Cultuur

Interview

Interview

Foto Merlijn Doomernik

‘Ik had al eerder kunnen verkopen, voor heel veel geld. Toen zei ik nee’

Anton Vanden Bol oprichter Hypotheek Visie

Anton Vanden Bol zoekt een koper voor zijn Hypotheek Visie. Niet zomaar, en aan zomaar iemand. Vanden Bol vreest dat de klant in het gedrang komt. Onafhankelijk advies blijft nodig, ondanks de doe-het-zelf-hypotheek.

„In zes klikken een hypotheek. Die klant, denkt die na?” In het interview zal Anton Vanden Bol (66) het vaak herhalen, dat het „levensgevaarlijk” is, „onverantwoord” en „niet in het belang van de klant”, zonder advies en zonder tussenpersoon een hypotheek afsluiten. Vanden Bol is eigenaar en oprichter van Hypotheek Visie (18 miljoen euro omzet, 150 werknemers), één van de grootste hypotheekadviseurs van Nederland.

Natuurlijk zegt u dat het niet zonder advies kan, het is uw verdienmodel.

„Oprecht zeg ik dat de klant zichzelf enorm tekortdoet als hij zegt: dat kan ik zelf, uitzonderingen daargelaten. Dit is gewoon een vak. Hbo-plus, universitair-min-niveau. Dan moet je niet denken: dat doe ik wel eventjes. Wie bel je als er iets verandert in je situatie: je bent ontslagen, of je struikelt over de drempel en je raakt daarna arbeidsongeschikt? De bank? Ik geef je 200 euro als je binnen vier uur iemand aan de lijn krijgt die je iets over je hypotheek kan vertellen.”

Na 25 jaar gaat Vanden Bol zijn onderneming verkopen, het is mooi geweest. Aan wie is nog onbekend. „Ik heb twee dochters, maar die zijn niet geïnteresseerd. Het was leuk geweest als ze het hadden overgenomen, maar het is niet zo. Daar hoeven we niet sentimenteel over te doen.” Belangstellenden zijn er al, zegt Vanden Bol. „Strategische partijen, investeerders en zelfstandigen”.

Hij richtte Hypotheek Visie op in 1992, een tijd waarin adviseurs nog provisie kregen van de bank voor elke aangedragen klant. De markt is sindsdien ingrijpend veranderd. Zo kwam er een verbod op die provisies, om te voorkomen dat aan klanten een hypotheek werd verkocht alleen omdat dat een adviseur de hoogste commissie opleverde. Vanden Bol, strikje om zijn nek, het is zijn handelsmerk: „Dat verbod heeft ons de helft van de omzet gekost. Die bedraagt nu ongeveer 18 miljoen euro, maar het was ruim het dubbele.” Met de kredietcrisis kwam meer aangescherpte regelgeving. Zo is er bijvoorbeeld een zogeheten diplomaplicht: mensen die advies geven over een financieel product moeten volgens de Wet op het financieel toezicht tegenwoordig „permanent actueel vakbekwaam zijn”, En dan is er nog de opkomst van de doe-het-zelf-hypotheek. In jargon heet dat execution only: zonder tussenkomst van een adviseur direct bij een geldverstrekker een hypotheek afsluiten.

Ook nu is de markt weer in beweging. Niet alleen Hypotheek Visie is namelijk op zoek naar een nieuwe eigenaar, ook concurrenten gaan in de verkoop. Een week nadat Vanden Bol in juni aankondigde op zoek te zijn naar een koper, bleek ook CMIS Group (eigenaar van De Hypotheekshop en Huis & Hypotheek) in gesprek te zijn over verkoop. Over de hypotheektak van Blauwtrust Groep (Hypotrust en De Hypotheker) gaan dezelfde verkoopgeruchten, geruchten die door het bedrijf zelf ontkend worden.

Dit is een vak. Dan moet je niet denken: dat doe ik wel eventjes

Opmerkelijk dat er twee, misschien drie, grote hypotheekadviseurs tegelijkertijd te koop staan. Wat zegt dat?

„Over de markt zegt het niks. De markt is de markt, dat wordt van buitenaf bepaald.”

Toch opvallend dat de meer traditionele adviseurs nu te koop staan. Verschuift het hypotheekadvies naar online?

„Wij zijn ook online. We bieden online, real-time advies. En we zouden morgen execution only kunnen aanbieden. Maar dat willen we niet. De klant heeft recht op advies.”

Waarom verkoopt u de zaak nu?

