Dood vluchteling doet situatie op Manus escaleren

Australische opvang

Al vaker werd Australië bekritiseerd om de omgang met vluchtelingen. Drie gewonden en een dode vielen er in anderhalve week.

De herdenking van een overleden vluchteling op Manus. Foto AFP

„Klopt het wanneer Donald Trump zegt dat u nog erger bent dan hij?” Deze vraag kreeg de Australische premier Turnbull voorgelegd door parlementslid Adam Bandt van de Australische Groenen. Aanleiding voor de vraag is de dood van de 31-jarige Hamed Shamshiripour, die maandag in het vluchtelingenkamp op het eiland Manus overleed.

Op dit eiland, dat bij Papoea-Nieuw-Guinea hoort, brengt Australië al jaren bootvluchtelingen onder die asiel willen aanvragen. In anderhalve week tijd zijn er drie gewonden en een dode gevallen in het detentiecentrum.

Begin augustus werden drie vluchtelingen op Manus aangevallen met machetes na de protesten die uitbraken door het gedwongen vertrek uit het centrum.

Omdat het kamp in oktober moet sluiten, is Australië alvast begonnen met de ontruiming. De bewoners weigeren echter te gaan. Om de duimschroeven aan te draaien – terwijl Australië weigert de asielzoekers en vluchtelingen toe te laten – zijn water, riolering en elektriciteit afgesloten. Het onbewoonbaar maken van het kamp mag echter niet baten: de 773 bewoners willen niet vertrekken, omdat er nog geen alternatieven zijn. „We zijn niet veilig buiten de hekken, en binnen wordt het ons onmogelijk gemaakt om te blijven”, vertelde de Koerdische journalist Behrouz Boochani woensdag aan The New York Times. Zelf zit hij in het detentiecentrum sinds 2013. „Australië is hier verantwoordelijk voor”, stelde hij ook vast.

Bekijk hieronder een video waarin Boochani aan het woord komt, eerder dit jaar:

De protesten mondden vorige week uit in een aanval op drie vluchtelingen door lokale bewoners, die deze keer tot beroving waren overgegaan aldus The Guardian. De UNHCR sprak dinsdag haar vrees uit voor een verdere escalatie. Aanleiding voor het persbericht was de dood van Shamshiripour, die volgens officiële berichten zelfmoord pleegde. Ian Rintoul van de Refugee Action Coalition is er echter van overtuigd dat Shamshiripour zou zijn mishandeld. Eerder maakten zowel de UNHCR als Amnesty bekend dat de bewoners van het detentiecentrum werden mishandeld en seksueel misbruikt. Autopsie op Shamshiripour moet nog plaatsvinden.

Het kamp moet sluiten omdat het hooggerechtshof van Papoea-Nieuw Guinea vorig jaar oordeelde dat het kamp illegaal was en voor oktober 2017 moet zijn gesloten. Toenmalig president Barack Obama gaf aan dat de Verenigde Staten 1250 vluchtelingen zouden opnemen uit Manus en Nauru (een ander detentiecentrum). Dit is echter nog niet gebeurd.

Dat Trump premier Turnbull ervan beschuldigde ‘nog erger te zijn dan ik’ bij immigratiebeleid, werd vorige week bekend, toen de telefoongesprekken van de Amerikaanse president met zijn Australische collega woordelijk in de Washington Post stonden. Of hij erger was dan Trump, liet Turnbull in het midden. Wel verklaarde hij dat hij de dood van Shamshiripour betreurde, om er aan toe te voegen dat er geen sprake van is dat het immigratiebeleid aangepast zal worden: „We gaan onze grensbewaking nooit meer aan mensensmokkelaars uitbesteden.”

Australië betaalde ruim 1.900 vluchtelingen 47 miljoen euro om een rechtszaak te voorkomen. De vluchtelingen klaagden het land omdat ze slecht zouden zijn behandeld op het eiland Manus.