Veel eieren toch gewoon te eten, zegt NVWA

NVWA-chef Van Zoeren zei dinsdagavond nog dat mensen terughoudend moeten zijn met het eten van eieren.

Een medewerker van het laboratorium van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) onderzoekt eieren op de aanwezigheid van het gif fipronil. Foto Piroschka van de Wouw/ANP

In tegenstelling tot wat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) eerder meldde, zijn veel eieren gewoon te eten, zegt de NVWA. Daarmee krabbelt de instantie terug na de uitspraken van Freek van Zoeren, de tweede man van de NVWA. Van Zoeren zei dinsdag in Nieuwsuur dat mensen terughoudend moeten zijn met het eten van eieren:

“Als iemand zegt dat hij kan leven zonder een ei te eten tot zondag, zou ik dat aanraden.”

Woordvoerder van de NVWA Paula de Jonge wil het advies van Van Zoeren niet herhalen. Ze zegt het “lastig” te vinden hoe ze met die uitspraak om moet gaan en houdt vast aan het advies om alleen eieren die bewezen te veel fipronil bevatten niet te eten.

“We doen onderzoek naar ongeveer eenvijfde van de sector. Bij viervijfde van de bedrijven gaan we ervan uit dat er niets aan de hand in. Je wil niet de hele sector in diskrediet brengen.”

Verkeerde keelgat

Het advies van Van Zoeren om voorlopig geen eieren te eten, schoot woensdag bij de LTO in het verkeerde keelgat. Volgens Eric Hubers van de vakgroep pluimveehouderij van land- en tuinbouworganisatie was de waarschuwing “verschrikkelijk en totaal onnodig”. Op NPO Radio 1 reageerde Hubers ontstemd op het advies:

“In de winkels liggen nu alleen maar eieren die niet geblokkeerd zijn. Alle eieren die nu naar de winkels gaan zijn 100 procent vrij van het middel.”

Op de website van de NVWA wordt nu gesteld dat consumenten gerust eieren kunnen eten, als de code op de eieren maar niet overeenkomt met de lijst van de NVWA met besmette eieren. Van die eieren heeft de inspectie al geconcludeerd dat ze te hoge gehalten fipronil bevatten.

Voedselwaakhond foodwatch vroeg de NVWA het advies zo snel mogelijk te rectificeren:

“Dit advies staat recht tegenover het advies dat de hoogste baas van de NVWA gisteren op Nieuwsuur gaf. Hij ontkende in het programma dat de NVWA advies gaf dat de consumptie van eieren veilig is.”

Pas als alle pluimveebedrijven waar mogelijk het gif fipronil is gebruikt zijn onderzocht, is duidelijk of de eieren helemaal veilig zijn. De NVWA meldt dat die testuitslagen donderdagavond waarschijnlijk afgerond zullen zijn. Volgens de toezichthouder liggen sinds vorige week woensdag geen eieren meer in de supermarkt van bedrijven die onderzocht worden op fipronilgebruik.

RIVM zwakt advies NVWA nog verder af

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is in een reactie nog terughoudender dan de NVWA: het eten van eieren die de giftige stof fipronil bevatten, levert geen acute gezondheidseffecten op, zegt het instituut. De dosis fipronil in de onderzochte eieren, is weliswaar licht boven de grens die in de EU geldt als veilig, maar het RIVM wijst erop dat er een grote marge is. Bij het vaststellen van dit soort waarden wordt de dosis die voor proefdieren net niet schadelijk is, voor de zekerheid gedeeld door een veiligheidsfactor.

Volgens twee toxicologen van het RIVM is over mogelijke gevolgen op langere termijn nog weinig duidelijk.

“We missen een stuk informatie over de blootstelling. De vraag is hoe lang de eieren met fipronil al op de markt zijn en hoeveel fipronil daarin heeft gezeten. Maar op korte termijn, is er geen reden tot zorg.”

Lijst met codes uitgebreid

Maandag waarschuwde de NVWA voor het eerst voor eieren met een te hoog gehalte fipronil, een bestrijdingsmiddel dat niet is toegestaan bij dieren die eieren of vlees voor consumptie produceren. De toezichthouder deelde een lijst met codes – elk kippenbedrijf heeft een eigen code – die op eieren staan waar te veel fipronil inzit. Dinsdagavond werd die lijst met zeventien nieuwe codes uitgebreid naar 28.

De belangrijkste waarschuwing was voor eieren met eicode X-NL-40155XX, waarin het fipronilgehalte dermate hoog is, dat de NVWA sprak van “acuut gevaar” voor de volksgezondheid. Consumenten wordt aangeraden deze eieren weg te gooien.

Bij de andere eicodes op de lijst (zie kader onderaan dit artikel) werd geadviseerd de eieren niet aan kinderen te geven, omdat ze in mindere mate fipronil bevatten. Consumenten werd dus niet geadviseerd helemaal geen eieren te eten.

Volgens Hubers wordt de pluimveesector extra getroffen door de uitspraken van de NVWA-chef. Woensdagmiddag is er een overleg tussen de NVWA en het ministerie van Economische Zaken over de fipronil-affaire. De LTO gaat dan de waarschuwing van Van Zoeren aan de orde brengen.

Onderzoek naar etenswaren met ‘foute eieren’

De NVWA onderzoekt inmiddels ook in welke voedingsmiddelen eieren zijn gebruikt waar mogelijk fipronil inzit, meldt de autoriteit woensdag. Eieren worden verwerkt in tal van producten, waaronder mayonaise, kant-en-klaar maaltijden, ijs, brood, kroketten, pasta, pannenkoeken, ontbijtgranen en chocolade. Die producten vormen echter minder gevaar, doordat er minder ei in die producten zit.

Eén code had betrekking op eieren die een acuut gevaar voor de volksgezondheid opleveren. Bij die eieren gaat de NVWA na in welke voedingsmiddelen de eieren terecht zijn gekomen.

Correctie (2 augustus 2017): Eerder meldden we dat op woensdagavond de testuitslagen bekendgemaakt zouden worden van bedrijven die mogelijk ook besmet zijn. De NVWA maakte woensdag bekend dat dit pas donderdagavond is.