Het cachot dreigt voor Samsung-baas

Corruptieschandaal

Omkoping, verduistering en het plegen van meineed: de topman van het Zuid-Koreaanse Samsung gaat wellicht lang de cel in.

Samsung-topman Lee Jae-yong vorige week in de rechtbank in Seoul. Foto Jung Yeon-je/AFP

Twaalf jaar cel. Het zou de langste straf ooit zijn voor een topman uit het Zuid-Koreaanse zakenleven. Maandag hoorde Lee Jae-yong van elektronicabedrijf Samsung de aanklagers deze straf tegen hem eisen, in de rechtbank in Seoul.

Het corruptieschandaal, waarin Lee een belangrijk figuur is, zou groot genoeg zijn voor dit soort straffen. De kwestie houdt Zuid-Korea al bijna een jaar bezig. Oud-president Park Geun-hye is er, na massale protesten, uiteindelijk om opgestapt.

Lee wordt onder meer verdacht van omkoping, verduistering en het plegen van meineed. Hij zou 38 miljoen dollar (ruim 32,2 miljoen euro) hebben betaald aan de beste vriendin van Park. Deze dame, Choi Soon-sil, bemoeide zich zo ongeveer met het hele regeringsbeleid in de tijd dat Park Geun-hye president was. Choi zou haar positie als vriendin van Park hebben misbruikt door grote Zuid-Koreaanse bedrijven – waaronder Samsung – miljoenen afhandig te maken voor haar eigen stichtingen en bedrijven.

‘Het waren donaties’

Lee en Samsung ontkennen niet dat ze Choi hebben betaald. Alleen verwachtten ze nooit iets terug voor hun geld, zeggen zij, het waren donaties aan goede doelen. Volgens persbureau Reuters moest Lee maandag vechten tegen de tranen toen hij in zijn slotverklaring zei dat hij heus niets met de betalingen was opgeschoten: „Ik heb nooit iemand íéts gevraagd voor mijn bedrijf of persoonlijke gewin, ook de president niet.”

Het speciale team van aanklagers in deze zaak denkt van wel. Lee zou namelijk ook miljoenen hebben betaald voor de ruitersopleiding van Chois dochter, in Duitsland. In ruil zou vriendin Choi ervoor hebben gezorgd dat de regering van president Park instemde met een omstreden fusie van twee Samsung-bedrijven, in 2015. Veel aandeelhouders waren hier tegen, maar één belangrijke aandeelhouder, een nationaal pensioenfonds, ging akkoord. Dus ging de fusie door en zo versterkte Lee zijn machtspositie binnen het bedrijf.

Besturen vanuit de gevangenis?

Wat doet zulk slecht nieuws voor Samsung als bedrijf? De afgelopen maanden niet zo veel. Lee zit al sinds eind februari vast. Toch was het tweede kwartaal van dit jaar voor Samsung het beste in de geschiedenis van het bedrijf. Vooral de vraag naar chips was hoog. En de problemen met de Galaxy Note 7, de smartphone die zomaar kon ontploffen tijdens het opladen, waren net een beetje vergeten. De verschillende bedrijfsonderdelen van Samsung – chips, televisies en telefoons – hebben elk hun eigen topmanager die de boel draaiend houdt.

Op de langere termijn is het een ander verhaal. Officieel is Lee Jae-yong vicevoorzitter van Samsung en is zijn vader voorzitter. Maar sinds die in 2014 een hartaanval kreeg en niet meer kan werken, is Lee praktisch gezien de baas.

Of dat zo kan blijven, hangt van de uitspraak af, die is op 25 augustus. Een topman die vanuit de gevangenis strategische beslissingen voor de lange termijn moet nemen? Bepaald geen ideaal scenario voor Samsung. Het zou ook nog kunnen dat Lee wel veroordeeld wordt, maar een presidentieel pardon weet te versieren. Zijn vader wist zo uit de gevangenis te blijven, toen die in 2008 werd veroordeeld voor belastingontduiking. Alleen heeft Lee dan aan de nieuwe president Moon nét een verkeerde. Die wil de corruptie binnen de grote Zuid-Koreaanse familiebedrijven juist aanpakken.