Een podcast over al die lieve porno-mensen

De meest ambitieuze podcast van deze zomer is, geheel volgens de trend, een ‘original’. The Butterfly Effect, een zevendelige serie over de porno-industrie, is voorlopig exclusief te luisteren via Audible, de luisterdienst van Amazon.

Dat de liefhebber daarmee, net als bij muziek van Beyoncé en series als Game of Thrones, de dupe is van de concurrentiestrategie van rijke bedrijven, is waar. Maar daar gaat het nu niet over: het gaat over die verrassende, maffe en – zeker in contrast met het onderwerp – buitengewoon lieve audiodocumentaire over de pornowereld.

De maker, Jon Ronson, is bekend van onder meer het boek So You’ve Been Publicly Shamed, over mensen die door één internet-misstap alles kwijtraakten. Ook The Butterfly Effect gaat over levens die ingrijpend veranderden door het gedrag van een internetmeute.

Ronson, een Welshman met een zachte, geaffecteerde stem, identificeert één man als zijn vertrekpunt: Fabian Thylmann, een Duitse internetondernemer die vroeg inzag dat een porno-variant van YouTube – gratis filmpjes uploaden en kijken – de toekomst zou zijn. Hij kocht de site Pornhub, ontving een immense banklening, bouwde snel uit en kocht al zijn concurrenten op. In 2013 werd 80 procent van alle internetporno gekeken via Fabians sites. Hij werd miljonair terwijl in de San Fernando Valley, het Hollywood van de porno, makers lijdzaam toezagen hoe hun werk werd weggegeven.

Het bijzondere aan de serie is: het is én het zoveelste verhaal over hoe tech een miljoenenindustrie op z’n rug legde, én een speelse mozaïek over hoe we omgaan met tegenslag en veranderingen. Verwacht geen grote antwoorden of oplossingen. In plaats daarvan doet Ronson het als mede-documentairemaker Louis Theroux: hij luistert goed en oordeelt nooit. Hij raapt in een uit elkaar vallende industrie de brokstukken op en vraagt zich steeds af: hoe komt dit zo?