„Mijn leeftijd is bepalend, ik ben nu 66. Ik wilde eigenlijk al stoppen toen ik 62 was, maar toen zaten we midden in de kredietcrisis. Dat was niet het goede moment. Ik heb de organisatie eerst moeten ombouwen. Er is een saneringsronde doorgevoerd, op het personeel, dat is een hele emotionele periode geweest. Maar daardoor zijn we wel door de kredietcrisis gekomen. „Ik had het bedrijf al een keer eerder kunnen verkopen, voor heel veel geld. Toen heb ik nee gezegd. En waarom? Omdat ik geen vertrouwen had in de continuïteit van de organisatie. Die organisatie is dus ook failliet gegaan, even voor de duidelijkheid. Binnen een jaar. Ik ga straks niet over mijn graf heen regeren, maar als een partij nu al zegt: ik gooi de helft van het personeel naar buiten, dan is het antwoord nee.”

Hypotheek Visie bestaat grotendeels uit franchisevestigingen. Wat verkoopt u straks precies?

„Een bedrijf dat aangepast is aan de moderne tijd. Ons verdienmodel moest natuurlijk helemaal anders, we hebben ons ingesteld op de aangescherpte regeling. Er werken nu honderdvijftig mensen, van wie veertig op het hoofdkantoor. We hebben vijf à zes eigen filialen, de overige veertig zijn in handen van franchisers. De merknaam is veel waard hoor, maar daar koppel ik nu geen cijfer aan.”

Vanden Bol pakt er een wit A4’tje bij en begint te tekenen, iets wat hij tijdens het gesprek vaker doet. „Ik ben nogal visueel ingesteld.” Hup daar gaat een lijntje, trouwen, noteert hij, nog een lijntje, eerste huis, lijntje daar, een scheiding misschien, pensioen, de dood. Vanden Bol: „Dat is je financiële reis.”

Tijdens de kredietcrisis, vertelt Vanden Bol, gingen veel tussenpersonen over de kop. Mensen die via hen een hypotheek afsloten zijn „wees”, iets wat Vanden Bol zorgen baart, voor zowel geldverstrekker als klant. „Want hoe weet de bank dan wat je huidige situatie is? Werknemers veranderen tegenwoordig gemiddeld wel vijftien keer van baan”. En jij”, hij wijst op zijn tekening, „bij wie kun jij terecht als je op je drieënvijftigste ineens werkloos raakt?” In dat opzicht is hij dan ook niet te spreken over de pensioenfondsen die zich nu op de markt begeven en hypotheken verstrekken. Te onpersoonlijk. „Dat gaat chaos opleveren.”

Vooralsnog is dat wel een kleine markt, blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) onder hypotheekafsluiters: ruim zes op de tien kiezen nog altijd voor een adviseur (zelfstandig of bij een keten).

Hoe duur is een gemiddeld advies bij Hypotheek Visie?

„Een volledig financieel advies is rond de 3.200 euro. Alleen een hypotheekadvies, dat is iets boven de 2.500 euro.”

Er zijn mensen die het goedkoper aanbieden.

„Houden die zich aan de zorgplicht? Kan ik hen dan altijd aanspreken? De markt verliest het klantdenken. Een zo laag mogelijke vergoeding en een zo hoog mogelijke omzet, dan komt de klant in het gedrang. Het is alleen in het belang van degene die zegt: voor 400 euro doe ik het allemaal. Weet je wel hoeveel tijd er gaat zitten in het geven van een goed advies?”

Heeft u zelf eigenlijk een hypotheek?

„Nee. Ik zeg altijd maar: de beste hypotheek is geen hypotheek. Ik heb een klein hypotheekje gehad toen ik bij de bank werkte, naderhand ben ik altijd heel zuinig geweest. Dat heb ik van mijn moeder geleerd. Zij dacht in januari al na over de zomervakantie en de decembermaand.”

Wat gaat u straks doen als het bedrijf verkocht is?

„Ik woon op een leuk stukje grond. Ik kan mijn energie in de tuin kwijt, en in de buurt. En aan mijn kleinkinderen. Het is geweldig, kleinkinderen. Ik zie ze nu al meerdere keren per week. Ik heb her en der nog een adviesschapje, ik heb nog wat zakelijke belangen links en rechts. En ik boks nog steeds .

„ Ik kom mijn tijd wel door. En de partijen die geïnteresseerd zijn in Hypotheek Visie, die vragen me allemaal of ik nog ten minste twee jaar aan het bedrijf verbonden wil blijven.”