VVN: appen achter stuur is roekeloos

Veilig verkeer

Een automobilist die zijn telefoon hanteert, verviervoudigt zijn kans op een ongeluk. Maar de kans gepakt te worden is nihil.

Foto Koen Suyk/ANP

Veilig Verkeer Nederland heeft in een brief aan minister Blok (Veiligheid en Justitie, VVD) bepleit om smartphonegebruik tijdens het rijden net zo zwaar te bestraffen als andere vormen van roekeloos rijgedrag. Aanleiding is de door Blok geplande verzwaring van maximumstraffen voor ernstige verkeersdelicten die hij onlangs bekendmaakte. De minister had het daarbij onder andere over doorrijden na een ongeluk en rijden zonder rijbewijs, maar niet over het gebruik van smartphones in de auto.

Even een appje bekijken achter het stuur en beantwoorden. Het mag eigenlijk niet, maar veel mensen doen het toch. Daarmee brengen ze hun eigen veiligheid en die van anderen in gevaar. Volgens het Openbaar Ministerie verviervoudigt de kans op een ongeluk vanaf het moment dat een automobilist zijn telefoon in de hand neemt.

We kunnen het niet laten om steeds weer op het schermpje van onze smartphone te kijken. Dat is veel schadelijker dan we denken, zeggen psychologen.

Jaarlijks vallen er volgens de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid naar schatting ten minste enkele tientallen tot ruim honderd dodelijke slachtoffers door afleiding in het verkeer, waaronder telefoongebruik. Vorig jaar bijvoorbeeld werd de 21-jarige Yannick Frijns op Texel doodgereden door een vrouw die volgens het OM aan het appen was achter het stuur. De ouders van Frijns hebben vorige maand geprotesteerd tegen de strafeis van zes maanden cel tegen de automobilist. Een bestuurder die onder invloed is van drank of drugs zou bij een dergelijk ongeval een hogere straf kunnen krijgen, terwijl het veroorzaakte leed volgens de ouders hetzelfde is. De rechter doet deze donderdag uitspraak in deze zaak.

„Dat je niet meer mag drinken tijdens het rijden, is intussen sociaal geaccepteerd”, zegt Rob Stomphorst, woordvoerder van VVN. „Maar een appje sturen in de auto vinden mensen nog steeds wel kunnen.” Het aanscherpen van de wet is volgens hem dan ook een goede preventiemaatregel. Bestuurders kunnen smartphonegebruik in de auto pas ernstig nemen als de wet dat ook doet, vindt hij. De maximale boete voor rijden zonder rijbewijs is op dit moment 400 euro, voor rijden onder invloed van drank 650 euro. De boete voor het vasthouden van een telefoon tijdens het rijden is 230 euro – ook klemmen tussen hoofd en schouder of in een hoofddoek is verboden.

Bedrijven als Facebook weten precies hoe ze ons verslaafd kunnen maken aan onze telefoon. De mobiel is een dopaminepompje dat zij bedienen.

De wet aanpassen is één ding, handhaving een tweede. „De pakkans is op dit moment bijna nul”, aldus Stomphorst. Volgens cijfers van het OM zijn er vorig jaar 60.000 bestuurders beboet voor het vasthouden van een telefoon. Ter vergelijking: bijna 460.000 keer werd iemand beboet voor foutparkeren of stilstaan. Stomphorst merkt op dat het oog van de politie op straat ontbreekt. Bestuurders hebben niet meer het gevoel dat ze gecontroleerd worden. VVN pleit daarom ook voor meer politie op de weg.

Een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie zegt dat de opvatting van VVN betrokken wordt bij het wetsvoorstel, maar dat er eerst nog dingen uitgezocht moeten worden, zoals het verschil tussen handsfree bellen en appen in de auto. „We zijn ermee bezig.”

Correctie: in een eerdere versie van dit artikel stond dat er volgens het Openbaar Ministerie jaarlijks ongeveer 600 slachtoffers vallen door telefoongebruik in de auto. Dit cijfer was gebaseerd op informatie op de website van het OM. Het bleek hierbij echter om een schatting (uit 2004) te gaan, die volgens de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid achterhaald is.