Column

Amazon doorstaat de schoonmoedertest

Van harte gefeliciteerd, Jeff Bezos. 
Niet omdat de baas van Amazon de rijkste man op aarde is – Bezos wisselt tegenwoordig stuivertje met multimiljardair Bill Gates – maar omdat zijn laatste uitvinding, de Echo Show, de schoonmoedertest glansrijk heeft doorstaan.

Afgelopen week paste mijn schoonmoeder op het huis, de katten en op Alexa, Amazons digitale assistent die schuilt in de slimme speaker Echo. Zij wist, zonder uitleg, de Echo te bedienen met haar stem, in keurig kweekschool-Engels.

Met het commando „Alexa, play music” begon het apparaat muziek te spelen en songteksten te vertonen. Ook Radio 1 wist ze te vinden, blijkt als ik de geschiedenis van de spraakcommando’s in de Alexa-app terugluister.

Petje af, Jeff Bezos. Zeker als je bedenkt dat onze favoriete oppasoma meestal op de eerste avond van de vakantie belt om te vragen hoe de televisie werkt (witte afstandsbediening, twee bovenste knoppen, en draai dat volume maar open).

Bezos’ vermogen bedraagt zo’n 90 miljard dollar en dat is te danken aan de groeiende beurswaardering voor Amazon. Begonnen als webwinkel slaat Amazon, met een jaaromzet van 136 miljard dollar, nu de vleugels uit in de huizen van consumenten. Van de Echo zijn er bijna 19 miljoen verkocht. In navolging van Amazon kwamen Google, Apple en Microsoft met soortgelijke speakers, maar voorlopig heeft Alexa het hoogste woord en de meeste skills – software van derden.

Van de ‘frightful five’ is Amazon het techbedrijf dat we het meest moeten vrezen

De Echo Show die ik sinds kort in huis heb, is een variant van de thuis-pc (het apparaat waar Bill Gates zijn fortuin mee vergaarde): een slimme speaker met een camera en een beeldscherm waarop je video’s kunt kijken, je agenda ziet en boodschappen kunt bestellen. Dat laatste werkt nog niet in Nederland maar al wel in het Verenigd Koninkrijk en Duitsland.

De Echo is een laagdrempelig apparaat, dat niet alleen door mijn schoonmoeder maar ook door het negenjarige buurmeisje bediend kan worden. Technologie die technologische drempels wegneemt – op dezelfde manier slaagde de iPhone erin de telecomwereld te domineren.

Voor Bezos is de spraakbediening en de kunstmatige intelligentie achter de Echo een van de pilaren waarop Amazon kan groeien. De webwinkel, de verhuur van webdiensten en de videodienst zijn de andere pilaren. Er zijn concurrenten op alle vlakken, maar Amazon combineert de macht van de cloud met de fysieke economie, met eigen bezorgtrucks, een eigen supermarkt (Whole Foods) en eigen boekenwinkels.

Van de grote Amerikaanse techbedrijven – de frightful five, zoals NRC ze vorige week beschreef – is Amazon degene die we het meeste moeten vrezen. Er is geen bedrijf dat zo’n gedetailleerd beeld heeft van ons koopgedrag, onze voorkeur voor entertainment en onze dagelijkse gewoontes door camera’s en microfoons in onze huizen te plaatsen. Ter geruststelling: je kunt de Echo met één druk op de knop doofstom en blind maken.

Er is ook geen techbedrijf dat zo’n omvangrijk personeelsbestand heeft: Amazon telt meer dan 340.000 medewerkers – in 2011 waren het er nog maar 56.000. Volgende week wil Jeff Bezos 50.000 extra mensen aannemen. Ondertussen sluiten reguliere winkels hun deuren omdat ze de concurrentie met de kolossale prijsvechter niet aankunnen; voor consumenten is het Amazon-aanbod bijna te mooi om te weigeren.

Amazons expansie is tot nu toe voornamelijk een Amerikaans feestje, maar de Europese uitbreiding is in volle gang. Uit de logistieke sector klinken verhalen dat een introductie in Nederland niet lang kan duren. De reden dat ik mijn huis vol hang met Amazon-gadgets is dus niet om de oppas te plezieren, maar om te weten wat ons te wachten staat. Tot het moment waarop ik zeg: Alexa, shut down.