Via het oortje klinkt het: Danny, we checken hem!

Johan Cruijff Schaal

Eén moment van de videoref was bepalend bij Feyenoord-Vitesse. Van 2-0 naar 1-1. En verslag per minuut. ‘Videoref, olé olé’.

Scheidsrechter Makkelie (rechts) rent naar de zijkant om de videobeelden te zien na de afgekeurde goal van Feyenoord. Foto Olaf Kraak/ANP

Drie minuten en 45 seconden duurt het tafereel tijdens de Johan Cruijff Schaal: van het niet toekennen van de strafschop voor Vitesse, de afgekeurde 2-0 van Feyenoord, het inschakelen van de ‘videoref’, het alsnog toekennen van de penalty tot het benutten ervan: 1-1. Minuten met opwinding, herhalingen en vragende blikken.

De videoref, een collega-scheidsrechter die herhalingen bekijkt en waar nodig ingrijpt, is zaterdag voor het eerst ingezet bij de Johan Cruijff Schaal, nadat hij vorig seizoen al werd gebruikt in de KNVB-beker. „Het gaat terecht van 2-0 naar 1-1. Ik zie geen nadelen”, twitterde analist en voormalig Engels international Gary Lineker. Verslag van de sleutelminuten.

54:04 min. Graspollen komen los bij de tackle van Feyenoord-aanvoerder Karim El Ahmadi op Vitesse-spits Tim Matavz. Arbiter Danny Makkelie staat er schuin achter op zo’n tien meter en geeft aan: geen strafschop. „Ik twijfelde helemaal niet. Ik heb op dat moment het contact niet gezien.”

Feyenoord, dat met 1-0 leidt, countert snel. „Op dat moment zegt Pol in mijn oortje: Danny, we checken hem.” Pol is: video-assistent Pol van Boekel, die vanuit de ‘multiroom’ in Hilversum de charge van El Ahmadi vanuit verschillende camerastandpunten kan terugkijken. Makkelie: „Dan weet ik: oké, het spel gaat door, maar ze zijn hem voor mij aan het nakijken.”

De Feyenoord-aanval vordert, Steven Berghuis passt op Tonny Vilhena, die vrij kan oprukken en van afstand schiet op keeper Remko Pasveer.

54:22 min. Pasveer krijgt de bal tegen zijn borst. De bal stuitert voor de voeten van Feyenoord-spits Nicolai Jørgensen, die binnenschiet. Bier vliegt door de lucht, Feyenoord op 2-0? Er wordt gevlagd: Jørgensen stond op het moment van het schot van Vilhena buitenspel, dus geen goal.

Vitesse-spelers doen hun beklag, was dat geen pingel? Makkelie: „Ik zeg: rustig aan, dat wordt gecheckt.” Makkelie maakt het gebaar van een televisiescherm, ten teken dat de videoref is ingeschakeld. Op de schermen in de Kuip wordt vermeld: ‘Videoref actief!’.

Het grote analyseren is begonnen in Hilversum, maar toeschouwers, technische staf en pers weten niet wat precies: het penaltymoment of de buitenspelgoal? Feyenoord-coach Giovanni van Bronckhorst is in verwarring. „Ik dacht eigenlijk dat het om de situatie met wel of geen buitenspel van Nicolai ging.”

55:50 min. Makkelie loopt naar de rand van het veld, waar hij de beelden terugkijkt. Via zijn headset heeft hij overleg met ‘Hilversum’. Het is niet meteen duidelijk of het een strafschop is. „Je moet echt een paar keer heel goed kijken.” Met de super slomo, frame voor frame. Zorgvuldigheid gaat hier boven snelheid. Makkelie: „Want als je na het bekijken van de beelden vanuit vier verschillende cameraposities zegt: nee, geen strafschop, en Fox Sports of NOS toont vervolgens camera vijf, dan ga je nat.”

56:30 min. Makkelie fluit en wijst: strafschop. Een deel van het Feyenoord-publiek – Vitesse-fans ontbreken in de Kuip uit protest tegen het beperkt aantal toegekende kaarten – juicht eerst nog, in de veronderstelling dat Makkelie naar de middenstip wijst en de 2-0 toekent. Van Bronckhorst balt zijn vuisten. „Ik dacht dat hij voor een doelpunt wees.”

Hoe toeschouwers beter te informeren over de besluitvorming is punt van zorg. Een optie is de herhaling op de schermen te tonen, maar niet alle stadions hebben deze. Makkelie: „Misschien moeten we in de toekomst nadenken over wat ze in het American football doen, dat je de communicatie hoort tussen scheidsrechter en videoref.” En: „Misschien moet je dit tien keer meemaken, dan weet het publiek ook hoe het werkt.”

57:49 min. Vitesse-back Alexander Büttner benut de strafschop: 1-1. Dat blijft het in de reguliere speeltijd. In de strafschoppenserie verslaat de landskampioen de bekerwinnaar, en wint zo voor het eerst deze eeuw de Johan Cruijff Schaal – de derde prijs in zeventien maanden voor Feyenoord.

De videoref vindt stap voor stap zijn weg in het mondiale voetbal. De Duitse Bundesliga begint er dit seizoen mee, volgende zomer moet het draaien op het WK in Rusland, al ging er nog veel fout bij de generale repetitie op de Confederations Cup. En volgend seizoen wil de KNVB ermee beginnen in de eredivisie.

Langzaam went het publiek aan de noviteit. Laat in de tweede helft, als enkele beslissingen in het nadeel van Feyenoord uitvallen, zingt het publiek sarcastisch: ‘Videoref, olé olé’.