Column

Mannen doen geen vrouwendingen in tv-reclames

Zap

Onze tv-recensent keek een hele avond reclames. Hoe zit het anno 2017 met de man-vrouwverhouding en de etnische diversiteit van de acteurs?

Een reclame voor luierbroekjes (Pampers)

‘Vrouwen; jullie lekken, worden oud, harig, dik, en alles doet pijn. O, en de kleren van jullie kinderen zijn vies. In godsnaam, doe wat aan jezelf!’ En mannen dan? „Die scheren zich en worden daarna dronken… Want ze zijn al briljant!” Het is een oude sketch uit That Mitchell and Webb Look, een komische televisieserie die van 2006 tot 2010 werd uitgezonden bij de BBC.

Het filmpje, acht jaar oud inmiddels, is commentaar op de wijze waarop vrouwen en mannen worden afgebeeld in reclamespotjes. Hoe is dat nu eigenlijk op de Nederlandse televisie? En naast de man-vrouwverhouding, hoe zit het met de etnische diversiteit van de acteurs? Veertig reclamespotjes die donderdagavond zijn uitgezonden op de publieke en commerciële zenders kunnen daar vast wel iets over zeggen. Al blijft het bij een momentopname.

Wat als eerste opvalt is dat er überhaupt meer vrouwen in reclames voorkomen dan mannen. In bijna de helft van de reclames zien we alleen vrouwen of horen we alleen een vrouwenstem. Vooral als het kwaaltjes betreft. Gewrichtspijn? Dan biedt Voltaren-gel de oplossing, kijk maar naar deze oma. Darm- en maagklachten? Iberogast biedt antwoord, vertelt een vrouwenstem.

Wilt u uw kunstgebit goed verzorgen mevrouw, dan is Fixodent uw redding. Dat Tena Lady zich op vrouwen focust en Canesten – een middel tegen vaginale schimmelinfecties – is vrij logisch. Maar kan een man die luierbroekjes van Pampers aanprijst niet overtuigen? En zou het raar zijn om een mannenhand met een fles HG kalkverwijderaar te zien?

Lees ook over de beeldvorming van ouderen op televisie: Op tv is oudere óf incapabel óf extreem gelukkig

Als je dat vergelijkt met reclames waar alleen mannen in voorkomen is dat aantal alweer een stuk lager. Advantix, een middel dat teken en vlooien bestrijdt bij honden, heeft alleen een mannelijke acteur. Jysk tuinmeubels en de alcoholvrije cocktail Crodino worden met een mannenstem aangeprezen. En dan is er nog die SIRE-reclame over die onverwoestbare jongensbroek, voor en door mannen, maar daar houdt het wel een beetje op. Opvallend: ook niet als het een autoreclame betreft, zoals die van Kia en Toyota. Dan zie je een gezin of een man en vrouw in beeld, die voorin zitten.

Bij de Kia-reclame zit de vrouw ook even achter het stuur. In 17 van de 40 reclames komen zowel mannen als vrouwen voor. Die oude Britse sketch waar mensen nu hard om lachen is eigenlijk nog best relevant. En terwijl de ‘vrouwenreclames’ niet veel mannelijker worden, gebeurt dat andersom wel. Zo liet Kwantum donderdagavond een reclame zien over ramen, waar alleen een vrouw in voorkomt.

Dan de etnische diversiteit. Zijn de Nederlanders die de reclamemakers naar de winkels willen sturen alleen wit of een betere afspiegeling van de samenleving? Er zijn een paar reclames, die van Tele2, fitnessketen Basic Fit, de Loterij, Dubbelfris, KPN, en pretpark Walibi, die duidelijk over diversiteit nadenken. Supermarkt Plus geeft als enige de hoofdrol aan een Marokkaans-Nederlands gezin in een reclame.

In sommige andere reclames, lang niet allemaal, zie je wel dat er aan diversiteit wordt gedacht, maar dan krijgt iemand een klein bijrolletje ergens in de verte, op de achtergrond. Misschien is het tijd voor een nieuwe sketch. Dan kunnen we over een aantal jaar weer lachen om hoe het nu is.

Maral Noshad Sharifi schreef deze week de tv-recensies.