslengte bestond vanwege haar minder ontwikkelde rechterbeen. De marge bedroeg volgens testen liefst twaalf centimeter. Het verschil is intussen gecorrigeerd, waarmee haar loopstijl aan symmetrie en esthetiek heeft gewonnen.

Andere strategie

Een ander verschil tussen de oude en nieuwe Hassan is haar wedstrijdstrategie. Voorheen manoeuvreerde zich na de start in laatste positie om in de loop van de wedstrijd op te schuiven en in de laatste ronde toe te slaan, als een leeuw die haar prooi besluipt. Haar manier om uit het gedrang te blijven. Die tactiek kostte haar in 2015 in Beijing waarschijnlijk de wereldtitel, omdat de Ethiopische Genzebe Dibaba vroeg in de wedstrijd attaqueerde en Hassan dat te laat door had, waarna ze bij haar inhaalrace opblies. Op gezag van Salazar heeft ze die aanpak gebroken. Maar de uitvoering blijkt in de praktijk knap lastig, leerde de WK in Londen.