Film met een uitzicht

Openluchtfilmvertoningen

Op een opblaasband dobberend in de Kralingse Plas tot in een voormalige gevangenis, de plekken waar je buiten film kunt kijken nemen exponentieel toe.

Filmvertoning tijdens Roffa Mon Amour, een festival op het dak van de Hofbogen, in het centrum van Rotterdam.

‘Buienradar belooft dat het vanaf nu droog blijft”, horen zo’n honderd mensen die met een koptelefoon op gereedzitten op het dak van de Hofbogen in Rotterdam. Tijdens de laatste vrijdag van openluchtfestival Roffa Mon Amour wordt de Colombiaanse arthousefilm X500 vertoond. Een dj probeert op de achtergrond met salsabeats de sfeer erin te houden, het nachtelijke uitzicht op de skyline van Rotterdam is feeëriek en de zoetige geur van popcorn werkt verleidelijk, maar ja, tot een kwartier geleden miezerde het. „Het weer blijft de moeilijkste factor bij het organiseren van een openluchtvoorstelling”, vertelt Charlotte van Zanten, een van de organisatoren van het openluchtfilmfestival. „Op een droge avond zitten hier vierhonderd mensen, geen honderd.”

De plekken en manieren waarop je in Nederland in de open lucht film kunt kijken, nemen exponentieel toe. Op een opblaasband dobberend in de Kralingse Plas in Rotterdam, vanuit je eigen vliegtuigje op een landingsbaan van Texel International Airport of het dak van een voormalig treinstation zoals in Rotterdam. Naast de festivals die al verschillende jaren bestaan, zoals de dertig jaar oude Pleinbios in Rotterdam, duiken veel nieuwe kleinschalige initiatieven op. In Amsterdam worden volgende maand op meer dan acht locaties openluchtschermen opgezet. Maar ook buiten de hoofdstad worden talloze projectoren naar buiten gesleept.

Gemeentes worden strenger

Volgens Roelof Fruithof is de toename onderdeel van de toegenomen festivalisering in Nederland. Fruithof is eigenaar van Outdoor Cinema, een van de bedrijven die in Nederland buitenschermen plaatsen. Deze zomer bouwt hij met zijn team zo’n vijftig keer een openluchtscherm op, zoals afgelopen woensdag op de Nieuwmarkt in Amsterdam voor de Gay Pride. Ook zijn collega's merken een stijging. Fruithof: „Mensen willen tegenwoordig naar buiten in de zomer. En een filmavondje is rustiger dan naar een band gaan kijken, je kunt het ook doordeweeks doen.”

Ook veel bezoekers van Roffa Mon Amour komen voor de sfeer. „Wij vertonen vooral films die het reguliere bioscoopcircuit niet bereiken; veel debuutfilms van internationale makers”, vertelt organisator Van Zanten. „Dan werkt het in je voordeel om op een bijzondere locatie te werken. Onze bezoekers zijn filmliefhebbers, maar ook mensen die niet snel naar de bioscoop zouden gaan voor de films die wij vertonen.”

Gemakkelijker is het de voorbije jaren niet geworden. Er zijn in Nederland een handjevol bedrijven die zorgen voor projectie-apparatuur, het in orde brengen van de locatie en het regelen van de film. Maar het materiaal blijft duur en ook rechten voor vertoning kosten al snel een paar honderd euro, waardoor het moeilijk is om voor minder dan 1.500 euro een professionele vertoning te organiseren, vertelt Fruithof.

Gemeentes zijn de voorbije jaren ook strenger geworden bij het toekennen van vergunningen. Fruithof: „Ze letten meer op veiligheid en geluidsoverlast.” Een mogelijke oplossing voor dat laatste zijn de koptelefoons zoals die worden uitgedeeld bij Roffa Mon Amour. Nadeel is dat een praatje met je buurman moeilijker wordt. Terwijl net de sociale factor bij veel openluchtvertoningen belangrijk is. Fruithof: „Als wij zelf films programmeren, letten we er vaak op dat het geen kwaad kan als je vijf minuten van een film mist om een drankje te halen.” Te subtiele films werken niet altijd in de open lucht.

Jaws aan de Kralingse Plas

Dat laatste zal geen probleem zijn bij Jaws, die komend weekend wordt vertoond aan de Kralingse Plas in Rotterdam. Bezoekers kijken de film vanuit opblaasbanden en bootjes op het water. Special effects, zoals duikers onder de bezoekers, voeren de spanning nog wat op. Het is een idee van twee vrienden, Laurens van Wesep en Jasper Nederlof. „We wilden afgelopen jaar eerst controleren of er interesse was”, vertelt Van Wesep. „Binnen een paar dagen hadden 20.000 man zich aangemeld op Facebook.”

Bij het aanvragen van de vergunningen bleken tussen droom en daad veel eisen van de gemeente te staan. Van Wesep en zijn partner besloten het evenement een jaartje uit te stellen, zodat ze geen concessies hoefden te doen, zoals hun bar op het water inleveren. Dit jaar kan de vertoning wel doorgaan, Jaws wordt in tegenstelling tot andere openluchtvoorstellingen voor zonsondergang getoond. Van Wesep: „In het donker zouden bezoekers ongemerkt onder water kunnen verdwijnen. We lossen dit op door met een ledscherm te werken in plaats van een projector.”

Fruithof denkt dat het vertonen van openluchtfilms nog wel even populair blijft, zeker nu ook steeds meer horecaondernemingen het omarmen. Zelf heeft hij nog talloze ideeën om uit te voeren: „Openluchtfilms op een boorplatform lijken me prachtig.” Ook de organisatoren van Roffa Mon Amour blijven trouw aan hun concept, ondanks een verregende laatste editie. Hun films verdienen aandacht, vertellen ze, terwijl ze hun dekentjes nog wat strakker omslaan.