Wanprestatie PSV zal lang nagalmen

Europa League

PSV is uitgeschakeld door het nietige Osijek uit Kroatië, voordat het Europese seizoen goed en wel begonnen is.

Steven Bergwijn van PSV druipt teleurgesteld af na het verlies tegen Osijek. Foto ANP

Deze schande zal nog lang nagalmen. Voor het eerst in 43 jaar geen Europees hoofdtoernooi voor PSV. De voormalig Europa Cup I winnaar uit Eindhoven verliest twee keer in een week van de Kroatische nummer drie. „Nu weten jullie wie we zijn”, las het spandoek over de volle breedte van het veld in het stadion in het stadje aan de grens met Servië.

‘Osijek’, een Eindhovense nachtmerrie. Ruim 180 minuten gevoetbald. 0-1 in Eindhoven, penalty Borna Barisicć. Nu, woensdagavond, bij ruim dertig graden 1-0 voor NK Osijek door een rake vrije trap van Petar Bockaj. Het zijn karakteristieken van een ongeëvenaarde wanprestatie. Ja, FC Utrecht werd eens uitgeschakeld door het Luxemburgse Differdange en het was inmiddels bijna traditie dat één van de Nederlandse deelnemers uitgeschakeld werd door een club waar de doorsnee voetbalvolger voor de loting nog nooit van had gehoord.

Maar niet PSV. Dit kan niet, dit mag niet. „Als ik geen kracht en motivatie meer had, zou ik hier niet zitten”, zei Phillip Cocu, gevraagd of hij er zelf nog wel fiducie in heeft. Het seizoen is al verpest: niets minder dan de titel zal het PSV-publiek van hem eisen.

Onder Cocu’s kundige leiding – bezielend was hij nooit – bracht PSV anderhalf jaar geleden het Nederlandse voetbal een lichtpuntje in jarenlange duisternis door te overwinteren in de Champions League en tegen Atlético Madrid tot aan de penalty’s stand te houden. Er kwam nog een toevalstitel naar Eindhoven, doordat Ajax op de laatste speeldag tegen De Graafschap gelijkspeelde. Vorig seizoen beleefde PSV een armetierige eerste seizoenshelft – buiten Eindhoven keken weinig liefhebbers nog om naar het voetbal in de marge.

Alles moest anders, nu. De analyse van waar het fout zat in de selectie was reeds in de winter gedaan en dat gaf PSV „een voorsprong bij het evalueren op Ajax en Feyenoord”, sprak directeur Toon Gerbrands al in voorjaar. „Mensen zullen de komende tijden veranderingen en maatregelen zien”, zei Gerbrands in zijn rubriek ‘Koffie met Toon’ afgelopen mei. Woorden die hem nu achtervolgen.

Dit seizoen moet PSV zich ontworstelen aan de bloedeloze jaargang hiervoor waarin – in de woorden van technisch directeur Marcel Brands – de honger in de selectie ontbrak. De selectie verloor Andrés Guardado, aanjager en strateeg ineen, en de doorgewinterde stopper Héctor Moreno. Maar één van de belangrijkste doelstellingen, overwinteren in Europa League, is al niet gehaald. Europees nazomeren is niet eens gelukt.

Hoe de ‘binnenwereld’ van PSV zich houdt na ‘Osijek’ laat zich raden: rust en kalmte, geen krasse beslissingen. De thermometer als altijd op kamertemperatuur. Uitleggen, maar niet toegeven aan de roep tot het omgooien van het roer. Gerbrands had zich kort voor na de overwintering in de Champions League anderhalf jaar terug aan Cocu verbonden tot 2019.

Terwijl Erik ten Hag, drie jaar lang assistent geweest in Eindhoven onder Fred Rutten, zich afgelopen seizoen bij FC Utrecht nadrukkelijk aandiende als opvolger van Cocu, hield PSV vast aan de man die de clubleiding kennelijk nog steeds kon overtuigen. Dat heet dan koersvast.

Ook bij Gerbrands, geprezen topsportmanager en ongekroonde koning van het gilde van voetbaldirecteuren, komt nu de boemerang keihard terug. „Mooi om te lezen. Dit is de juiste focus om te presteren donderdag”, twitterde hij vorige week over een tekst waarin aanvaller Jürgen Locadia teleurstelling uitsprak in zijn eigen optreden tegen Osijek en beterschap beloofde. Dat de spits – tevens DJ – dezelfde dag meer twitterde over zijn nieuw single ‘Can’t let go’ was Gerbrands mogelijk ontgaan.

Dan woensdagavond, nadampend nog van de wedstrijd in Osijek. In een interview op Fox zei Locadia direct na de uitschakeling dat hij „persoonlijk niet hetzelfde gevoel kan oproepen als tegen Bayern München”. Je zag hem meteen denken: dit is niet handig, maar het kwaad was al geschied.

„De klap zal nog komen”, zei Cocu. „Vandaag hebben we meer gebracht dan thuis. Het team heeft meer dan honderd procent gegeven en de kansen gehad. Alleen we scoren niet.”