‘Bij een nieuwe crisis is er amper in te grijpen’

Oud-ECB-voorzitter Trichet

Precies tien jaar terug begon de kredietcrisis. Bij nieuwe tegenslag kunnen politiek en centrale banken weinig doen, zegt ex-ECB-chef Trichet.

Foto Estela Silva/EPA

Westerse economieën zijn onvoldoende weerbaar om een volgende economische crisis te kunnen doorstaan. Overheden en centrale banken in zowel de Verenigde Staten als Europa hebben minder middelen om de gevolgen van een crisis te bestrijden dan tien jaar geleden.

Daarvoor waarschuwt Jean-Claude Trichet, voormalig president van de Europese Centrale Bank, in een interview met NRC. „Het is waarschijnlijk de eerste keer sinds de Tweede Wereldoorlog dat we aan het einde van een economische cyclus komen met zo weinig munitie om een recessie te verzachten”, zegt hij.

Het is deze woensdag precies tien jaar geleden dat duidelijk werd dat de wereld aan de vooravond stond van de grootste financiële crisis sinds de jaren dertig, die in de jaren daarna veel banken en landen aan de rand van de financiële afgrond bracht. Op 9 augustus 2007 pompte de Europese Centrale Bank 95 miljard euro in de geldmarkt om ervoor te zorgen dat banken nog geld konden aantrekken en het financiële systeem niet tot stilstand zou komen. Pas ruim een jaar later werd – na het bankroet van zakenbank Lehman Brother – duidelijk hoe diep de financiële crisis echt was, die begon met de ineenstorting van de Amerikaanse hypotheekmarkt.

Lees ook het volledige interview met oud-ECB-president Jean-Claude Trichet: ‘Epicentrum nieuwe crisis zal vermoedelijk in opkomende economieën liggen’

Een nieuwe internationale systeemcrisis is volgens Trichet niet ondenkbaar. Hij wijst erop dat de totale schuldenlast in de wereld sinds 2007 niet is gedaald, maar juist verder is gestegen. Trichet verwacht dat het epicentrum van een nieuwe crisis in de opkomende economieën zal liggen. Hij waarschuwt dat westerse landen nog steeds kwetsbaar zijn, ook al staan de banken er door verscherpte toezichtsmaatregelen beter voor. „Dat betekent niet dat bij nieuwe gebeurtenissen zoals Lehman er niet nieuwe tsunami’s zullen voorvallen”, zegt hij.

Politici hebben volgens Trichet te veel vertrouwd op permanente steun door het ruime monetaire beleid (lage rentes en het opkopen van staatsschulden) van de centrale banken, die hun balansen tot ongekende hoogte hebben opgeblazen. Zij beginnen nu pas met maatregelen om zich terug te trekken. De VS en Europa hebben volgens hem verzuimd om hun economieën structureel te hervormen en te versterken.

Lees ook het achtergrondverhaal over de kredietcrisis: Een jaar voordat Lehman viel, was de crisis er al

In de VS is het daarvoor volgens Trichet al te laat, Europese landen hebben de komende jaren nog de mogelijkheid om de huidige periode van voorspoed aan te wenden. „Politici en andere opinieleiders moeten durven vertellen dat die structurele hervormingen nodig zijn voor toekomstige generaties”, zegt Trichet. „Er is geen enkele reden voor genoegzaamheid.”

Tijdlijn: het begin van de crisis in 12 momenten